จากเหตุได้รับแจ้ง พบ วาฬบรูด้าเกยตื้น บริเวณริมเขื่อนหิน ชุมชนคลองเสาธง ต.บางปู อ.เมืองสมุทรปราการ จ.สมุทรปราการ นายสุชาติ ชมกลิ่น รมว.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) ตระหนักถึงความสำคัญของการอนุรักษ์และคุ้มครองวาฬบรูด้า จึงมอบหมาย ดร.ปิ่นสักก์ สุรัสวดี อธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง เร่งดำเนินการหาแนวทางป้องกันและแก้ไขปัญหาการสูญเสียวาฬบรูด้า จากการถูกเรือชน พร้อมจัดเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่เฝ้าระวัง ตรวจตรา และติดตามการเดินเรือในบริเวณพื้นที่อาศัย และเส้นทางการเคลื่อนที่ของวาฬบรูด้า รวมถึงประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และผู้ประกอบการเดินเรือ เพื่อกำหนดมาตรการ ลดความเร็วเรือและลดความเสี่ยง จากการชนวาฬอย่างเป็นรูปธรรม
จากผลชันสูตรซากวาฬบรูด้าที่ได้รับแจ้ง พบว่าเป็นวาฬบรูด้า (Bryde’s Whale; Balaenoptera edeni) เพศผู้ อยู่ในช่วงวัยก่อนเจริญพันธุ์ (Sub-adult) ความยาวลำตัว 10.70 เมตร (ไม่รวมส่วนหางที่สูญหาย) สภาพซากเน่าเปื่อย ผิวหนังลอกหลุด กระดูกขากรรไกรบน (Maxilla และ Premaxilla) กระดูกขากรรไกรล่างด้านซ้าย (Mandible) กระดูกจมูก (Nasal bone) และส่วนหางสูญหาย วาฬมีความสมบูรณ์ของร่างกายอยู่ในเกณฑ์ดี ความหนาชั้นไขมันใต้ผิวหนัง 2.8-4.0 เซนติเมตร ไม่พบบาดแผลภายนอกเท่าที่สามารถสังเกตได้ ระบบกล้ามเนื้อและโครงร่างพบการช้ำและคั่งเลือดบริเวณส่วนหัว
พร้อมพบเศษกระดูกขากรรไกรบนฝังอยู่ในเนื้อเยื่อ ขากรรไกรล่างด้านขวาพบภาวะขากรรไกรล่างยื่นผิดปกติ (Mandibular prognathism) ระบบหัวใจและหลอดเลือดไม่พบความผิดปกติ ระบบทางเดินหายใจอยู่ในสภาพเน่าสลาย ระบบทางเดินอาหารพบการวางตัวผิดปกติ โดยกระเพาะอาหาร และลำไส้เคลื่อนออกจากช่องท้อง มาอยู่ใต้ผิวหนังบริเวณด้านซ้ายของลำตัว (Traumatic lumbar hernia) ไม่พบเนื้อตายในลำไส้ แต่พบรอยช้ำ และคั่งเลือดรอบผนังช่องท้อง บ่งชี้ถึงการได้รับแรงกระแทก จากวัตถุไม่มีคมอย่างรุนแรง ส่งผลให้กล้ามเนื้อ และพังผืดบริเวณข้างลำตัวฉีกขาด ทั้งนี้พบอาหารตกค้าง ในทางเดินอาหารส่วนท้าย ส่วนตับ ไต และตับอ่อนอยู่ในสภาพเน่าสลาย
ผลการชันสูตรสรุปว่า วาฬเสียชีวิตจากการได้รับแรงกระแทกอย่างรุนแรงบริเวณส่วนหัวและขากรรไกรบน ส่งผลให้กระดูกขากรรไกรบนหัก เกิดภาวะไส้เลื่อนบริเวณข้างลำตัว และเกิดภาวะช็อกจากการบาดเจ็บรุนแรง ร่วมกับการสูญเสียเลือด นอกจากนี้ จากการตรวจสอบลักษณะทางกายภาพ และข้อมูลการพบเห็นเบื้องต้น คาดว่าวาฬตัวดังกล่าว อาจเป็น “เจ้ามาลี” ลูกวาฬตัวที่ 6 ของแม่กันยา ซึ่งมีการบันทึกการพบเห็นครั้งแรก โดยคุณจิรายุ เอกกุล เมื่อวันที่ 16 พ.ค. 64
สำหรับแนวทางการป้องกันและลดความเสี่ยงการเกิดเหตุในอนาคต กรมทรัพยากรทางทะเลฯ จะเร่งหาแนวทางเฝ้าระวัง และติดตามการเดินเรือ ในพื้นที่ที่เป็นแหล่งอาศัย และเส้นทางการเคลื่อนที่ของวาฬบรูด้า รวมทั้งพิจารณาจัดเจ้าหน้าที่ ลงพื้นที่ตรวจตราและประสานผู้ประกอบการเรือ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมกันกำหนดมาตรการ ที่เหมาะสมในการลดความเร็วเรือ และป้องกันการเกิดเหตุซ้ำ
ทั้งนี้ ขอความร่วมมือประชาชนและผู้ประกอบการเรือที่สัญจรในพื้นที่อ่าวไทยตอนบน ลดความเร็วเรือเมื่อพบวาฬบรูด้า รักษาระยะห่างที่เหมาะสม และหลีกเลี่ยงการเข้าใกล้ หรือขับเรือตัดผ่านเส้นทางการเคลื่อนที่ของวาฬ เพื่อป้องกันการรบกวน และลดความเสี่ยงจากอุบัติเหตุเรือชนวาฬ อันจะเป็นการร่วมกันอนุรักษ์ และคุ้มครองวาฬบรูด้าในอ่าวไทยตอนบนให้สามารถดำรงชีวิตได้อย่างปลอดภัยและยั่งยืน
