หากพูดถึงชื่อ “บี้ถ่ายบั๊ก” (จีน: 米苔目) หรือที่ชาวท้องถิ่นรู้จักกันในชื่อ “ผีตายหวาก” และบางแห่งอาจเรียกว่า บี้ถ่ายบาก หรือ ลอดช่องสิงคโปร์ (ในบริบทท้องถิ่น) หลายคนอาจจะไม่คุ้นหูนัก แต่สำหรับชาวเปอรานากันหรือบาบ๋าทางภาคใต้ของไทย ตลอดจนชุมชนบาบ๋าในเมืองมะละกา ปีนัง ประเทศมาเลเซีย และสิงคโปร์ ขนมชนิดนี้คือหนึ่งในภูมิปัญญาความอร่อยระดับตำนานที่สืบทอดกันมารุ่นสู่รุ่น
และด้วยเอกลักษณ์อันโดดเด่น ทำให้ขนมโบราณหาทานยากชนิดนี้ สามารถคว้าอันดับ 1 เมนูถิ่นที่ได้รับผลโหวตสูงสุดมาครองได้อย่างภาคภูมิ!
ประวัติและรากเหง้าวัฒนธรรม
บี้ถ่ายบั๊ก หรือ ผีตายหวาก ถือเป็นหนึ่งใน “ปุ๊นเตโก้ย” หรือชุดขนมพื้นเมืองอันเป็นเอกลักษณ์ของจังหวัดภูเก็ต รวมถึงพบได้แพร่หลายในพื้นที่ภาคใต้ตอนล่างอย่างจังหวัดสงขลา
อาจารย์ ส.พลายน้อย นักปราชญ์ด้านประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมไทย ได้เคยบันทึกและให้คำอธิบายถึงขนมชนิดนี้ไว้ว่า
“…ขนมชนิดนี้เป็นของทางภาคใต้ ขนมเป็นเส้นคล้ายขนมจีน ผสมลูกแมงลัก กินกับน้ำเชื่อม…”
เอกลักษณ์ของตัวเส้นและรสสัมผัส
ความพิเศษของบี้ถ่ายบั๊กอยู่ที่กระบวนการทำเส้นและรสสัมผัสที่ไม่เหมือนใคร:
แป้งและตัวเส้น: ทำจากแป้งข้าวเจ้า มีลักษณะรูปทรงและเนื้อสัมผัสคล้ายเส้นขนมจีน แต่ตัวเส้นจะมีความสั้น เล็ก นุ่ม และเคี้ยวเพลินมากกว่า
สีสันอันเป็นเอกลักษณ์: ตัวเส้นดั้งเดิมจะมี 2 สี คือ สีขาว (สีธรรมชาติของแป้ง) และ สีแดง (สีมงคลตามวัฒนธรรมจีน)
การรับประทาน: เสิร์ฟด้วยการราดน้ำเชื่อมหวานเย็น ชื่นใจ ซึ่งมักอบกลิ่นหอมด้วยน้ำลอยดอกมะลิหรือใบเตย แล้วโรยน้ำแข็งไสเพื่อเพิ่มความสดชื่น บางสูตรดั้งเดิมจะใช้น้ำตาลโตนดเคี่ยวให้ความหวานกลมกล่อม พร้อมใส่เม็ดแมงลักลงไปเพิ่มสัมผัสกรุบกรับ
จากขนมหาทานยาก สู่เมนูซอฟต์พาวเวอร์สุดฮอต
เนื่องด้วยขั้นตอนการทำที่ประณีต ปัจจุบัน “บี้ถ่ายบั๊ก” จึงจัดเป็นขนมหวานพื้นเมืองที่หาทานได้ยากยิ่งในประเทศไทย ในอดีตมักจะบรรจุใส่ถุงขายตามตลาดท้องถิ่นในราคาเข้าถึงง่าย (เช่น ถุงละ 12 บาท ในปี พ.ศ. 2559)
การที่ บี้ถ่ายบั๊ก ได้รับผลโหวตสูงสุดในฐานะเมนูถิ่นทรงคุณค่า จึงไม่เพียงแต่เป็นการปลุกชีวิตให้ขนมโบราณของชาวบาบ๋ากลับมาเป็นที่รู้จักในวงกว้างอีกครั้ง แต่ยังเป็นการเชิดชูมรดกทางวัฒนธรรมอาหาร (Culinary Heritage) ที่ช่วยดึงดูดให้ผู้คนอยากไปสัมผัสและลิ้มลองรสชาติความหวานเย็นชุ่มคอแบบโบราณนี้ด้วยตัวเองสักครั้ง!
ขอบคุณข้อมูลจาก วิกิพีเดีย
ถนอมศรี จันทร์ทอง รายงาน
