‘โรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามฯ’ ตั้งเป้า 3 ปี ‘Active Learning’ เปลี่ยนโฉมการศึกษาชายแดนใต้

เมื่อวันที่ 6 ต.ค.สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ(พว.) ร่วมกับเครือข่ายโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามชายแดนใต้ จัดการอบรมผ่านระบบออนไลน์โครงการ “พลิกโฉมห้องเรียน Active Learning ด้วยกระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบ GPAS 5 Steps” ผสานพลังสื่อดิจิทัลและการเรียนรู้ยุคใหม่ เพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนที่จ.ปัตตานี โดยมีนายอัครนันท์ กัณณ์กิตตินันท์ รมช.ศึกษาธิการ เป็นประธานเปิดการประชุมผ่านระบบออนไลน์ พร้อมทั้งกล่าวว่า คุณภาพของผู้เรียน เริ่มต้นที่คุณภาพของครู การนำ Active Learning ให้เกิดผลจริง ครูต้องมีเวลา มีกำลังใจ และมีความมั่นคงในชีวิต คืนครูให้ห้องเรียน เพื่อให้ครูทำหน้าที่สำคัญที่สุดได้เต็มกำลัง คือ การสอนและดูแลผู้เรียน ขณะที่กระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบ GPAS 5 Steps จะช่วยให้ครูออกแบบการเรียนรู้ได้อย่างเป็นระบบ แบ่งปันแผนการสอนและสื่อดิจิทัลร่วมกัน ลดงานซ้ำซ้อน และมีเวลาดูแลเด็กแต่ละคนมากขึ้น ทั้งนี้ จังหวัดปัตตานี เป็นระเบียงแห่งทักษะ และเป็นศูนย์กลางการศึกษาศาสนาอิสลามมายาวนาน ครูจึงเป็นหัวใจสำคัญในการเชื่อมโรงเรียน ครอบครัว ศาสนา และชุมชน

ดร.ศักดิ์สิน โรจน์สราญรมย์ ประธานกรรมการบริหารพว. กล่าวว่า จากการลงพื้นที่ จ.สตูล นราธิวาส และ ปัตตานี ได้รับฟังเสียงสะท้อนจากผู้บริหารและครู พบว่าผู้บริหารส่วนใหญ่สนใจและมุ่งมั่นที่จะปรับเปลี่ยนกระบวนการจัดการเรียนรู้ ปัญหาสำคัญที่พบไม่ต่างจากพื้นที่อื่น คือ ครูยังไม่เข้าใจหลักสูตรอย่างแท้จริง โดยมักเข้าใจว่าการสอนหนังสือให้จบเท่ากับสอนครบหลักสูตร ทั้งที่หลักสูตรมุ่งให้ผู้เรียนสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเองผ่านประสบการณ์ การลงมือปฏิบัติ และกระบวนการคิด อย่างไรก็ตาม หลักสูตรแกนกลางให้ความสำคัญกับการประเมินตามสภาพจริง เพื่อดูพัฒนาการของผู้เรียนเป็นรายบุคคลจากระดับต่ำไปสู่ระดับสูง เป้าหมายคือเด็กทุกคนต้องได้รับการพัฒนา ไม่ใช่มุ่งวัดความสำเร็จจากคะแนนสอบเพียงอย่างเดียว เพราะหากระบบการศึกษายังให้ความสำคัญกับการสอบมากเกินไป ครูจะกังวลเรื่องคะแนนและหันกลับไปใช้ Passive Learning เน้นอ่าน ท่อง จำ สอบ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเพียงความจำระยะสั้น เรียนแล้วลืม แม้เด็กจะสอบได้คะแนนสูงก็ไม่ได้หมายความว่าเกิดความรู้ที่แท้จริง

