การนอนไม่หลับ หลับไม่ดี เป็นหนึ่งในปัญหาสุขภาพลำดับต้นๆ เกิดขึ้นได้ทุกวัย ทุกช่วงอายุ ส่งผลต่อการใช้ชีวิต เช่น ไม่สดชื่น หลับใน สุขภาพกายและใจไม่ดี พาลจะหงุดหงิดง่าย อาการนอนไม่หลับเกิดได้จากหลายสาเหตุ ส่วนใหญ่จะเป็นความเครียด เช่น ทำงานไม่ทัน กังวลเรื่องที่ยังไม่เกิด กังวลปัญหาการเงิน ปัญหาครอบครัว
ปัจจัยภายนอกอื่นๆ เช่นการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อม เปลี่ยนที่นอนเลยไม่คุ้นชิน เปลี่ยนเวลาทำงานก็กระทบนาฬิกาชีวิต การนอนในที่อากาศถ่ายเทไม่ดี อุณหภูมิไม่เหมาะสมก็นอนไม่สบายพาลจะนอนไม่หลับหรือหลับไม่ดี เครื่องนอนก็สำคัญ ถ้าไม่สะอาดก็ทำให้เกิดอาการคันยิบๆ ตามตัวรบกวนนิทราทิพย์
และการนอนไม่หลับยังมาจากปัญหาสุขภาพ ถ้าเป็นโรคอ้วนก็เสี่ยงต่อการที่จะหยุดหายใจระหว่างหลับ เกิดภาวะขาดลมหายใจทำให้สะดุ้งพรวดขึ้นกลางดึก หรือกินอาหารผิดเวลา ไปกินอะไรหนักๆ ก่อนนอน ดื่มสุราเยอะก่อนนอน เกิดอาการลมตีขึ้นกรดไหลย้อนแสบร้อนในหน้าอก หรือกรดพุ่งพรวดออกทางปากได้ การได้รับสารกระตุ้นบางอย่างก็มีผลให้นอนไม่หลับ นอนไม่สบาย เช่น ยาเสพติด กาแฟ บุหรี่
อีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้นอนไม่หลับคือพฤติกรรมการนอน บางคนนอนกลางวันมากเกินไป นอนไม่เป็นเวลา นอนเล่นโทรศัพท์ไปเรื่อย จนล่วงเลยเวลาที่เคยนอนมาตลอด แสงสีฟ้าหน้าจอกระตุ้นให้ตื่นตัวหลับยาก
เพื่อให้ร่างกายสดชื่น ปรับพฤติกรรมการนอนได้ อันดับแรก คือ “นอนให้เป็นเวลา” การเข้านอนและตื่นนอนเวลาเดิมติดต่อกันทุกวัน จะช่วยให้ร่างกายจดจำว่าเวลาไหนควรนอนเวลาไหนควรตื่น ดังนั้น เมื่อถึงเวลานอน ร่างกายก็จะง่วงอัตโนมัติ ไม่ควรนอนเกิน 23.00 น. นอนดึกมากไม่ดี Growth Hormone ที่ซ่อมแซมส่วนสึกหรอของร่างกาย เผาผลาญไขมัน ทำงานได้ไม่เต็มที่ ยิ่งเด็กๆ ยิ่งไม่ควรนอนดึก เพราะฮอร์โมนตัวนี้ส่งผลต่อการเจริญเติบโต
งดเล่นโทรศัพท์ก่อนนอน อย่างที่ว่าคือ แสงสีฟ้า หรือบลูไลท์หน้าจอ กระตุ้นให้สมองตื่นตัว ทำให้หลับยาก
ฝึกลมหายใจก่อนนอน เป็นเทคนิคที่จะช่วยทำให้ร่างกายหลับได้ง่ายขึ้น มีวิธีฝึกหายใจแบบ 4-7-8 เป็นเทคนิคจาก ดร. แอนดรูว์ วีล แพทย์ผู้เชี่ยวชาญจากโรงเรียนแพทย์ฮาร์วาร์ด คือ ไล่ลมหายใจออกจากปอดจนหมด โดยการเป่าลมออกจากปากช้า ๆ ปิดริมฝีปาก หายใจเข้าทางจมูก 4 วินาที จากนั้นกลั้นลมหายใจค้างไว้ 7 วินาที แล้วหายใจออกทางปาก 8 วินาที ทำซ้ำประมาณ 4 ครั้ง
อย่าพยายามข่มตานอน ถ้ากระสับกระส่ายมากก็ลุกมาอ่านหนังสือ ทำสมาธิ ทำอะไรให้ง่วงไปก่อน
การเตรียมตัวอื่นๆ คือ ออกกำลังกายเป็นประจำ ทำให้ร่างกายและจิตใจผ่อนคลาย อย่ากินอาหารมื้อหนักก่อนนอน เพราะทำให้หลับยากแถมกรดจะไหลย้อนอีก รักษาสิ่งแวดล้อมการนอนให้ดี นอนในห้องอากาศถ่ายเท มืด มีเครื่องนอนโทนสีเข้ม เครื่องนอนนุ่มสบาย และเครื่องนอนไม่มีฝุ่น ไม่อบเหงื่อ นอนหลับได้ดีจะทำให้สุขภาพดี แจ่มใส หากมีอาการนอนไม่หลับเรื้อรังควรพบแพทย์
