“ตื่นเต้นมาก นอนไม่หลับเกือบทุกคน บางคนเก็บกระเป๋าตั้งแต่รู้ว่าได้มา รอคอยการลงน้ำทะเล เมื่อออกเดินทางก็ชอบในทุกกิจกรรมที่ได้เห็น ได้ทดลองเป็นนักข่าวรุ่นจิ๋ว มีพี่ๆนักกีฬาสอนว่ายน้ำ ได้ขึ้นรถไฟฟ้า BTS ได้เล่นน้ำทะเล และที่สำคัญได้ร่วมลงนามถวายความอาลัย และถวายสักการะหน้าพระฉายาลักษณ์ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ณ ศาลาสหทัยสมาคม ในพระบรมมหาราชวัง ดูนิทรรศการ ‘สิริราชพัสตราบรมราชินีนาถ’ ที่จัดแสดงฉลองพระองค์ของพระพันปีหลวง ซึ่งสวยมาก ” เสียงบอกเล่าจาก “น้องออมสิน” ด.ญ.สุทธิดา สังขรงรอง นักเรียนชั้น ป.6 โรงเรียนบ้านกองม่องทะ (สาขาบ้านไล่โว่) อ.สังขละบุรี จ.กาญจนบุรี หลังการเข้าร่วมกิจกรรม “โครงการปลูกพลังฝัน เสริมประสบการณ์ เปลี่ยนอนาคต ครูรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรีและนักเรียน” ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ที่จัดโครงการฯขึ้น เป็นครั้งแรกในปี 2569 เพื่อเปิดโลกทัศน์ เพิ่มประสบการณ์ตรงด้านประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม วิทยาศาสตร์ และสิ่งแวดล้อม พัฒนาทักษะชีวิต การเดินทาง การอยู่ร่วมกับผู้อื่น และความรับผิดชอบ สร้างแรงบันดาลใจในการเรียนรู้ต่อยอดในอนาคต
กิจกรรมนี้ นำทีมโดย ครูรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี ประเทศไทย ประจำปี 2568 “นายไพรวัลย์ ยาปัญ” ผู้ได้รับการขนานนามว่า ครูผู้เป็นดวงตะวันชายขอบ พร้อมครูจากโรงเรียนบ้านกองม่องทะ (สาขาบ้านไล่โว่) 7 คน นักเรียนชั้น ป.1ถึง ป.6 จำนวน 41 คน และตัวแทนผู้ปกครอง 2 คน ออกเดินทางทัศนศึกษาแหล่งเรียนรู้ในพื้นที่สำคัญ 3 จังหวัด ได้แก่ กาญจนบุรี กรุงเทพมหานคร และชลบุรี ระหว่างวันที่ 3-7 เมษายน 2569 รวมระยะเวลา 5 วัน
“ทริปศึกษาแหล่งเรียนรู้ 5 วัน จากหมู่บ้านเล็กๆบนภูเขาสูงของชาวกะเหรี่ยงโพล่งที่อยู่ห่างไกลการเดินทางยากลำบาก มุ่งสู่ตัวเมืองจังหวัดกาญจนบุรี ครู นักเรียน และผู้ปกครอง ได้ฟังเรื่องเล่าประวัติศาสตร์สะพานข้ามแม่น้ำแคว ทางรถไฟสายมรณะ เข้าชมพิพิธภัณฑ์สงครามโลก ครั้งที่ 2 จากผู้เชี่ยวชาญ มีพี่ๆนักเรียนในเมืองมาร่วมดูแลให้ความรู้น้องๆ คณะเดินทางสู่กรุงเทพมหานคร ร่วมลงนามถวายความอาลัยและถวายสักการะหน้าพระฉายาลักษณ์พระพันปีหลวง, เข้าพบผู้บริหารระดับสูงของ สพฐ. พร้อมสนุกกับการทดลองเป็นนักข่าวรุ่นจิ๋ว ณ สถานีถ่ายทอดสด OBEC Channel ที่ สพฐ., เด็กๆได้เปิดประสบการณ์การเดินทางด้วยรถไฟฟ้า BTS จากสถานีพร้อมพงษ์ ไปยัง