มรสุมคอร์รัปชันรุมเร้า “เปโดร ซานเชซ” เดิมพันอนาคตผู้นำสเปน

นายกรัฐมนตรีเปโดร ซานเชซ ผู้นำสเปน กำลังเผชิญวิกฤติทางการเมืองครั้งใหญ่ที่สุด นับตั้งแต่ก้าวขึ้นสู่อำนาจเมื่อปี 2561 หลังคดีทุจริตหลายคดีพัวพันบุคคลใกล้ชิด ทั้งภรรยา น้องชาย และอดีตแกนนำพรรคสังคมนิยม (พีเอสโออี) ซึ่งเป็นรัฐบาลชุดปัจจุบัน จนฝ่ายค้านประกาศว่ารัฐบาลกำลังอยู่ใน “ช่วงสุดท้ายของอำนาจ” แม้ตัวซานเชซจะยังไม่ถูกกล่าวหาในคดีใดก็ตาม

ฟรานซิสโก เด เคเบโด กวีชาวสเปนในศตวรรษที่ 17 เคยกล่าวไว้ว่า “เงินคือสุภาพบุรุษผู้ทรงอำนาจ” ประโยคดังกล่าวยังคงสะท้อนการเมืองสเปนในปัจจุบัน ซึ่งปัญหาคอร์รัปชันเคยโค่นล้มรัฐบาลสเปนมาแล้วหลายชุด และบัดนี้กำลังย้อนกลับมาคุกคามรัฐบาลของซานเชซเอง

ซานเชซถือเป็นหนึ่งในผู้นำยุโรปที่วิจารณ์รัฐบาลสหรัฐชุดปัจจุบันของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ อย่างเปิดเผย ทั้งต่อประเด็นสงครามในฉนวนกาซา ความขัดแย้งกับอิหร่าน และมาตรการกำแพงภาษี ขณะที่เศรษฐกิจสเปนในช่วงเกือบ 8 ปีที่ผ่านมา เติบโตอย่างแข็งแกร่ง แม้รัฐบาลต้องอาศัยเสียงสนับสนุนจากพรรคแบ่งแยกดินแดนในแคว้นกาตาลุญญาและแคว้นบาสก์ ซึ่งทำให้รัฐบาลสเปนชุดนี้มีเสถียรภาพค่อนข้างเปราะบาง

ที่น่าสนใจคือ ซานเชซและพรรคพีเอสโออี ขึ้นสู่อำนาจจากการอภิปรายไม่ไว้วางใจ จนสามารถคว่ำรัฐบาลพรรคประชาชน (พีพี) เมื่อปี 2561 หลังรัฐบาลในขณะนั้นเผชิญกับคดีทุจริตครั้งใหญ่ แต่วันนี้สถานการณ์คล้ายกำลังย้อนศรกลับมาหาซานเชซเอง

แรงกดดันล่าสุดเกิดขึ้นเมื่อผู้พิพากษาฮวน การ์ลอส เปอินาโด มีคำสั่งให้นางเบโกญา โกเมซ ภรรยาของซานเชซ ขึ้นศาลในคดีทุจริต พร้อมสั่งยึดหนังสือเดินทาง ห้ามเดินทางออกนอกประเทศ และกำหนดให้รายงานตัวต่อศาลเดือนละสองครั้ง

โกเมซถูกตั้งข้อหาหลายกระทง ไม่ว่าจะเป็นการยักยอกทรัพย์ ใช้อิทธิพลแสวงหาประโยชน์ ทุจริตในการดำเนินธุรกิจ และใช้งบประมาณโดยมิชอบ จากข้อกล่าวหาว่าอาศัยสถานะภรรยานายกรัฐมนตรี เพื่อเอื้อประโยชน์ต่อหน้าที่การงานในมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในกรุงมาดริด

อย่างไรก็ตาม โกเมซยืนกรานปฏิเสธข้อกล่าวหาทั้งหมด ขณะที่ผู้นำสเปนกล่าวว่า คดีนี้เป็นเจตนาเล่นงานการเมืองและเป็น “เรื่องตลกอันน่าละอาย”

การสอบสวนเริ่มขึ้นเมื่อปี 2567 หลังองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน “มานอส ลิมเปียส” หรือ “มือสะอาด” ซึ่งถูกมองว่ามีความเชื่อมโยงกับฝ่ายขวาจัด ยื่นคำร้องกล่าวหาโกเมซในข้อหาใช้อิทธิพลโดยมิชอบ กดดันจนซานเชซประกาศพักปฏิบัติหน้าที่เกือบหนึ่งสัปดาห์ เพื่อทบทวนว่าจะดำรงตำแหน่งผู้นำสเปนต่อไปหรือไม่

