นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รมว.เกษตรและสหกรณ์  เปิดเผยหลังร่วมในพิธีลงนามบันทึกความเข้าใจความร่วมมือการพัฒนาฝีมือแรงงานด้านเกษตรอัจฉริยะ ระหว่างกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน กับ กรมการข้าว ว่า  ภาคการเกษตรไทยกำลังเผชิญความเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ ทั้งด้านเทคโนโลยี สภาพภูมิอากาศ ต้นทุนการผลิต ปัญหาขาดแคลนแรงงาน และความต้องการของตลาด การปรับตัวจึงไม่ใช่เพียงการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาใช้ แต่จำเป็นต้องพัฒนาคนในภาคการเกษตรให้มีความรู้และทักษะพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงไปพร้อมกัน

นี่คือที่มาของความร่วมมือระหว่างกระทรวงแรงงาน โดยกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน กับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยกรมการข้าว ที่ผนึกกำลังพัฒนาทักษะแรงงานภาคการเกษตร โดยเฉพาะเกษตรกรและแรงงานที่เกี่ยวข้องกับการผลิตข้าว เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ลดต้นทุน และสร้างโอกาสในการเพิ่มรายได้อย่างยั่งยืนแนวทางดำเนินงานที่วางไว้จะเริ่มจากการสร้างบุคลากรต้นแบบ หรือ Master Trainer จำนวน 10,000 คน เพื่อทำหน้าที่เป็นกำลังสำคัญในการถ่ายทอดองค์ความรู้และขยายผลไปยังเกษตรกร แรงงานภาคการเกษตร และประชาชนที่สนใจอีก 90,000 คน โดยมุ่งเน้นการพัฒนาทักษะสำคัญ 2 ด้าน ได้แก่ การผลิตข้าวอย่างยั่งยืนตามมาตรฐาน SRP (Sustainable Rice Platform) และการบำรุงรักษาเครื่องจักรกลการเกษตรเพื่อการผลิตข้าวคาร์บอนต่ำ แนวคิดสำคัญคือ ไม่ต้องการให้ความรู้หยุดอยู่เพียงกลุ่มผู้ผ่านการอบรม แต่ต้องสร้างระบบการถ่ายทอดจากผู้เชี่ยวชาญไปสู่กลุ่มต้นแบบ ก่อนขยายไปยังเกษตรกรในพื้นที่ต่าง ๆ เพื่อให้เกิดการนำความรู้ไปใช้จริงในกระบวนการผลิต

กรมการข้าวจะมีบทบาทสำคัญในการประสานเกษตรกรและกลุ่มเป้าหมายที่เหมาะสมเข้าร่วมโครงการ พร้อมสนับสนุนผู้เชี่ยวชาญและองค์ความรู้ด้านการผลิตข้าว โดยเฉพาะการเชื่อมโยงกับกลุ่มนาแปลงใหญ่และศูนย์ข้าวชุมชน ให้เป็นฐานการเรียนรู้และขยายผลไปสู่เกษตรกรในพื้นที่ อีกประเด็นที่ให้ความสำคัญคือ การพัฒนาทักษะด้านการบำรุงรักษาเครื่องจักรกลการเกษตร เนื่องจากปัจจุบันเกษตรกรและกลุ่มนาแปลงใหญ่จำนวนหนึ่งได้รับการสนับสนุนเครื่องจักรจากภาครัฐและโครงการส่งเสริมต่าง ๆ แต่การใช้งานให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดยังต้องอาศัยความรู้ในการตรวจเช็ก บำรุงรักษา และแก้ไขปัญหาเบื้องต้น

หากเกษตรกรสามารถดูแลเครื่องจักรได้ด้วยตนเอง จะช่วยลดค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุง ลดระยะเวลาที่เครื่องจักรต้องหยุดใช้งาน และเพิ่มความคุ้มค่าในการใช้ประโยชน์จากเครื่องจักรที่มีอยู่ สำหรับกลุ่มเป้าหมายของโครงการไม่ได้จำกัดเฉพาะเกษตรกรเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมแรงงานภาคการเกษตร ผู้ประกอบการ และผู้ที่เกี่ยวข้องกับภาคการเกษตร รวมถึงผู้ที่ต้องการพัฒนาทักษะเพื่อปรับตัวเข้าสู่ระบบเกษตรสมัยใหม่

สิ่งที่เกษตรกรจะได้รับคือความรู้ด้านการผลิตข้าวตามมาตรฐาน SRP ซึ่งช่วยให้สามารถบริหารจัดการปัจจัยการผลิตและทรัพยากรได้อย่างเหมาะสม ลดการสูญเสีย และเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ขณะเดียวกันยังได้รับการพัฒนาทักษะการดูแลเครื่องจักรกลการเกษตร เพื่อให้สามารถใช้เครื่องจักรได้อย่างคุ้มค่าและลดภาระค่าใช้จ่าย

นอกจากนี้ การปรับระบบการผลิตข้าวให้สอดคล้องกับแนวทางความยั่งยืน ยังเป็นโอกาสสำคัญในการเพิ่มผลผลิตและผลตอบแทน ตลอดจนสร้างโอกาสในการเข้าถึงตลาดที่ให้ความสำคัญกับมาตรฐานการผลิตและสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ความร่วมมือครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า การยกระดับภาคเกษตรไทยไม่สามารถพึ่งพาเทคโนโลยีหรือการสนับสนุนเครื่องจักรเพียงอย่างเดียว หากขาดบุคลากรที่มีความรู้ในการใช้งานและบริหารจัดการ เทคโนโลยีเหล่านั้นก็อาจไม่สามารถสร้างผลตอบแทนได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ  เป้าหมายการพัฒนาบุคลากร 100,000 คน จึงเป็นอีกก้าวสำคัญในการสร้างเครือข่ายความรู้จากส่วนกลางสู่ระดับพื้นที่ โดยมีเกษตรกรต้นแบบเป็นกลไกขับเคลื่อน

อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จของโครงการไม่ได้วัดเพียงจำนวนผู้ผ่านการอบรม แต่ต้องพิสูจน์ให้เห็นว่าเกษตรกรสามารถนำความรู้ไปใช้ได้จริง ต้นทุนการผลิตลดลง เครื่องจักรมีประสิทธิภาพมากขึ้น ผลผลิตได้มาตรฐาน และรายได้ของเกษตรกรเพิ่มขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม การพัฒนาเกษตรกรรมยุคใหม่จะยั่งยืนได้ ไม่ใช่เพียงมีเทคโนโลยีที่ทันสมัย แต่ต้องมีเกษตรกรที่มีความรู้ มีทักษะ และสามารถใช้เทคโนโลยีสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับอาชีพของตนเองได้