เรือเลนจ์ (Lenj) ที่ทนทาน ซึ่งสร้างขึ้นด้วยมือ แล่นผ่านน่านน้ำของภูมิภาคอ่าวมานานหลายศตวรรษ และรูปทรงท้องเรือยังเป็นสัญลักษณ์ของประเพณีการเดินเรือในภูมิภาค อย่างไรก็ตาม ตอนนี้ เรือเลนจ์มีจำนวนน้อยลงเรื่อย ๆ
เกาะเกชม์ ตั้งอยู่นอกเมืองบันดาร์อับบาส เป็นที่ตั้งของประเพณีเก่าแก่กว่า อย่างการต่อเรือไม้ แม้ท่าเรือขนาดเล็กแห่งนี้มีอู่ต่อเรือหลายแห่ง ซึ่งเชี่ยวชาญด้านการบำรุงรักษาและการซ่อมแซมมาอย่างยาวนาน แต่ปัจจุบัน ที่นั่นกลับมีคนงานน้อยกว่า 24 คน อีกทั้งพวกเขาก็ไม่สามารถต่อเรือครึ่งลำที่อยู่บนคานให้เสร็จได้ เนื่องจากขาดแคลนเงินทุน และเจ้าของเรือวางแผนที่จะรื้อมัน เพื่อนำไม้กระดานไปใช้กับโครงการอื่น “ที่คุ้มคว้ากว่า”
“ทุกวันนี้ เรือเลนจ์ลำใหม่มีราคาแพงมาก เพราะ ‘ไม้ที่มาจากต่างประเทศ’ และการต่อเรือก็ทำด้วยมือทั้งหมด” นายอาลี โปซาน ผู้ดูแลอู่ต่อเรือในหมู่บ้านกูรัน กล่าวเสริมว่า เรือเลนจ์แต่ละลำมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว และมีขนาดที่แตกต่างกันไป ซึ่งงานฝีมือเช่นนี้ “เป็นการถ่ายทอดภูมิปัญญาจากรุ่นสู่รุ่น”
ย้อนกลับไปเมื่อปี 2554 องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) รับรองเรือเลนจ์ เป็นเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ซึ่งต้องการ “การปกป้องอย่างเร่งด่วน” โดยระบุว่า ทางเลือกสมัยใหม่ ส่งผลกระทบต่อเรือเลนจ์ อีกทั้งปรัชญา, บริบททางพิธีกรรม และความรู้ดั้งเดิมที่เชื่อมโยงกับการเดินเรือในอ่าวเปอร์เซีย กำลังค่อย ๆ จางหายไป
เรือเลนจ์ในช่วงยุคทอง ถูกใช้ในการขนส่งธัญพืช, อินทผลัม, ปลาแห้ง, เครื่องเทศ, ไม้ และสิ่งทอ ทั่วภูมิภาคอ่าว ไปจนถึงชายฝั่งของแอฟริกาตะวันออก และอนุทวีปอินเดีย ทว่าการขนส่งเชิงพาณิชย์ ถูกยึดครองโดยเรือที่ใช้เครื่องยนต์ ซึ่งทำจากไฟเบอร์กลาสหรือเหล็กกล้า เช่นเดียวกับเรือบรรทุกน้ำมันขนาดใหญ่ ที่แล่นผ่านน่านน้ำสีฟ้าครามในปัจจุบัน
นอกเหนือจากการขนส่ง เรือเลนจ์ยังถูกใช้สำหรับการตกปลา รวมถึงประเพณีการฝังไข่มุกที่สร้างผลกำไร ซึ่งเกือบจะหายไปโดยสิ้นเชิง
เมื่อรับรู้ถึงการล่มสลายของการต่อเรือในหมู่บ้านกูรัน โปซานจึงเดิมพันกับการท่องเที่ยวแทน เนื่องจากมันเป็นภาคส่วนที่มีความหวังบนเกาะเกชม์ ซึ่งดึงดูดนักท่องเที่ยวมากขึ้นเรื่อย ๆ
เรือเก่าลำหนึ่งถูกดัดแปลงเป็นคาเฟ่ อีกทั้งเขายังมีแผนจะเปลี่ยนท่าเรือที่สวยงาม ซึ่งมีเรือเลนจ์หลากสีเรียงรายอยู่บนผืนทราย ให้กลายเป็นพิพิธภัณฑ์กลางแจ้ง นอกจากนี้ บริเวณป่าโกงกางบนชายหาด โปซานวางแผนสร้างกระท่อม ที่ได้รับแรงบันดาลใจจากเรือเลนจ์ สำหรับนักท่องเที่ยว โดยแต่ละหลังจะมีชื่อของจุดหมายปลายทางอันโด่งดังที่สุด ซึ่งเรือเหล่านี้เคยแล่นไปถึงด้วย.
เลนซ์ซูม
เครดิตภาพ : AFP
