“สดช.”สำรวจคนไทยรู้เท่าทันเข้าใจดิจิทัลในระดับ “ดี” 

นายธีรวุฒิ ธงภักดิ์ รองเลขาธิการคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.) เปิดเผยว่า สดช. ได้สำรวจ “การรู้เท่าทันสื่อสารสนเทศและการเข้าใจดิจิทัล (DL & MIL) ประจำปี พ.ศ. 2568” ภายใต้โครงการสำรวจข้อมูลสถานภาพการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศของประเทศไทย ประจำปี พ.ศ. 2568 พบว่า  สถานภาพการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ (MIL) มีคะแนนเฉลี่ย 74.8 คะแนน จัดอยู่ในระดับ “ดี”  ส่วน สถานภาพการเข้าใจดิจิทัล (DL) มีคะแนนเฉลี่ย 76.0 คะแนน จัดอยู่ในระดับ “ดี”   ขณะที่ สุขภาวะทางดิจิทัล พบว่า มิติที่มีคะแนนสูงสุด ได้แก่ มิติสุขภาพกาย (4.18 คะแนน) มิติที่ควรได้รับการปรับปรุงพัฒนา ได้แก่ มิติผลิตภาพในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล (3.27 คะแนน) มิติด้านสุขภาพจิต (3.63 คะแนน) และมิติสุขภาพสังคม (3.76 คะแนน)

“ข้อมูลนี้ จึงเป็นรากฐานสำคัญที่ช่วยสังคมไทย ทั้งการรับมืออย่างรู้เท่าทัน ประชาชนสามารถรับมือกับเทคโนโลยีดิจิทัลได้อย่างรู้เท่าทันและมีสุขภาวะที่ดีทางดิจิทัล และการวางแผนกลยุทธ์ที่ตรงจุด โดยหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนสามารถนำข้อมูลที่น่าเชื่อถือไปใช้ประกอบการตัดสินใจการวางแผนกลยุทธ์ เพื่อส่งเสริมและพัฒนาทักษะดิจิทัลของประชาชนได้อย่างตรงจุดมากขึ้น”

นายธีรวุฒิ กล่าวต่อว่า  การสำรวจนี้ มีความสำคัญและมีประโยชน์ในเชิงสังคมดิจิทัลเป็นอย่างมาก ทำให้ประเทศไทยมีข้อมูลสถานภาพ การรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ สถานภาพการเข้าใจดิจิทัล และสุขภาวะทางดิจิทัล  ของประชากรในประเทศไทย ทั้งในระดับจังหวัด ระดับภาค และระดับประเทศ เพื่อที่จะนำผลการสำรวจและประเมินเหล่านี้ไปใช้ประกอบการกำหนดนโยบาย หรือแนวทางในการส่งเสริมและพัฒนาการรู้เท่าทันสื่อสารสนเทศ การเข้าใจดิจิทัล และการส่งเสริมสุขภาวะที่ดีทางดิจิทัลให้กับประชาชน ซึ่งในโลกปัจจุบันที่เทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามามีบทบาทสำคัญในทุกมิติ ข้อมูลสถานภาพของประชาชนชาวไทยในการ ‘รู้เท่าทันสื่อ สารสนเทศ และเข้าใจดิจิทัล’ จึงเป็นเรื่องที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการวางแผนและกำหนดนโยบายในระดับประเทศ

สำหรับการสำรวจข้อมูลสถานภาพการรู้เท่าทันสื่อสารสนเทศ (Media and Information Literacy : MIL) ใช้กรอบการประเมินขององค์การการศึกษาวิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO : United Nations Education, Scientific and Cultural Organization) ได้กำหนดตัวชี้วัด จำนวน 3 ด้าน ได้แก่ การเข้าถึง (Access) การประเมิน (Evaluation) และการสร้าง (Creation) และการเข้าใจดิจิทัล (Digital Literacy: DL)ใช้กรอบสมรรถนะด้านดิจิทัลสำหรับพลเมืองไทย (Digital Competence Framework for Thai Citizens)ของสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (BDE) ที่ได้จากการศึกษาหลากหลายประเทศและดำเนินการภายใต้ความร่วมมือจากหลายภาคส่วน

ซึ่งกรอบการประเมินด้านการเข้าใจดิจิทัล (Digital Literacy: DL) ประกอบด้วยตัวชี้วัด จำนวน 9 ด้าน ประกอบด้วย 1) สิทธิและความรับผิดชอบ (Digital Right) 2) การเข้าถึงสื่อดิจิทัล (Digital Access) 3) การสื่อสารยุคดิจิทัล (Digital Communication)  4) ความปลอดภัยยุคดิจิทัล (Digital Safety) 5) การรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ (Media and Information Literacy) 6) แนวปฏิบัติในสังคมดิจิทัล (Digital Etiquette) 7) สุขภาพดียุคดิจิทัล (Digital Health) 8) ดิจิทัลคอมเมิร์ซ (Digital Commerce) และ 9) กฎหมายดิจิทัล (Digital Law)

 นอกจากนี้ ภายในงานยัง ได้มีการมอบรางวัลให้แก่หน่วยงานที่แสดงความมุ่งมั่น ทุ่มเท และเป็นผู้นำ
ในการสร้างภูมิคุ้มกันดิจิทัลให้กับสังคมไทย จำนวน 2 ประเภท 7 รางวัล ดังนี้

1. รางวัลหน่วยงานร่วมสนับสนุนกลไกการสำรวจและพัฒนาการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศและการเข้าใจดิจิทัล (MILDL) ประจำปี พ.ศ. 2568 จำนวน 2 หน่วยงาน ได้แก่

·       สำนักงานสถิติแห่งชาติ (สสช.)

·       สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ.)

2. รางวัลประกาศเกียรติคุณจังหวัดที่มีสมรรถนะการรู้เท่าทันสื่อสารสนเทศและการเข้าใจดิจิทัล (MILDL) ของประชาชน ในระดับ Outstanding ประจำปี พ.ศ. 2568 จำนวน 5 จังหวัดแรกของประเทศ ได้แก่

·       จังหวัดร้อยเอ็ด (80.0 คะแนน)

·       จังหวัดภูเก็ต (79.7 คะแนน)

·       จังหวัดปทุมธานี (79.6 คะแนน)

·       จังหวัดสิงห์บุรี (79.3 คะแนน)

·       จังหวัดพัทลุง  (79.3 คะแนน)