อวกาศหรืออาณาเขตนอกโลกนั้นเต็มไปด้วยเรื่องราวลึกลับ มนุษย์บนโลกได้เห็นภาพถ่ายที่น่าทึ่งและน่ากลัวจากอวกาศมากมาย และหนึ่งในนั้นก็คือภาพถ่ายของมนุษย์อวกาศ บรูซ แมคแคนด์เลสส์ ที่ 2 ลอยอยู่กลางความเวิ้งว้างที่ชวนขนลุก จึงได้รับสมญาว่าเป็น “ภาพถ่ายแห่งอวกาศที่น่าสะพรึงกลัวที่สุด”
ภาพนี้ถ่ายจากกระสวยอวกาศชาเลนเจอร์ เมื่อวันที่ 7 ก.พ. 2527 ในวันนั้น (และอีก 2 วันให้หลัง) แมคแคนด์เลสส์ กับ บ็อบ สจวร์ต มนุษย์อวกาศร่วมทีมอีกคนหนึ่ง สวมชุดที่ติดตั้งหน่วยควบคุมการเคลื่อนระบบควบคุมด้วยมือ (Manned Maneuvering Units หรือ MMU) ซึ่งอาศัยระบบขับดันก๊าซเป็นตัวบังคับทิศทาง ทำให้พวกเขาเคลื่อนที่ในอวกาศได้โดยไม่ต้องผูกสายเคเบิลกับตัว
ในตอนนั้น แมคแคนด์เลสส์และสจวร์ตจะต้องออกจากยานอวกาศเพื่อทดสอบชุด MMU พวกเขาจะออกเดินในอวกาศโดยไร้สายเคเบิลช่วยยึดร่าง ขณะที่พวกเขาและชาเลนเจอร์พุ่งไปข้างหน้าด้วยความเร็วเกือบ 28,900 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
แมคแคนด์เลสส์เป็นคนแรกที่กระโดดออกมาจากยานและกลายเป็นมนุษย์คนแรกในประวัติศาสตร์ที่เดินในอวกาศโดยปราศจากสายเคเบิลรั้งตัว
แม้ว่านักบินอวกาศทั้งสองคนจะฝึกซ้อมอย่างหนักมาก่อนแล้ว แต่ก็นับว่าเป็นเรื่องที่น่าหวาดเสียวสำหรับผู้ที่รับชมจากพื้นโลก
“ภรรยาของผมอยู่ที่ศูนย์ปฏิบัติการ และมีความวิตกกังวลอยู่บ้าง” แมคแคนด์เลสส์เล่าไว้ในบทความที่ตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์เดอะการ์เดียนเมื่อปี 2558 “ผมอยากจะพูดอะไรสักอย่างทำนองเดียวกับตอนที่นีล (อาร์มสตรอง) ลงไปเดินบนดวงจันทร์ ผมเลยบอกว่า ‘มันอาจจะเป็นก้าวเล็กๆ สำหรับนีล แต่เป็นก้าวกระโดดครั้งใหญ่สำหรับผม’ ซึ่งช่วยลดความตึงเครียดลงได้บ้าง”
แน่นอนว่าการพุ่งทะยานด้วยความเร็ว 28,900 กิโลเมตรต่อชั่วโมงนั้นฟังดูน่ากลัว แต่สำหรับนักบินอวกาศแล้ว มันไม่ได้รู้สึกว่าจะเร็วขนาดนั้น เมื่อเทียบกับยานชาเลนเจอร์แล้ว ชุดขับเคลื่อน MMU เคลื่อนที่ด้วยความเร็วที่ต่ำกว่าโดยใช้ไนโตรเจนเป็นแรงขับดัน
นักบินอวกาศ แวนซ์ ดี. แบรนด์ อธิบายถึงชุด MMU ไว้บนเว็บไซต์ขององค์การการบินและอวกาศแห่งสหรัฐหรือ “นาซา” ว่า ชุด MMU นี้ก็คล้ายกับเข็มขัดบินได้ในการ์ตูนแนวผจญภัยอวกาศเรื่อง Buck Rogers เพียงแต่มันไม่ได้ทำให้คนเคลื่อนไหวในอวกาศได้เร็วมากเหมือนในการ์ตูน
“มันเป็นอุปกรณ์ขนาดใหญ่ที่ติดตั้งไว้บนหลังชุดของผู้สวม ซึ่งได้รับการออกแบบมาอย่างดีซ้ำแล้วซ้ำอีกเพื่อให้มีความปลอดภัยสูง แต่ [มัน] เคลื่อนที่ด้วยความเร็วประมาณ 1 ถึง 2 หรือ 3 ไมล์ต่อชั่วโมง (ไม่ถึง 1 กม./ชม.) มันใช้ก๊าซไนโตรเจนเย็นที่ขับออกมาเป็นช่วงๆ เพื่อเป็นแรงผลักให้เคลื่อนที่ไปรอบๆ และอื่น ๆ”
เบื้องหลังภาพถ่ายแห่งประวัติศาสตร์นี้คือความกังวล ความเครียดของทีมปฏิบัติการภาคพื้นดินที่ต้องคอยลุ้นตลอดเวลา เพราะปฏิบัติการครั้งนี้มีความเสี่ยงสูงมาก หากมีข้อผิดพลาดแม้เพียงเล็กน้อยก็อาจเป็นอันตรายต่อชีวิตของมนุษย์อวกาศทั้งสอง อีกทั้งขณะนั้น แวดวงสำรวจอวกาศเพิ่งมีประสบการณ์ “การเดินในอวกาศ” (Spacewalk) หรือการเคลื่อนไหวนอกยานอวกาศเพื่อทำภารกิจเพียงไม่กี่สิบปีเท่านั้น
นอกจากนี้ ปฏิบัติการของแมคแคนด์เลสส์และสจวร์ตในครั้งนี้ยังถือว่าเป็นการทดลองใช้ชุด MMU ในสภาพแวดล้อมจริงเป็นครั้งแรกอีกด้วย
สำหรับมนุษย์คนแรกที่ออกเดินในอวกาศโดยไร้สายผูกรั้ง แมคแคนด์เลสส์รู้สึกว่าเขา “ประสบความสำเร็จ” ในฐานะมืออาชีพแล้ว เขาให้สัมภาษณ์ในหนังสือพิมพ์เดอะการ์เดียนถึงเหตุการณ์ครั้งนั้นว่า “มันเป็นความรู้สึกที่ยอดเยี่ยม เป็นการผสมผสานระหว่างความปลื้มปีติส่วนตัวและความภาคภูมิใจในฐานะมืออาชีพ เพราะมันต้องใช้เวลาหลายปีกว่าจะไปถึงจุดนั้นได้”
แมคแคนด์เลสส์ ที่ 2 เสียชีวิตเมื่อวันที่ 21 ธ.ค. 2560 เมื่อเขาอายุได้ 80 ปี
ที่มา : iflscience.com
เครดิตภาพ : NASA, Wikipedia
