เมื่อเวลา 10.30 น.วันที่ 7 ม.ค. ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่อาคารไอราวัตพัฒนา ศาลาว่าการ กทม. ดินแดง สภากรุงเทพมหานคร เปิดการประชุมสภากรุงเทพมหานคร สมัยประชุมสามัญ สมัยแรก ครั้งที่ 1 ประจำปี 2569 โดยวาระการประชุมที่น่าสนใจในวันนี้ คือระเบียบวาระที่ 6 เรื่องที่ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครเสนอ ข้อ 6.1 ญัตติร่างข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่อง การควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ (ฉบับที่ …) พ.ศ. …. และการพิจารณาสามวาระรวดเดียว
ซึ่งคาดว่าในญัตติดังกล่าว จะเป็นการเสนอขอให้ ชะลอการบังคับใช้ข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่อง การควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสัตว์ พ.ศ. 2567 ออกไปก่อน จากกำหนดเดิม 10 ม.ค. 69 นี้ เพื่อให้ทุกฝ่ายมีเวลาปรับตัว ภายหลังมีเครือข่ายภาคประชาชนสะท้อนข้อกังวลและข้อห่วงใยเกี่ยวกับการฝังไมโครชิปในสุนัขและแมว การให้บริการที่ไม่ทั่วถึง รวมถึงเกรงว่าจะส่งผลให้คนเลี้ยงสัตว์ทิ้งสุนัขและแมวมากขึ้น เนื่องจากไม่อยากเสียค่าใช้จ่ายในการนำสัตว์เลี้ยงไปฝังชิป
นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าฯ กทม. กล่าวว่า ข้อบัญญัติดังกล่าวมีหลักการสำคัญคือ การกำหนดให้ผู้เลี้ยงสุนัขและแมวในกรุงเทพฯ นำสัตว์เลี้ยงมาขึ้นทะเบียนและฝังไมโครชิป เพื่อสร้างความรับผิดชอบในการเลี้ยงสัตว์ รวมถึงกำหนดจำนวนสัตว์เลี้ยงให้เหมาะสมกับขนาดพื้นที่อยู่อาศัย อย่างไรก็ตาม ผู้ที่เลี้ยงสัตว์อยู่ก่อนที่ข้อบัญญัติจะมีผลบังคับใช้ สามารถเลี้ยงต่อได้โดยไม่จำกัดจำนวน เพียงแต่ต้องนำสัตว์มาขึ้นทะเบียนให้ถูกต้อง
ที่ผ่านมา กทม. มีความคืบหน้าอย่างชัดเจน โดยมีการฝังไมโครชิปให้สุนัขและแมวแล้วกว่า 50,000 ตัว ภายในระยะเวลา 1 ปี ซึ่งเพิ่มขึ้นจากก่อนมีข้อบัญญัติที่มีการฝังไมโครชิปเพียงประมาณ 4,000 ตัว สะท้อนถึงการตอบรับและการตื่นตัวของประชาชนที่เพิ่มขึ้นมากกว่า 10 เท่า ถือเป็นพัฒนาการในทิศทางที่ดี
อย่างไรก็ตาม ในการดำเนินการยังพบปัญหาหลัก 4 ประเด็น ได้แก่ ประเด็นแรก ข้อจำกัดด้านการให้บริการ เนื่องจากจำนวนสุนัขและแมวในกรุงเทพฯ อาจมีจำนวนหลายแสนตัว ทำให้การให้บริการฝังไมโครชิปและขึ้นทะเบียนยังไม่ครอบคลุมทั้งหมด
ประเด็นที่สอง การให้บริการในปัจจุบันยังเป็นลักษณะเชิงรับ โดยเปิดศูนย์บริการประมาณ 8-10 แห่ง ขณะที่ประชาชนบางกลุ่มมีสัตว์เลี้ยงจำนวนมาก หรือสัตว์ไม่คุ้นเคยกับการเดินทาง ทำให้เกิดความลำบาก จึงมีข้อเรียกร้องให้เพิ่มการให้บริการเชิงรุกมากขึ้น
