ในเดือนแห่งความรักกุมภาพันธ์ ในบรรยากาศความรักที่ยังคงอบอวล นำเรื่องราวความรักอบอุ่นหัวใจ ความรักที่เป็นกำลังใจพาสัมผัสกับความหมายความรักหลายมิติที่มาเติมใจให้มีพลัง ชวนอ่านผ่านนิทาน “หนังสือภาพ” ที่มีมนต์เสน่ห์ ทรงพลัง
ชวนค้นเรื่องน่ารู้ ความมหัศจรรย์จาก “หนังสือนิทานภาพ” เครื่องมือที่ทรงประสิทธิภาพที่พัฒนาทักษะหลายด้านให้แก่เด็ก ทั้งเป็นสื่อที่ผู้ใหญ่สามารถเพลิดเพลินเติมเต็มจินตนาการได้เช่นกัน หนังสือภาพยังเสริมสร้างความฉลาดทางอารมณ์ ที่สำคัญ ปลูกสร้างนิสัยรักการอ่าน สร้างนักอ่านตัวยง
“จักรวาลนิทาน โลกแห่งความสุขที่น่าค้นหา โดยไม่ว่าจะเป็นนิทานที่เป็นเรื่องเล่า ตำนาน นิทานมหัศจรรย์เหนือธรรมชาติแฟนตาซี นิทานผจญภัย วิทยาศาสตร์ ล้วนแต่มีมนต์เสน่ห์ มีพลังดึงดูดชวนอ่าน ชวนฟัง สร้างจินตนาการและแรงบันดาลใจ หรือในวันที่หม่นๆ นิทานยังเป็นเพื่อน เป็นกำลังใจให้กับเราได้ชาร์จพลัง”
ทั้งนี้นำหนังสือนิทานภาพที่ถ่ายทอดมุมมองความรัก พาค้นพลังแสนวิเศษที่ซ่อนอยู่ในหนังสือภาพที่กำลังเล่าเรื่อง และชวนไขความลับบทบาทนิทานภาพยุคดิจิทัล โดย อุษา ศรีนวล หรือครูเจ นักเล่านิทาน นักจัดการความรู้อาวุโส ฝ่ายกิจกรรมการเรียนรู้ อุทยานการเรียนรู้ (TK Park) ให้ความรู้ว่า หนังสือสร้างแรงบันดาลใจให้กับเราได้มากมาย ในมุมของหนังสือนิทานภาพก็เช่นเดียวกัน
“หนังสือภาพสำหรับเด็ก สิ่งที่ทำให้เด็กๆชื่นชอบคือ ความสนุก โดยมีความหลากหลายที่น่าค้นหา เมื่อเด็กอ่านภาพ จะใช้ความคิด และเมื่อค้นหาความหมายได้ก็จะมีความสนุก เป็นเสน่ห์ที่หนังสือภาพทำงาน ดังนั้น ภาพที่สื่อสารออกมาจึงเป็นสิ่งที่มีความหมายต่ออารมณ์และจิตใจ ประกอบด้วยศิลปะมากมาย ตั้งแต่ภาพประกอบ การใช้ภาษาวรรณศิลป์ที่ก่อให้เกิดจินตนาการ เกิดคำถาม สร้างความว้าว ความประทับใจที่น่าติดตาม”
ในเดือนแห่งความรัก หากมองหาหนังสือภาพ หนังสือนิทานที่บอกเล่าเรื่องความรัก มีหลายเล่มที่โดดเด่น และมีความหลากหลายในเรื่องราวความรัก ทั้งความรักที่มีต่อพ่อแม่ ต่อคนรัก ความรักที่หมายถึงการให้ มิตรภาพและอีกหลายมิติ โดยที่นำส่วนหนึ่งมาเล่า เป็นความรักที่มีอยู่รอบตัว ไม่ใช่เกิดขึ้นเฉพาะคนกับคน แต่เกิดขึ้นกับสรรพสิ่งที่อยู่กับเราในโลกใบนี้
นักเล่านิทาน นักจัดการความรู้อาวุโส คุณอุษา อธิบายเพิ่มพร้อมยกตัวอย่างหนังสือภาพชวนให้อบอุ่นหัวใจ อย่างเช่น “BIG BEAR HUG” เล่มนี้บอกเล่าเรื่องราวของคุณหมีที่เต็มไปด้วยความรัก คุณหมีเขารักทุกสิ่งอย่างไม่เว้นแม้แต่ศัตรู โดยวิธีบอกรักของเขาก็คือ “การกอด”