สถานีเอกมัย เพื่อดูนิทรรศการ ศึกษาเรียนรู้เกี่ยวกับดาราศาสตร์และจักรวาล ที่ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ (ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ) ก่อนมุ่งสู่จังหวัดชลบุรี ลงเล่นน้ำทะเล ชื่นชมความงามจุดแลนด์มาร์ค ณ ชายหาดบางแสน เข้าชมโลกใต้น้ำ Aquarium สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล ณ มหาวิทยาลัยบูรพา ”
นายพิเชฐ โพธิ์ภักดี เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (เลขาธิการ กพฐ.) ซึ่งเป็นผู้ริเริ่มโครงการนี้ กล่าวว่า การเปิดโอกาสให้นักเรียนในพื้นที่ห่างไกลได้สัมผัสประสบการณ์จริง คือ การสร้างความเสมอภาคทางการศึกษาอย่างเป็นรูปธรรม เด็กบางคนอาจไม่เคยออกจากหมู่บ้าน ไม่เคยเห็นโลกภายนอก แต่เมื่อเขาได้เห็น ได้สัมผัส ได้ถาม และได้คิด ประสบการณ์เหล่านี้จะกลายเป็นต้นทุนชีวิตที่สำคัญ เมื่อเด็กมีโอกาส มีความสุข มีความฝัน ตั้งใจเรียน ประสบความสำเร็จ โตขึ้นก็จะไปสร้างโอกาสให้แก่คนอื่นๆต่อ และ ครูผู้สอน คือ กลไกหลักในการขับเคลื่อนและสร้างแรงบันดาลใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ครูรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี เป็นครูผู้ทุ่มเท สร้างความเปลี่ยนแปลงในชีวิตศิษย์ และมีคุณูปการต่อการศึกษา ซึ่งโครงการนี้จะทำให้ครูมีพื้นที่ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้แนวปฏิบัติที่ดี และนวัตกรรมการสอนที่ทันสมัย เพื่อนำไปปรับใช้ในการพัฒนาหลักสูตร และการเรียนการสอนให้ตอบโจทย์โลกศตวรรษที่ 21 ทำให้นักเรียนที่ขาดโอกาสได้เข้าถึงแหล่งเรียนรู้ มีประสบการณ์นอกห้องเรียนที่หลากหลาย โดยเฉพาะการได้รับแรงบันดาลใจและคำแนะนำโดยตรงจากผู้เชี่ยวชาญ หรือ บุคคลต้นแบบ ซึ่งจะส่งผลต่อการค้นพบความถนัด และกำหนดเป้าหมายในอนาคต อีกทั้งยังเป็นการเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างครู นักเรียน และผู้ปกครองด้วย
“ ผมเริ่มชีวิตจากการเป็นครูบ้านนอก และก้าวหน้าทางราชการมาตามลำดับ จนมาเป็นเลขาธิการ กพฐ. เห็นชีวิตของเด็กนักเรียนทั้งในชนบทและในเมือง เด็กทุกคนมีคุณค่า เป็นความหวังของประเทศชาติ ซึ่งเด็กๆทุกคนต่างมีฝันที่เหมือนหรือแตกต่างกันและพร้อมที่จะเรียนรู้พัฒนาตนเอง แต่เด็กในชนบทอาจขาดโอกาสทางการศึกษา ถึงแม้ว่าผมและผู้มีส่วนเกี่ยวทางการศึกษา จะช่วยกันวางระบบการศึกษา และสนับสนุนการศึกษาในมิติต่างๆ อย่างเป็นระบบอย่างต่อเนื่อง แต่การที่จะสั่งการหรือสนับสนุนติดตาม กำกับการดำเนินงานของเขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษาแต่เพียงอย่างเดียวคงไม่พอ เราจะต้องทำงานเคียงบ่าเคียงไหล่กับผู้นำทางการศึกษาทุกระดับ เพื่อสร้างโอกาสทางการศึกษาให้กับเด็กๆ โดยเฉพาะเด็กในชนบทด้อยโอกาส ประกอบกับการที่ผมได้พูดคุย กับ ครูไพรวัลย์ แห่งบ้านไล่โว่ ครูผู้ทุ่มเทสร้างการเปลี่ยนแปลงให้กับลูกศิษย์มาเป็นเวลานาน ทำให้ได้รับพระราชทานรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี จึงได้เล็งเห็นถึงฝันของครูและนักเรียนบ้านไล่โว่ ผมจึงปรารถนาที่จะสร้างฝันของครูและเด็กให้เป็นจริง ทำให้พวกเขาได้เปิดโลกทัศน์การเรียนรู้ทั้งในจังหวัดกาญจนบุรี กรุงเทพฯ และชลบุรี ทำให้เด็กบนดอยสูง ห่างไกลความเจริญ เคยเห็นแต่ทะเลหมอก วันนี้พวกเขาได้เห็นน้ำทะเลจริง เห็นว่าโลกไปไกล ทำให้เด็กพร้อมที่จะเรียนรู้และก้าวไปทันโลก โครงการฯ นี้ เริ่มจากใจจิตวิญญาณความเป็นครู ทำด้วยใจ ไม่ใช้งบประมาณของราชการ แต่ใช้ใจบันดาลความร่วมมือจากภาครัฐ/เอกชน สานฝันของเด็กให้เป็นจริง ”
“ ขวัญกำลังใจ ที่สพฐ.มอบให้ครั้งนี้ เป็นทริปใหญ่ คุ้มมากกว่าคุ้ม” ครูไพรวัลย์ ยาปัญ ครูรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี ประเทศไทย ปี 2568 กล่าวและบอกว่า “รางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี ไม่ใช่รางวัลสำหรับผมคนเดียว แต่คือ ลูกศิษย์ของผมในทุกกลุ่มที่ได้รับโอกาสจากรางวัลนี้และมีโอกาสมากขึ้น โรงเรียนของเราเป็นโรงเรียนสาขาขนาดเล็ก สอนตั้งแต่อนุบาล 2 ถึง ป.6 มีนักเรียนทั้งหมด 73 คน เด็กๆที่มาในทริปนี้ทุกคนไม่เคยเข้าพระบรมมหาราชวัง ไม่เคยขึ้นรถไฟฟ้า บางคนไม่เคยขึ้นบันไดเลื่อน และมากกว่า 90 % ไม่เคยเห็นทะเล ผมอยากเห็นการเดินทาง 5 วันนี้ ทำให้เด็กๆมองอาชีพที่หลากหลาย มีอาชีพอะไรบ้างที่ทำให้คนมีรายได้เลี้ยงตัวเอง นอกเหนือจากอาชีพที่เด็กระดับประถมศึกษาเห็น ถ้าตอนนี้เมื่อถามว่าความฝันอยากเป็นอะไร เด็กๆจะต้อง ว่า เป็นหมอ ครู พยาบาลทหาร ตำรวจ ดังนั้น จึงให้โจทย์เด็กว่ามาครั้งนี้เห็นอาชีพอะไรบ้าง แล้วกลับไปเขียนอาชีพที่ตัวเองเห็นและความฝันในอาชีพในอนาคต เพื่อจุดประกายความฝันของตัวเอง และตัวเองจะเดินไปถึงความฝันให้ประสบความสำเร็จได้อย่างไร ซึ่งเป็นเป้าหมายของผมว่า เด็กฝันแล้วจะทำอย่างไรที่จะไปถึงความฝันของเขาได้ ผมเป็นห่วงอยู่เสมอสำหรับลูกศิษย์ของผม คือ ฝันได้แต่อย่างทิ้งความฝัน เพราะไม่มีใครที่จะทำให้สำเร็จได้นอกจากตัวเขาเอง ผมเป็นครูเพียงแค่พยุง และหาช่องทางให้เด็กๆเดินไปทำได้”.