ประเด็นที่สาม ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนของประชาชน โดยเฉพาะความกังวลเกี่ยวกับความปลอดภัยของการฝังไมโครชิป รวมถึงความเข้าใจเรื่องการบังคับใช้กฎหมาย ซึ่งกรุงเทพมหานครยังต้องสื่อสารให้ชัดเจนและทั่วถึงยิ่งขึ้น
และประเด็นที่สี่ ปัญหาเรื่องผู้เช่าที่อยู่อาศัย ซึ่งข้อบัญญัติกำหนดให้ต้องมีหนังสือยินยอมจากเจ้าของบ้านในการขึ้นทะเบียนสัตว์เลี้ยง แต่ในทางปฏิบัติ ผู้ให้เช่าหลายรายไม่ยินยอมเนื่องจากกังวลเรื่องความรับผิดชอบ ส่งผลให้ผู้เช่าไม่สามารถขึ้นทะเบียนสัตว์เลี้ยงได้
จากเหตุผลดังกล่าว กทม.จึงเสนอให้ชะลอการบังคับใช้ข้อบัญญัติออกไปอีก 1 ปี โดยคาดว่าจะบังคับใช้อีกครั้งในปี 70 เพื่อเพิ่มความครอบคลุมของการให้บริการ วางแผนการดำเนินงานเชิงรุก สร้างความเข้าใจแก่ประชาชน และปรับปรุงแนวทางแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับผู้เช่าให้มีความเหมาะสมยิ่งขึ้น
นายชัชชาติ กล่าวเพิ่มเติมว่า แม้ข้อบัญญัติดังกล่าวจะมีทั้งผู้เห็นด้วยและผู้ที่มองว่าการปฏิบัติอาจมีความยุ่งยาก แต่เจตนารมณ์หลักคือการป้องกันไม่ให้มีการเลี้ยงสัตว์จำนวนมากเกินความเหมาะสม จนก่อให้เกิดความเดือดร้อนรำคาญแก่ผู้อื่น ซึ่งที่ผ่านมาเคยเกิดกรณีฟ้องร้องเกี่ยวกับการเลี้ยงไก่ จำนวนมาก แต่ศาลยกฟ้องเนื่องจากยังไม่มีกฎเกณฑ์ที่ชัดเจน ดังนั้น การกำหนดข้อบังคับจึงมีความจำเป็น และหลายจังหวัด เช่น นนทบุรี ได้ดำเนินการลักษณะเดียวกันแล้วโดยไม่เกิดปัญหา
สำหรับการฝังไมโครชิป จะช่วยให้สามารถติดตามสุนัขและแมวได้ ลดปัญหาการนำสัตว์มาปล่อยหรือทิ้ง และสร้างความรับผิดชอบต่อสัตว์เลี้ยงมากขึ้น ซึ่งเป็นแนวทางที่หลายประเทศทั่วโลกใช้ เช่น ประเทศเนเธอร์แลนด์ที่สามารถแก้ปัญหาสุนัขจรจัดได้สำเร็จจากการขึ้นทะเบียนและฝังไมโครชิปอย่างต่อเนื่อง
ทั้งนี้ กทม. ยืนยันว่าไม่ได้มีนโยบายรับสุนัขและแมวจรจัดทั้งหมดมาเลี้ยง โดยปัจจุบันสามารถดูแลได้ประมาณ 4,000-5,000 ตัว ที่สถานที่ดูแลของ กทม. ในพื้นที่ทับทันและประเวศ ขณะที่จำนวนสัตว์จรจัดในกรุงเทพฯ มีเป็นจำนวนมาก การแก้ไขปัญหาจึงต้องอาศัยมาตรการระยะยาว ทั้งการทำหมัน ฉีดวัคซีน และปล่อยคืนเป็นสัตว์ชุมชน เพื่อลดจำนวนลงตามธรรมชาติ รวมถึงควบคุมโรคพิษสุนัขบ้า เช่นที่ผ่านมาเคยมีกรณีสุนัขจรจัดไปกัดเด็กในโรงเรียน ซึ่งจะช่วยและลดความเสี่ยงต่อสาธารณชนในภาพรวมด้วย
นายชัชชาติ ระบุว่า มาตรการดังกล่าวเป็นมาตรฐานสากลที่ต้องอาศัยความเข้าใจและความร่วมมือจากทุกภาคส่วน โดยกรุงเทพมหานครจะนำข้อเสนอและข้อกังวลของประชาชนไปปรับปรุงการให้บริการให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นต่อไป.