“งานแรกของมี้จัง” เล่มนี้เล่าเรื่องราวความรักของแม่กับลูก แสดงออกโดยการช่วยเหลือแม่ ช่วยงานคุณแม่ และความกล้าหาญของเด็กหญิงที่พบเจอกับเรื่องราวอันเป็นอุปสรรค์ แต่หนูน้อยมี้จังก็สามารถทำหน้าที่สำเร็จลุล่วงด้วยดี
“เมื่อหนังสือสร้างแรงบัลดาลใจ ก็จะบันดาลให้เกิดอะไรบางอย่าง หนังสือภาพเหล่านี้จะทำงานกับความรู้สึกและหัวใจของเด็กๆ เมื่อได้อ่าน ได้ฟังจะประทับใจ อยากทดลอง เปลี่ยนแปลง และสร้างสรรค์
นิทานโดยปรกติจะพบกับอุปสรรคอย่างใดอย่างหนึ่ง แต่สำหรับเล่มนี้มีอยู่หลายสิ่งที่หนูน้อยต้องเผชิญ แต่หนังสือได้ให้พลังบวกซึ่งก็ทำให้เห็นถึงความมุ่งมั่นตั้งใจ ความกล้าหาญและความรับผิดชอบของเด็กหญิงมี้จัง”
จากที่กล่าว หนังสือเหล่านี้มีพลังดีๆ มีเรื่องราว ผ่านการเล่าเรื่อง ผ่านภาพประกอบและการใช้ภาษาชวนติดตาม และด้วยที่เป็นหนังสือที่ทำงานต่อหัวใจเด็กๆ เมื่อได้อ่าน ได้ฟัง จะสัมผัส รับรู้ความรู้สึกเหล่านี้ได้ สร้างความทรงจำ และความประทับใจให้กับเด็กๆ
นอกจากนี้ยังมีเล่มที่บอกเล่าเรื่อง “ความรักคือการไม่เห็นแก่ตัว” , “ความรักคือการให้” ,“ความรักคือการเคารพกันและกัน”, รักธรรมชาติ เมตตาต่อสัตว์ ฯลฯ โดยหนังสือภาพมีบทบาทเป็นสื่อการสอนอีกเช่นกัน เมื่อเวลาที่เปิดอ่าน เด็กๆจะค่อยๆอ่าน ซึมซับ เข้าถึงเด็กๆอย่างแยบยล โดยไม่ต้องพร่ำสั่งสอน
“หนังสือภาพเป็นหนังสือที่พูดคุยกับเด็กได้ หนังสือที่ทำงานกับความคิด ความรู้สึกของเด็ก โดยถ้าหนังสือภาพทำให้ชอบ สนใจ หรือรู้สึกว้าวก็ถือว่าเป็นความสำเร็จ หนังสือบางเล่มภาพสามารถนำพาจินตนาการไปได้ไกล หรือเกิดคำถาม ชวนคิดต่อ ฯลฯ โดยเหล่านี้ถือเป็นเสน่ห์ของหนังสือภาพที่จะไปต่อ ไม่ล้มหายไป แม้หนังสือประเภทอื่นจะค่อยๆเล็กลง แต่สำหรับหนังสือภาพยังคงไปต่อและโตขึ้น โตขึ้น”
นักเล่านิทาน ครูเจอธิบายอีกว่า การนำมาใช้ แน่นอนว่าเด็กเล็กต้องมีคนอ่านให้ฟัง แต่ถ้าเด็กอ่านหนังสือได้แล้วก็ให้อ่านเอง หรือพี่อ่านให้น้องฟัง หรือจะอ่านไปพร้อมกันก็ได้ ทั้งนี้ การอ่านมีหลายรูปแบบ ล้วนแต่เป็นเรื่องที่ดี ปลูกสร้างความรักการอ่านหนังสือ สร้างนักอ่าน
“จากที่กล่าวการอ่านมีหลายรูปแบบ เด็กเล็กๆควรอ่านให้ฟังก่อน เมื่อเด็กได้ฟังมากๆ จะมีทักษะการฟัง เกิดความสนุก เกิดกระบวนการเรียนรู้ จินตนาการกว้างไกล และการอ่านที่เด็กได้เห็นภาพ จะเป็นการกระตุ้นสมอง แม้จะยังไม่ได้อ่าน แค่ได้เห็นภาพวาด เห็นสีสันสวยๆในเล่มนิทานก็มีความสุขได้”
