สาเหตุที่ทำให้กัมพูชาเปิดเกมยิงใส่ฝ่ายไทยครั้งล่าสุดนั้น หลายฝ่ายให้น้ำหนักเรื่องที่ความพยายามเบี่ยงเบนประเด็นที่กัมพูชาเพลี่ยงพล้ำในเวทีโลก จากกรณีที่ทีมไทยเปิดหลักฐานสำคัญ และคลิปวีดีโอที่ได้จากโทรศัพท์มือถือของทหารเขมรบันทึกภาพการวางทุ่นระเบิดใหม่ในดินแดนไทย ให้ต่อที่ประชุมรัฐภาคีอนุสัญญาห้ามทุ่นระเบิดสังหารบุคคล หรือ อนุสัญญาออตตาวา ครั้งที่ 22 ที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ เมื่อวันที่ 5 ธ.ค.ที่ผ่านมา และไทยยังส่งหลักฐานเหล่านี้ให้กับเลขาธิการสหประชาชาติ (ยูเอ็น) ด้วยเช่นกัน
งานนี้กัมพูชาเสียเครดิตมากในสายตาชาวโลก และในอนาคตอาจชวดเงินก้อนโตจากหลายประเทศที่เคยบริจาคให้มาใช้การกู้ทุ่นระเบิด จึงเลือกใช้ “กัมพูชาการละคร” มาสร้างสถานการณ์ทำให้นานาชาติมองว่าไทยเป็นฝ่ายใช้อาวุธหนักรุกรานประเทศเล็กอย่างกัมพูชา
อีกปัจจัยหนึ่ง คือไทยและกัมพูชาร่วมกันเดินหน้าวางหมุดชั่วคราวในพื้นที่บ้านหนองจาน และบ้านหนองหญ้าแก้ว จ.สระแก้ว คืบหน้าไปมาก และคาดว่าจะทำเสร็จก่อนปีใหม่ ซึ่งจะทำให้ไทยมีโอกาสผลักดันชาวกัมพูชาที่รุกล้ำให้ออกจากเขตแดนไทย ขณะที่กัมพูชาคงมองว่าผลต่างๆ ที่จะตามมาตรงนี่ไม่ได้เป็นคุณต่อตัวเอง
การสู้รบรอบใหม่ระหว่างไทยและกัมพูชาขณะนี้ นอกจากเป็นการยิงโจมตีใส่กันขั้นทะลุเดือดกว่าในอดีตแล้ว ยังเป็นการปะทะกันของวาทกรรมการเมืองของทั้ง 2 ประเทศ ฝ่ายรัฐบาลไทย นำโดย “อนุทิน ชาญวีรกูล” นายกรัฐมนตรีและรมว.มหาดไทย ประกาศเดินหน้าปฏิบัติการทางทหารในทุกกรณีตามเงื่อนไขของสถานการณ์ที่เกิดขึ้น กองทัพไทยลุยเต็มที่จนกว่าฝ่ายกัมพูชาจะสิ้นสภาพและยุติการกระทำที่คุกคามไทย ปิดโต๊ะเจรจาไปก่อนจนกว่ากัมพูชาจะยอมรับข้อเสนอของฝ่ายไทยแบบไม่มีเงื่อนไข .
แม้ผู้นำไทยแสดงท่าทีขึงขัง ใช้มาตรการทางทหารเร่งปิดจ๊อบ เพื่อป้องกันอธิปไตยของไทย แต่ก็มีเสียงความกังวลจากนักวิชาการบางส่วนที่กระตุกให้รัฐบาลไทยต้องระมัดระวังไม่ตกหลุมพรางในเกมของ “สมเด็จฯ ฮุน เซน” ประธานวุฒิสภาของกัมพูชา ที่มักทำสงครามวาทกรรมและยั่วยุไทย พร้อมกับปั่นกระแสชาตินิยม เพื่อลดทอนความชอบธรรมของไทยในสายตาประชาคมโลก และไทยควรหยิบปฏิญญาร่วมไทย-กัมพูชาที่เซ็นกันไว้ที่มาเลเซีย เอามาใช้ให้เป็นประโยชน์ รวมถึงต้องพยายามใช้ช่องทางการทูตสื่อสารกับผู้นำชาติมหาอำนาจ และเวทีโลก
เพราะหากไทยมุ่งการสู้รบทางทหารเต็มกำลังจนลืมมองเกมคู่ขนาน อาจทำให้ได้ชัยชนะในสนามรบ แต่เราอาจเป็นฝ่ายเพลี่ยงพล้ำและพบกับความพ่ายแพ้ในระยะยาว ด้วยเดิมพันที่สูงค่า ทั้งชีวิตของพี่น้องประชาชน ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของประเทศ และความน่าเชื่อถือของไทยในเวทีโลก.
