เมื่อวันที่ 21 ก.ค. นายแพทย์เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา เป็นแพทย์อินฟลูเอนเซอร์ชื่อดัง โพสต์ข้อความระบุว่า

หลายคนคิดว่านอนกรนคือหลับสนิท หลับลึก หรือแค่เสียงดังรำคาญคนข้าง ๆ แต่จริง ๆ ไม่เสมอไปครับ กรนบางแบบคือเรื่องธรรมดา แต่กรนบางแบบอาจเป็นสัญญาณของ ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ หรือ Obstructive Sleep Apnea: OSA ซึ่งทำให้ออกซิเจนตกซ้ำ ๆ ทั้งคืน สมองต้องสะดุ้งปลุกให้เรากลับมาหายใจ แบบนี้ไม่ใช่แค่นอนเสียงดังแล้วจบ แต่มันเกี่ยวกับความดัน หัวใจ เบาหวาน สโตรก และความง่วงเพลียตอนกลางวันได้ครับ

1  กรนปกติเป็นยังไง?

กรนธรรมดามักเป็นเสียงกรนเบา ๆ เป็นบางช่วง เช่น เหนื่อยมาก นอนหงาย ดื่มแอลกอฮอล์ เป็นหวัด คัดจมูก หรือพักผ่อนน้อย พอเปลี่ยนท่านอน ลดเหล้า รักษาภูมิแพ้ น้ำหนักลง หรือจมูกโล่งขึ้น เสียงกรนก็ดีขึ้น แบบนี้อาจยังไม่ใช่เรื่องใหญ่ครับ แต่ถ้ากรนดังทุกคืน ดังจนคนข้าง ๆ ต้องปลุก หรือกรนแล้วมีช่วงเงียบเหมือนหยุดหายใจ อันนี้ไม่ใช่กรนธรรมดาแล้วครับ

2  กรนแบบไหนที่หมอเริ่มกังวล?

ถ้ากรนดังมาก สะดุ้งตื่นเหมือนสำลัก หายใจเฮือก มีคนทักว่าหยุดหายใจตอนหลับ หรือหลับไปแล้วเสียงกรนขาด ๆ หาย ๆ แบบกรนดังแล้วเงียบ แล้วกลับมากรนแรงอีก แบบนี้ต้องคิดถึง Sleep Apnea ครับ เพราะมันแปลว่าทางเดินหายใจอาจตีบหรือปิดเป็นช่วง ๆ ตอนนอน ร่างกายเลยได้ออกซิเจนไม่ต่อเนื่อง และสมองต้องปลุกเราขึ้นมาโดยที่เจ้าตัวบางคนจำไม่ได้เลยด้วยซ้ำ

3  ทำไมกรนกับหยุดหายใจถึงอันตราย?

เวลาทางเดินหายใจอุดกั้น ออกซิเจนในเลือดจะตก หัวใจต้องทำงานหนักขึ้น ระบบประสาทซิมพาเทติกถูกกระตุ้นซ้ำ ๆ ความดันเลยสูงง่าย โดยเฉพาะความดันตอนกลางคืนหรือเช้ามืด บางคนความดันคุมยากทั้งที่กินยาแล้ว และถ้าปล่อยไว้นาน ๆ ภาวะนี้เกี่ยวกับความเสี่ยงหัวใจเต้นผิดจังหวะ หัวใจขาดเลือด สโตรก และเบาหวานได้ครับ พูดง่าย ๆ คือหลับอยู่ แต่หัวใจกับเส้นเลือดไม่ได้พักเลย

4  สัญญาณตอนกลางวันที่บอกว่านอนกรนอาจไม่ปกติ

บางคนไม่รู้ว่าตัวเองหยุดหายใจตอนนอน แต่ร่างกายจะฟ้องตอนกลางวันครับ เช่น ตื่นมาไม่สดชื่น ปวดหัวตอนเช้า ปากแห้ง คอแห้ง ง่วงกลางวันมาก หลับง่ายตอนประชุม ขับรถแล้วง่วง สมาธิลดลง หงุดหงิดง่าย ความจำแย่ หรือความดันตอนเช้าสูง ถ้าคุณนอน 7–8 ชั่วโมงแต่ตื่นมาเหมือนไม่ได้นอน อันนี้อย่าเพิ่งโทษว่าแก่ครับ อาจเป็นคุณภาพการนอนที่พังจากการหยุดหายใจตอนหลับได้

5  ใครบ้างที่เสี่ยงนอนกรนผิดปกติหรือ Sleep Apnea?