แน่นอนว่า ฝ่ายรัฐบาลออกมาปกป้องโกเมซอย่างเต็มที่ นายเฟลิกซ์ โบลาญอส รมว.ยุติธรรมสเปน กล่าวว่า เป็น “วันที่เลวร้ายสำหรับผู้ศรัทธาในกระบวนการยุติธรรม” พร้อมแสดงความเชื่อว่าความจริงจะปรากฏในที่สุด ขณะที่หนังสือพิมพ์ เอล ปาอิส วิจารณ์ว่า ผู้พิพากษาใช้มาตรการเกินความจำเป็น และมองว่า การที่โกเมซมีเจ้าหน้าที่อารักขาของรัฐดูแลอยู่แล้ว จึงแทบไม่มีโอกาสหลบหนี

อย่างไรก็ตาม คดีของโกเมซเป็นเพียงหนึ่งในหลายปัญหาที่รุมล้อมรัฐบาล ล่าสุดตำรวจเข้าตรวจค้นสำนักงานใหญ่พรรคพีเอสโออี จากข้อสงสัยเรื่องการใช้เงินพรรคอย่างไม่เหมาะสม

ขณะเดียวกัน อดีตบุคคลสำคัญของพรรคหลายคนก็ถูกสอบสวน ไม่ว่าจะเป็นนายหลุยส์ โรดริเกซ ซาปาเตโร อดีตนายกรัฐมนตรี ซึ่งถูกสอบสวนในคดีที่เกี่ยวข้องกับอาชญากรรมเป็นขบวนการ การใช้อิทธิพล และการปลอมแปลงเอกสาร แม้เจ้าตัวปฏิเสธทุกข้อกล่าวหา

ขณะที่นายโฆเซ หลุยส์ อาบาลอส อดีตมือขวาของซานเชซ ถูกกล่าวหาว่ารับสินบนจากการจัดซื้อหน้ากากอนามัยมูลค่าราว 60 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 2,001 ล้านบาท) ในช่วงการแพร่ระบาดใหญ่ของโรคโควิด-19 ด้านนายดาบิด ซานเชซ น้องชายนายกรัฐมนตรี กำลังขึ้นศาลในข้อหาใช้อิทธิพล เพื่อให้ได้รับตำแหน่งในหน่วยงานภาครัฐเมื่อ 9 ปีก่อน

แม้ซานเชซจะยังไม่ถูกตั้งข้อกล่าวหา แต่คดีที่เกิดขึ้นต่อเนื่องได้บั่นทอนความเชื่อมั่นต่อรัฐบาล และทำให้พรรคพีเอสโออีสูญเสียคะแนนเสียงในการเลือกตั้งระดับภูมิภาคหลายแห่ง ขณะที่ผลสำรวจความคิดเห็นล่าสุดชี้ว่า หากมีการเลือกตั้งในเวลานี้ พรรคพีพีมีแนวโน้มกลับมาชนะ และอาจจัดตั้งรัฐบาลร่วมกับพรรคว็อกซ์ ซึ่งเป็นพรรคขวาจัด

แม้การเลือกตั้งทั่วไปของสเปนจะต้องจัดขึ้นไม่เกินเดือน ส.ค. ปีหน้า แต่หลายฝ่ายประเมินว่า รัฐบาลผสมอาจอยู่ไม่ถึงวันนั้น อย่างไรก็ตาม ภายใต้รัฐธรรมนูญของสเปน นายกรัฐมนตรีจะพ้นจากตำแหน่งได้ก็ต่อเมื่อรัฐสภาสามารถลงมติเลือกผู้นำคนใหม่แทนได้ ซึ่งยังเป็นอุปสรรคสำคัญสำหรับฝ่ายค้าน เนื่องจากพรรคแบ่งแยกดินแดนหลายพรรคไม่ต้องการสนับสนุนพรรคพีพี

ซานเชซเคยพิสูจน์ตัวเองมาแล้ว ในการเลือกตั้งเมื่อปี 2566 ว่าสามารถรวบรวมเสียงสนับสนุนจากพรรคการเมืองที่มีจุดยืนแตกต่างกันได้สำเร็จ แม้หลายฝ่ายมองว่าโอกาสกลับมาเป็นนายกรัฐมนตรีมีน้อย ดังนั้น ความหวังสำคัญที่สุดของเขาในเวลานี้ คือประคองรัฐบาลให้อยู่รอด จนกว่ากระบวนการยุติธรรมจะมีคำตัดสิน ซึ่งอาจเป็นตัวชี้ชะตาอนาคตทางการเมืองของผู้นำสเปนรายนี้.

ทีมข่าวต่างประเทศ

เครดิตภาพ : REUTERS