นักจัดการความรู้อาวุโส ครูเจ ยกตัวอย่างหนังสือภาพที่เล่าเรื่องความรัก ความหมายของคำว่า “รัก” เพิ่มเติมอีกว่า “ต้นแอปเปิ้ลเจ้าเอ๋ย” เล่มนี้จะเล่าเรื่องราวความรักในครอบครัว เป็นบทร้องเล่นพื้นบ้านที่นำมาวาดเป็นภาพ ในเล่มเริ่มต้นด้วย ต้นแอปเปิ้ลเจ้าเอ๋ย ต้นอ่อนเจ้าค่อยๆงอกเงย ผลิดอกออกใบให้ผล เฝ้ารอวันใดสุกงอมเต็มต้น เก็บเอาไปให้คนที่เรารักกัน เอาไปให้คุณตาคุณยาย เหลืออีกมากมายเอาไปให้คุณพ่อคุณแม่… ให้เจ้าแมว เจ้าหมา และตัวเรา ฯลฯ พูดถึง การแบ่งปัน โดยความรักคือการให้ มีความเอื้ออาทร ความรักที่มีต่อผู้สูงอายุและส่งต่อไปถึงสัตว์เลี้ยง ไม่ใช่รักแค่รักตัวเอง
“นิทานภาพเล่มนี้จะเห็นว่าเด็กน้อยให้แอปเปิ้ลกับคนอื่นก่อนเสมอ ให้คนสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นคุณตาคุณยาย คุณพ่อคุณแม่ น้องแมว น้องหมา แล้วค่อยนึกถึงตัวเอง ฯลฯ ในเล่มสวยงามสะดุดตาด้วยภาพและภาษา ขณะที่ “BIG BEAR HUG” จากที่เล่าไว้เล่าถึงเรื่องราวของคุณหมีที่เต็มไปด้วยความรัก ไม่เว้นแม้แต่ศัตรู เรื่องราวความรักที่แสดงให้เห็น “ความรักชนะทุกสิ่ง” อีกหนึ่งเล่มที่มีเสน่ห์ ให้มุมมองความรัก ความหมายดีๆที่ซ่อนอยู่ในหนังสือนิทานภาพ
“ต้นเอ๋ยต้นไม้” เล่มนี้จากที่เล่าเป็นผลงานหนังสือภาพของคนไทยซึ่งมีวิธีการนำเสนอ เล่าเรื่องผ่านภาพได้น่าติดตาม บอกเล่า ความรักธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม อีกหนึ่งหนังสือภาพที่ทรงพลัง
ขณะที่อีกหนึ่งเล่มบอกเล่าเรื่องราวความรักระหว่างเพื่อนไว้อย่างโดดเด่น “การกลับมาของเจ้าหัวผักกาด” ในเรื่องพูดถึงฤดูหนาวที่ปกคลุมไปด้วยหิมะ คุณกระต่ายจำเป็นต้องออกไปหาอาหารข้างนอก ระหว่างทางพบหัวผักกาดสองหัว กระตายดีใจ กินไปหนึ่งหัว เหลืออีกหัวหนึ่งคิดถึงเพื่อน ลา หิมะตกหนักอากาศหนาว ลาเพื่อนรักคงไม่ได้ออกมาหาอาหาร ไม่มีอาหารกินจึงเอาไปให้
“กระต่ายไปบ้านลา แต่ลาไม่อยู่บ้านจึงเอาไปวางไว้ ฝ่ายเจ้าลาออกไปหาอาหารเช่นกัน ได้มันเทศมาหัวหนึ่ง ก็กลับไป บ้านและก็พบกับหัวผักกาด โดยไม่รู้ว่าเป็นของคน จึงกินมันเทศที่ตนเองหามาก่อน เหลือหัวผักกาดซึ่งลาคิดถึงแพะ อากาศหนาวเย็นอย่างนี้จะมีอาหารกินหรือไม่
จึงเอาหัวผักกาดไปให้แพะที่บ้าน แต่ก็ไม่อยู่เช่นกัน เหตุการณ์เป็นเหมือนกันโดยเกิดขึ้นกับกวาง และกวางก็คิดถึงเพื่อนกระต่าย ก็เอาไปให้ที่บ้าน แต่เมื่อไปถึงคุณกระต่ายกลับหลับปุ๋ยจึงวางไว้ข้างที่นอน เมื่อตื่นขึ้นมากระต่ายตกใจว่าทำไมหัวผักกาดถึงกลับมาอยู่ที่นี้ คิดไปคิดมาก็รู้ว่าเพื่อนๆนั้นเป็นห่วงเขาเช่นกัน อีกหนึ่งเล่มที่บอกเล่าความหมายรัก “ความรักคือการให้” ที่เล่าเรื่องผ่านหนังสือภาพที่มีเสน่ห์ และทรงพลัง
พงษ์พรรณ บุญเลิศ