กลุ่มเสี่ยงคือคนอ้วนลงพุง คอใหญ่ น้ำหนักเกิน ผู้ชาย คนอายุมากขึ้น คนกรามเล็ก คางถอย ภูมิแพ้จมูกเรื้อรัง ดื่มแอลกอฮอล์ก่อนนอน ใช้ยานอนหลับบางชนิด หรือมีประวัติครอบครัวนอนกรน/หยุดหายใจตอนหลับ แต่ต้องจำไว้นะครับ คนผอมก็เป็นได้ ถ้าโครงสร้างทางเดินหายใจแคบหรือมีปัจจัยอื่นร่วม อย่าใช้คำว่า “ฉันไม่อ้วน ไม่น่าเป็น” มาปลอบตัวเองครับ

6  ตรวจยังไงถึงรู้ว่าเป็นแค่กรน หรือหยุดหายใจตอนหลับ?

ถ้าสงสัยจริง วิธีที่ใช้ประเมินคือ Sleep Test หรือการตรวจการนอนครับ อาจเป็นตรวจในห้องนอนโรงพยาบาล หรือบางคนตรวจแบบ Home Sleep Test ตามความเหมาะสม หมอจะดูว่ามีการหยุดหายใจหรือหายใจแผ่วกี่ครั้งต่อชั่วโมง ค่าออกซิเจนตกไหม หัวใจเต้นยังไง และคุณภาพการนอนเป็นแบบไหน ไม่ใช่ดูแค่เสียงกรนดังหรือเบาอย่างเดียว เพราะเสียงดังไม่ได้บอกความรุนแรงทั้งหมดครับ

7 รักษายังไงได้บ้าง ไม่ใช่ทุกคนต้องเริ่มจากเครื่อง CPAP ทันที

แนวทางรักษาขึ้นกับความรุนแรงครับ ถ้าไม่มาก อาจเริ่มจากลดน้ำหนัก เลี่ยงแอลกอฮอล์ก่อนนอน รักษาภูมิแพ้จมูก เลี่ยงนอนหงาย หรือใช้อุปกรณ์ช่วยจัดตำแหน่งทางเดินหายใจในบางคน แต่ถ้าเป็นระดับปานกลางถึงรุนแรง หรือมีออกซิเจนตกมาก ความดันสูง คุมยาก ง่วงกลางวันมาก อาจต้องใช้เครื่อง CPAP เพื่อเป่าลมค้ำทางเดินหายใจไม่ให้ปิดตอนนอน เครื่องนี้ไม่ได้ทำให้ติดนะครับ แต่มันช่วยให้ร่างกายได้หายใจต่อเนื่องทั้งคืน

ถ้านอนกรนอยู่ ลองเช็กตัวเองแบบนี้ครับ

• กรนดังเกือบทุกคืนหรือไม่

• มีคนบอกว่าหยุดหายใจตอนหลับหรือไม่

• สะดุ้งตื่น หายใจเฮือก หรือเหมือนสำลักตอนกลางคืนหรือไม่

• ตื่นมาไม่สดชื่น ปวดหัว ปากแห้ง คอแห้งหรือไม่

• ง่วงกลางวันมาก หลับง่าย สมาธิตกหรือไม่

• ความดันสูงตอนเช้า หรือกินยาความดันแล้วยังคุมยากหรือไม่

• อ้วนลงพุง คอใหญ่ หรือมีภูมิแพ้จมูกเรื้อรังหรือไม่

ถ้าตอบว่าใช่หลายข้อ ควรคุยกับหมอเรื่องตรวจการนอนครับ ไม่ต้องรอให้มีโรคหัวใจหรือสโตรกก่อนค่อยสนใจ

นอนกรนไม่ใช่เรื่องตลกเสมอไปครับ กรนธรรมดาอาจแค่เสียงดัง แต่กรนที่มีหยุดหายใจ ออกซิเจนตก และตื่นมาไม่สดชื่น คือสัญญาณที่ต้องตรวจ เพราะมันทำให้หัวใจ เส้นเลือด สมอง และน้ำตาลทำงานหนักทั้งคืน ใครกรนดัง หรือคนข้าง ๆ บอกว่าหยุดหายใจตอนหลับ ลองอย่ามองข้ามครับ

ขอบคุณเพจหมอเจด