เมื่อกล่าวถึงขนมไหว้พระจันทร์ของจีน หลายคนมักนึกถึงขนมเปลือกบางนุ่มสีทองแบบกวางตุ้ง ไส้เม็ดบัว ไข่เค็ม หรือขนมเปลือกเป็นชั้นแบบซูโจว แต่ที่มณฑลอานฮุย ทางตะวันออกของจีน มีขนมไหว้พระจันทร์ท้องถิ่นซึ่งมีรสชาติและหน้าตาแตกต่างออกไปอย่างชัดเจน นั่นคือ “ฮุยโจวเยว่ปิ่ง” หรือขนมไหว้พระจันทร์สไตล์ฮุยโจว อาหารประจำเทศกาลไหว้พระจันทร์ ของชุมชนโบราณแถบเมืองหวงซาน
ฮุยโจวเป็นชื่อเมืองเก่าแก่ อยู่ทางตอนใต้ของอานฮุย ซึ่งมีชื่อเสียงทั้งด้านสถาปัตยกรรม บ้านเรือนสีขาวหลังคากระเบื้องดำ วัฒนธรรมพ่อค้าฮุยโจว ตลอดจนอาหารพื้นถิ่นที่ให้ความสำคัญกับวัตถุดิบตามฤดูกาล ขนมไหว้พระจันทร์จึงไม่ได้เป็นเพียงของหวานสำหรับรับประทานในช่วงเทศกาล แต่ยังสะท้อนวิถีชีวิต รสนิยม และภูมิปัญญาการถนอมอาหารของผู้คนในพื้นที่ด้วย
จุดเด่นของฮุยโจวเยว่ปิ่งคือขนาดที่มักไม่ใหญ่มาก รูปทรงกลมแบน สีของขนมค่อนข้างอ่อน เปลือกทำจากแป้งพายร่วนหรือแป้งน้ำมัน เรียกว่า “โหยวซูผี” ให้เนื้อสัมผัสกรอบบาง ร่วน และหอม ต่างจากขนมไหว้พระจันทร์กวางตุ้งซึ่งมีเปลือกนุ่ม มัน และมักทาด้วยไข่จนขึ้นเงา เมื่ออบเสร็จ เปลือกขนมสไตล์ฮุยโจวจะมีความกรอบร่วน แต่ไม่แข็งกระด้าง และช่วยตัดกับไส้ที่มีรสเข้มข้นได้อย่างลงตัว
ขนมชนิดที่ขึ้นชื่อที่สุดคือ “เหมยกันเยว่ปิ่ง” หรือขนมไหว้พระจันทร์ไส้ผักดองแห้ง คำว่า “เหมยกันไช่” หมายถึงผักดองหรือผักแห้งที่ผ่านการหมักและถนอมไว้ ส่วนไส้แบบดั้งเดิมมักใช้ผักป่าชนิดหนึ่ง ซึ่งนำไปดองและทำให้แห้ง ก่อนคลุกเคล้ากับน้ำตาลและมันหมูสด จึงเกิดรสชาติหวาน เค็ม และหอมมันอยู่ในคำเดียวกัน แม้ฟังดูไม่เหมือนไส้ขนมทั่วไป แต่กลับเป็นเอกลักษณ์ที่ทำให้ขนมฮุยโจวต่างจากขนมไหว้พระจันทร์ภูมิภาคอื่นอย่างเด่นชัด
รสชาติของไส้ผักดองแห้งไม่ได้เปรี้ยวจัดเหมือนผักดองที่ใช้ในอาหารคาว หากแต่ให้กลิ่นหอมเฉพาะตัว มีรสเค็มอ่อน ๆ ช่วยลดความหวานของน้ำตาล ขณะที่มันหมูช่วยให้ไส้นุ่มและชุ่มชื้น เมื่อนำมารวมกับเปลือกแป้งร่วน จึงได้ขนมที่หวานพอดี ไม่หนักหรือเลี่ยนเกินไป หลายคนจึงมองว่า ขนมชนิดนี้เป็นตัวอย่างของอาหารจีนที่ผสมรสหวานและคาวเข้าด้วยกันอย่างกลมกลืน
นอกจากเหมยกันเยว่ปิ่งแล้ว อีกชื่อที่มักพบในพื้นที่คือ “ฮุยโจวหมาปิ่ง” หรือขนมงาสไตล์ฮุยโจว คำว่า “หมา” ในที่นี้หมายถึงงา ขนมมักมีเปลือกบางกรอบ ไส้แน่น และโรยงาไว้ทั่วชิ้น บางแห่งตกแต่งตัวอักษรมงคลบนหน้าขนมด้วยงาดำ เพื่อเพิ่มทั้งความสวยงามและความหมายอันเป็นสิริมงคล กระบวนการทำขนมแบบดั้งเดิมประกอบด้วยการเตรียมแป้ง ทำไส้ ห่อไส้ กดขึ้นรูป เขียนอักษร ติดงา และนำไปอบ ซึ่งยังคงอาศัยฝีมือช่างทำขนมในท้องถิ่นเป็นสำคัญ
ประชาขนในอำเภอฉีเหมิน เมืองหวงซาน มีคำกล่าวเกี่ยวกับเทศกาลกลางฤดูใบไม้ร่วงว่า “ผ่านเทศกาลไหว้พระจันทร์ ต้องกินหมาปิ่ง” สะท้อนว่าขนมชนิดนี้มีสถานะเป็นส่วนหนึ่งของประเพณี ไม่ใช่เพียงสินค้าตามฤดูกาลเท่านั้น ปัจจุบันผู้ทำขนมหลายรายยังคงใช้วิธีทำมือ เพื่อรักษาเนื้อสัมผัสและรสชาติดั้งเดิมของฮุยโจวเยว่ปิ่งไว้ ขณะเดียวกันก็ปรับบรรจุภัณฑ์และพัฒนารสชาติให้เหมาะกับผู้บริโภครุ่นใหม่
ขนมไหว้พระจันทร์สไตล์อานฮุยจึงเป็นมากกว่าของฝากจากจีน เพราะทุกชิ้นเชื่อมโยงกับวัตถุดิบพื้นบ้าน ฤดูกาล และความทรงจำของครอบครัว ในคืนพระจันทร์เต็มดวง ขนมเปลือกร่วนไส้ผักดองหวานเค็มชิ้นเล็ก ๆ อาจไม่ได้มีหน้าตาหรูหราเท่าขนมแบบสมัยใหม่ แต่กลับบอกเล่าเสน่ห์ของฮุยโจวได้อย่างชัดเจนที่สุด ทั้งความเรียบง่าย ความพิถีพิถัน และรสชาติที่แตกต่างจนยากจะลืม.
ทีมข่าวต่างประเทศ
เครดิตภาพ : GETTY IMAGES