“Content ไม่ใช่ Knowledge หน้าที่ของกระบวนการเรียนรู้คือทำให้เด็กสามารถนำ Content มาสร้างเป็น Knowledge ของตนเอง ผ่านการคิดและการลงมือทำ โดยใช้ GPAS 5 Steps เป็นกลไกช่วยพัฒนากระบวนการคิดอย่างเป็นระบบ จนผู้เรียนเกิดความรู้ในระดับความคิดรวบยอดและหลักการ สามารถนำความรู้ไปใช้วิเคราะห์และแก้ปัญหาในสถานการณ์ใหม่ได้ ดังนั้น การปฏิรูปการศึกษาควรเริ่มจาก ปฏิรูปกระบวนการเรียนรู้ตามหลักสูตรให้เกิดขึ้นจริงในห้องเรียนก่อน” ดร.ศักดิ์สิน กล่าว

ว่าที่ ร.ต.ดร.อับดุลฮาฟิซ หิเล ประธานเครือข่ายโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามจังหวัดชายแดนภาคใต้ กล่าวว่า การอบรมครั้งนี้เป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนการสอน เชื่อว่าหากนำ Active Learning มาใช้อย่างจริงจัง จะช่วยยกระดับคุณภาพผู้เรียนและสร้างการเปลี่ยนแปลงให้กับสถานศึกษาได้อย่างเป็นรูปธรรม และการอบรมจะไม่จบเพียงกิจกรรมครั้งเดียว แต่มีแผนติดตามผลและลงลึกในการพัฒนาการจัดการเรียนการสอนอย่างต่อเนื่อง โดยตั้งเป้าหมายให้เห็นการเปลี่ยนโฉมภายใน 3 ปี นอกจากนี้ ยังมองถึงโอกาสต่อยอดในระดับนานาชาติ เนื่องจากพื้นที่มีความเชื่อมโยงทางการศึกษากับประเทศเพื่อนบ้าน ทั้งมาเลเซีย อินโดนีเซีย และกัมพูชา หากสามารถขับเคลื่อน Active Learning จนประสบผลสำเร็จ จะช่วยเพิ่มศักยภาพของสถานศึกษาและสร้างโอกาสดึงดูดผู้เรียนจากต่างประเทศเข้ามาศึกษาในประเทศไทยได้มากขึ้น

ดร.มูฮัมมัด หะยีเต๊ะ นายกสมาคมโรงเรียนเอกชนในระบบ จ.ปัตตานี กล่าวว่า โรงเรียนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ยังมีข้อจำกัดในการเข้าถึง โดยเฉพาะโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม ส่วนใหญ่มีข้อจำกัดด้านงบประมาณและอุปกรณ์เทคโนโลยีที่จำเป็น ทำให้การนำ Active Learning มาใช้พัฒนาการเรียนการสอนยังทำได้ไม่เต็มที่ ดังนั้นการที่ พว.ลงพื้นที่อบรมและให้ความรู้แก่ครูในครั้งนี้ ถือเป็นโอกาสสำคัญในการยกระดับการศึกษาในพื้นที่ภาคใต้ แม้อุปกรณ์อาจยังไม่พร้อม แต่ครูและโรงเรียนเริ่มมีแนวคิดและองค์ความรู้ที่จะนำไปต่อยอด พัฒนาการจัดการเรียนการสอน

นายมูหัมมัดนาสีรูดดิน เล๊ะนุ๊ รองประธานเครือข่ายโรงเรียนเอกชนจังหวัดชายแดนใต้ ที่ปรึกษาสมาคมโรงเรียนเอกชนในระบบ จ.ปัตตานี กล่าวว่า การอบรม Active Learning ถือเป็นโอกาสสำคัญในการพัฒนาครูและการจัดการเรียนการสอน โดยเฉพาะโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามที่มีการจัดการศึกษาควบคู่ทั้งวิชาสามัญและศาสนา ทำให้นักเรียนมีเนื้อหาที่ต้องเรียนจำนวนมาก แนวทาง Active Learning จะช่วยเปลี่ยนการเรียนจากการรับความรู้เพียงอย่างเดียว ไปสู่การฝึกให้นักเรียน คิด วิเคราะห์ และนำความรู้ไปปฏิบัติจริง ซึ่งสอดคล้องกับหลักการเรียนรู้ในศาสนาอิสลามที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนรู้จักคิดและนำสิ่งที่เรียนไปใช้ในชีวิตจริง