เคยสงสัยไหม? ในบิลค่าไฟที่เราจ่ายกันไปทุกเดือน เราจ่ายไปกับอะไรบ้าง?… เจาะลึกรายการสิ่งที่เราต้องจ่ายจริงในบิลค่าไฟ อันที่จริงมี “ต้นทุนแฝง” ที่พวกเราต่างแบกกันโดยไม่รู้ตัว
เปิดกระเป๋าเงินดู 4 รายการหลักในบิลค่าไฟที่เราต้องจ่ายทุกเดือน
ในบิลค่าไฟฟ้าที่ส่งมาถึงบ้านเรา ไม่ได้มีแค่ค่าพลังงานที่เราเสียบปลั๊กใช้จริงเท่านั้น แต่ประกอบด้วยเงิน 4 ส่วนหลัก ๆ ที่เราถูกเรียกเก็บ ดังนี้..
1.ค่าพลังงานไฟฟ้า (ค่าไฟฐาน)
มันคือค่าอะไร? คือค่ากระแสไฟฟ้าที่เราใช้งานจริงในบ้าน คิดจากหน่วยไฟที่ใช้ไป
คิดเงินอย่างไร? คิดแบบ “อัตราก้าวหน้า” ยิ่งใช้ไฟจำนวนหน่วยเยอะ อัตราค่าไฟต่อหน่วยจะยิ่งขยับสูงขึ้นเป็นขั้นบันได (ยิ่งใช้มาก ยิ่งจ่ายแพง) เงินส่วนนี้ถูกนำไปเป็นต้นทุนการผลิต การสร้างโรงไฟฟ้า ระบบสายส่ง และการจัดจำหน่ายไฟฟ้า
2.ค่าบริการรายเดือน
มันคือค่าอะไร? เป็นค่าใช้จ่ายคงที่ในการบริหารจัดการของหน่วยงานไฟฟ้า เช่น ค่าจดหน่วยมิเตอร์, ค่าออกบิลกระดาษ, ค่าดูแลรักษาตัวมิเตอร์ และงานบริการลูกค้า
คิดเงินอย่างไร? เรียกเก็บเป็นจำนวนเงินคงที่ทุกเดือน แม้ว่าเดือนนั้นคุณจะปิดบ้านทิ้งไว้และไม่มีการใช้ไฟเลยแม้แต่หน่วยเดียว ก็ต้องจ่ายเงินส่วนนี้
-บ้านมิเตอร์ไม่เกิน 5 แอมป์ (ใช้ไฟไม่เกิน 150 หน่วย/เดือน) จ่ายค่าบริการ 8.19 บาทต่อเดือน
-บ้านมิเตอร์เกิน 5 แอมป์ (หรือใช้ไฟเกิน 150 หน่วย/เดือน) จ่ายค่าบริการ 24.62 บาทต่อเดือน
3.ค่าไฟฟ้าผันแปร (Ft)
มันคือค่าอะไร? คือค่าเชื้อเพลิงในการผลิตไฟฟ้าที่อยู่นอกเหนือการควบคุม (เช่น ก๊าซธรรมชาติ หรือ LNG และถ่านหิน) รวมถึงนโยบายต่างๆ ของภาครัฐ
คิดเงินอย่างไร? ขยับขึ้นลงตามราคาเชื้อเพลิงในตลาดโลก โดยคณะกรรมการจะทำการทบทวนและปรับปรุงราคาทุกๆ 4 เดือน
4.ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)
มันคือค่าอะไร? ภาษีที่รัฐจัดเก็บจากการบริโภค
คิดเงินอย่างไร? คิดในอัตรา 7\% โดยคำนวณจากยอดรวมของเงิน 3 ส่วนแรก (ค่าไฟฐาน + ค่าบริการ + ค่า Ft) แล้วนำส่งเป็นรายได้แผ่นดิน
ทำไมค่าไฟไทยถึงแพง?
เมื่อเจาะลึกเข้าไปในระบบบริหารจัดการพลังงานของไทย จะพบว่าอัตราค่าไฟฟ้าที่สูงลิ่วในปัจจุบัน ไม่ได้เกิดจากพฤติกรรมการใช้ไฟของประชาชนเพียงอย่างเดียว แต่มีสาเหตุสำคัญจากปัจจัยเหล่านี้…
1.การพึ่งพา “ก๊าซธรรมชาติ” สูงเกินไป
โครงสร้างการผลิตไฟฟ้าของไทยมีความเสี่ยงในแง่ความหลากหลายของแหล่งพลังงาน โดยพึ่งพิงพลังงานในสัดส่วนดังนี้
-แหล่งพลังงานหลักอันดับหนึ่ง ก๊าซธรรมชาติและก๊าซธรรมชาติเหลวนำเข้า (LNG)
-แหล่งพลังงานรองลงมา ไฟฟ้านำเข้าจากประเทศเพื่อนบ้าน, ถ่านหินและลิกไนต์, พลังงานหมุนเวียน และพลังน้ำ
–ผลกระทบ เมื่อราคาก๊าซธรรมชาติ หรือ LNG ในตลาดโลกปรับตัวพุ่งสูงขึ้นเพียงเล็กน้อย ต้นทุนการผลิตไฟฟ้าของไทยจะได้รับผลกระทบเป็นโดมิโน และส่งผ่านมายังประชาชนในรูปแบบของค่า Ft ทันที
2.ปัญหาสัญญาซื้อขายไฟฟ้าและการวางแผนผลิต
-การวางแผนกำลังผลิตไฟฟ้าที่ล้นเกิน การทำสัญญารับซื้อไฟฟ้าระยะยาวกับเอกชนที่มีเงื่อนไข “ไม่ใช้ก็ต้องจ่าย” (ค่าความพร้อมจ่าย)
-การจัดสรรความเสี่ยงที่ไม่เป็นธรรม โครงสร้างสัญญาระหว่าง รัฐ, ผู้ผลิตไฟฟ้าเอกชน และประชาชน ที่ดูเหมือนว่า “ความเสี่ยงทั้งหมด” จะถูกปัดมาให้ผู้บริโภคเป็นผู้รับผิดชอบผ่านการบวกเพิ่มในบิลค่าไฟรายเดือน..
