ตลท. ชวนสวมบทนักสืบ ฝึกจับโกงผ่านเกม-เคสจริง รู้ทันมิจฉาชีพ

ข้อมูลจากสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ระบุว่า ระหว่างวันที่ 1 มีนาคม 2565 ถึง 30 พฤศจิกายน 2568 คดีหลอกลงทุนสร้างความเสียหายสูงเป็นอันดับ 1 ของอาชญากรรมออนไลน์ มูลค่ารวมกว่า 3 หมื่นล้านบาท หรือคิดเป็นสัดส่วนความเสียหายสูงที่สุดเมื่อเทียบกับการหลอกลวงประเภทอื่น

ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย โดยพิพิธภัณฑ์เรียนรู้การลงทุน INVESTORY จึงเปิดนิทรรศการพิเศษ ‘อินเวสต์ติการ์ด (INVESTiGUARD) นักสืบกันโกง’ เพื่อสร้างความรู้และภูมิคุ้มกันให้ประชาชนรับมือภัยหลอกลงทุนที่เพิ่มขึ้นในยุคดิจิทัล ผ่านรูปแบบการเรียนรู้เชิงโต้ตอบ (Interactive Self-Discovery Museum) ที่เปิดโอกาสให้ผู้เข้าชมมีส่วนร่วมและเรียนรู้ด้วยตนเอง พร้อมย้ำแนวคิด ‘รู้เท่าทัน’ คือเกราะป้องกันที่มีประสิทธิภาพที่สุด โดยสรุปเป็นหลักจำง่ายๆ ว่า ‘ไม่เชื่อ ไม่เข้ากลุ่ม ไม่โหลดแอป ไม่โอนเงิน’ เพื่อลดความเสี่ยงในการตกเป็นเหยื่อ

‘อัสสเดช คงสิริ’ กรรมการและผู้จัดการ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย กล่าวว่า ภัยหลอกลงทุนไม่เพียงสร้างความเสียหายทางทรัพย์สิน แต่ยังกระทบต่อความเชื่อมั่นและสภาพจิตใจของประชาชน การพัฒนานิทรรศการครั้งนี้จึงมุ่งเสริมทักษะการคิด วิเคราะห์ และการตัดสินใจอย่างรอบครอบก่อนลงทุน เพื่อยกระดับความเชื่อมั่นในสังคมการลงทุน สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ของตลาดหลักทรัพย์ฯ ที่มุ่งสู่การเป็น The Trusted Gateway to Inclusive Opportunities

‘ดีเกินจริง’ จุดเริ่มต้นกลโกง

นิทรรศการดังกล่าวพัฒนาภายใต้แนวคิด ‘ดีเกินจริง’ (Too Good to be True) ซึ่งเป็นรูปแบบที่มิจฉาชีพมักใช้ในการหลอกลวง โดยจะสร้างภาพว่าเป็น ‘คนที่ดีเกินจริง’ (Too Good People) เล่า ‘เรื่องที่ดีเกินจริง’ (Too Good Story) และเสนอ ‘โอกาสที่ดีเกินจริง’ (Too Good Opportunity) เพื่อเร่งให้เหยื่อตัดสินใจ แนวคิดเช่นนี้ชี้ว่าทุกคนมีโอกาสตกเป็นเหยื่อได้ ไม่ว่าจะเป็นคนทั่วไปหรือผู้ที่มีความรู้เฉพาะด้าน เพราะมิจฉาชีพมักใช้วิธีสร้างความน่าเชื่อถือและกดดันทางจิตใจให้หลงเชื่อ

ฝึกคิดแบบนักสืบผ่านเคสจริง

ภายในนิทรรศการ ผู้เข้าชมจะได้สวมบทบาทเป็นนักสืบกันโกง ฝึกวิเคราะห์ข้อมูล สังเกตสัญญาณเตือน หรือเรดแฟลก (Red Flag) และทำความเข้าใจรูปแบบการหลอกลวงผ่านกรณีศึกษาที่พัฒนาจากเหตุการณ์จริงจำนวน 15 ตัวอย่าง

อีกทั้งเนื้อหายังอธิบาย ‘สูตรโกง’ ของมิจฉาชีพอย่างเป็นขั้นตอน ตั้งแต่การเข้าหา สร้างความเชื่อใจ ชักชวนลงทุน ไปจนถึงการตัดการติดต่อ พร้อมจำแนก ‘หน้ากากมิจฉาชีพ’ ออกเป็น 3 รูปแบบ ได้แก่ 1. การสร้างโปรไฟล์น่าเชื่อถือเกินจริง 2. การเสนอผลตอบแทนสูงผิดปกติ และ 3. การสร้างข้อจำกัดด้านเวลาเพื่อเร่งการตัดสินใจ

เสริมทักษะเอาตัวรอด

นิทรรศการยังออกแบบให้เรียนรู้ผ่านเกมและเทคโนโลยีอินเทอร์แอกทีฟ เช่น ภารกิจตรวจจับกลโกง การช่วยเหลือเหยื่อ และการตัดสินใจในสถานการณ์จำลอง เพื่อให้ผู้เข้าชมได้ฝึกคิดและลงมือทำจริง นอกจากนี้ให้ความสำคัญกับการเริ่มต้นลงทุนอย่างปลอดภัย โดยแนะนำให้เปิดบัญชีผ่านธนาคารหรือบริษัทที่เป็นสมาชิกของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) เท่านั้น พร้อมเตือนให้ระวังการลงทุนที่ไม่ต้องเปิดบัญชี หรือให้โอนเงินเข้าบัญชีส่วนบุคคล ซึ่งมีความเสี่ยงเป็นการหลอกลวง

ภายในงานยังมีการจัดเสวนาในหัวข้อ ‘INVESTiGUARD : รู้ทันภัยหลอกลงทุน’ โดย ‘พ.ต.ท. พากฤต กฤตยพงษ์’ สารวัตรกลุ่มงานรักษาความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ กองบัญชาการตำรวจสืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี และ ‘พีรพล อนุตรโสตถิ์’ ผู้จัดการศูนย์ชัวร์ก่อนแชร์ สำนักข่าวไทย อสมท. ร่วมถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์เกี่ยวกับภัยหลอกลงทุนให้กับผู้สนใจและนักลงทุนทั่วไป

นิทรรศการ ‘อินเวสต์ติการ์ด (INVESTiGUARD) นักสืบกันโกง’ เปิดให้เข้าชมฟรีทุกวันอังคารถึงวันอาทิตย์ เวลา 09:30-18:00 น. ณ พิพิธภัณฑ์เรียนรู้การลงทุน INVESTORY ชั้นใต้ดิน อาคารตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ถนนรัชดาภิเษก กรุงเทพฯ