‘ชานอ้อยและกากมันสำปะหลัง’ ซึ่งเป็นวัสดุเหลือใช้จากภาคเกษตร สามารถนำมาเป็นวัตถุดิบผลิตสารเคมีชีวภาพมูลค่าสูงได้ โดยบริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) หรือ GC พัฒนาเทคโนโลยีผลิตกรดไบโอมิวโคนิก (Bio-Muconic Acid) และขยายกำลังการผลิตจากห้องปฏิบัติการสู่ระดับกึ่งอุตสาหกรรม ด้วยถังหมักขนาด 50,000 ลิตร ซึ่งบริษัทระบุว่าเป็นครั้งแรกของโลกที่สามารถผลิตได้ในระดับดังกล่าว
ผลงานดังกล่าวได้รับโล่เชิดชูเกียรติผลงานเทคโนโลยีโดดเด่น ประจำปี 2569 จากโครงการ ‘นวัตกรรมการผลิตกรดไบโอมิวโคนิกด้วยชีววิทยาสังเคราะห์และการหมักแบบแม่นยำ เพื่อสร้างเศรษฐกิจฐานชีวภาพของประเทศไทย’ ในงาน Outstanding Technologist Awards and TechInno Forum 2026 จัดโดยมูลนิธิส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในพระบรมราชูปถัมภ์ เมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2569 ณ โรงแรม C Asean Ratchada กรุงเทพฯ
เปลี่ยนของเหลือเป็นวัตถุดิบ
กรดไบโอมิวโคนิกสามารถนำไปพัฒนาต่อเป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตภัณฑ์หลายประเภท ตั้งแต่สารเคมีชนิดพิเศษ วัสดุสำหรับอุตสาหกรรมยานยนต์และสีเคลือบ ไปจนถึงไนลอน 6,6 ชีวภาพ ซึ่งใช้ผลิตเส้นใยสำหรับอุตสาหกรรมสิ่งทอได้
เทคโนโลยีที่ว่านี้นำวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรของไทยมาเป็นวัตถุดิบผลิตสารเคมีชีวภาพ ช่วยเพิ่มทางเลือกจากการใช้วัตถุดิบปิโตรเคมี และเปิดโอกาสให้ชานอ้อยกับกากมันสำปะหลังมีมูลค่าเพิ่มขึ้นจากการนำไปใช้ประโยชน์ในอุตสาหกรรม
จากแล็บสู่ถังหมัก 5 หมื่นลิตร
ทีมวิจัย GC ทดลองในห้องปฏิบัติการมากกว่า 200 ครั้ง ก่อนพัฒนากระบวนการผลิตกรดไบโอมิวโคนิกจนสามารถขยายสู่ระดับกึ่งอุตสาหกรรมด้วยถังหมักขนาด 5 หมื่นลิตรได้สำเร็จในปี 2568 โดยใช้ชีววิทยาสังเคราะห์ (Synthetic Biology) พัฒนาจุลินทรีย์ให้ผลิตสารที่ต้องการ ควบคู่กับการหมักแบบแม่นยำ (Precision Fermentation) เพื่อควบคุมกระบวนการผลิต และพัฒนาวิธีแยกสารให้ได้ความบริสุทธิ์สูง ความสำเร็จนี้ช่วยให้งานวิจัยก้าวจากการทดลองในห้องปฏิบัติการไปสู่การผลิตในขนาดใหญ่ขึ้น เพื่อเตรียมต่อยอดสู่ระดับอุตสาหกรรม
ต่อยอดผลิตไนลอนชีวภาพ
กรดไบโอมิวโคนิกที่ GC พัฒนาขึ้นยังสามารถนำไปต่อยอดเป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตไนลอนชีวภาพได้ โดย GC ร่วมมือกับบริษัท Toray Industries, Inc. จากญี่ปุ่น พัฒนาเป็นกรดอะดิปิกชีวภาพ (Bio-based Adipic Acid) ซึ่งเป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตไนลอน 6,6 ชีวภาพ ที่ใช้ทำเส้นใยในอุตสาหกรรมสิ่งทอ ความร่วมมือดังกล่าวถือเป็นอีกแนวทางในการนำวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรของไทยมาใช้ผลิตวัตถุดิบสำหรับอุตสาหกรรม และลดการพึ่งพาวัตถุดิบจากฟอสซิล
