ตัดอัณฑะไปหนึ่งข้าง จะหมดสมรรถภาพจริงหรือ? (ตอนจบ)

ถ้าฮอร์โมนเพศชายต่ำ จะให้ฮอร์โมนทดแทนได้ไหม? หลังการผ่าตัด หากพบว่า ฮอร์โมนเพศชายต่ำจริง หรือมีอาการจากการขาดฮอร์โมน เช่น อ่อนเพลีย กล้ามเนื้อลดลง กระดูกพรุน หรือสมรรถภาพทางเพศถดถอย แพทย์อาจพิจารณาให้ ฮอร์โมนทดแทน (Testosterone) ได้ แต่ในผู้ป่วยมะเร็ง ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ ในกรณี มะเร็งอัณฑะชนิดเซลล์เจิร์ม (Germ cell tumor) หากรักษาแล้วโรคสงบ แพทย์สามารถพิจารณาให้ฮอร์โมนได้ถ้ามีความจำเป็น

ส่วนกรณี มะเร็งต่อมน้ำเหลืองของอัณฑะ (Lymphoma) อย่างผู้ป่วยรายนี้ ยังไม่มีข้อมูลว่าฮอร์โมนทำให้โรคกำเริบ แต่โดยทั่วไปแพทย์จะยังไม่ให้ฮอร์โมนในช่วงที่โรคกำลังรักษาอยู่ เช่น ระหว่างเคมีบำบัด หลังโรคสงบแล้วจึงค่อยพิจารณาเป็นราย ๆ ไป กล่าวโดยสรุปคือ ฮอร์โมนทดแทนไม่ใช่ข้อห้ามเด็ดขาดในผู้ป่วยมะเร็งอัณฑะ แต่ต้องอยู่ภายใต้การดูแลอย่างใกล้ชิดของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

สิ่งที่ผู้ป่วยและครอบครัวควรรู้ ตัดอัณฑะเพียงข้างเดียว ไม่ได้ทำให้หมดความเป็นชาย สมรรถภาพทางเพศยังอยู่ หากจำเป็นต้องใช้ฮอร์โมน แพทย์มีวิธีให้หลายแบบ เช่น ฉีดเจล หรือฝัง แต่ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ ต้องติดตามตรวจเลือดและตรวจร่างกายสม่ำเสมอเพื่อตรวจทั้งระดับฮอร์โมนและการกลับมาของโรค ไม่ควรหาซื้อฮอร์โมนมาใช้เองเด็ดขาด

สรุป การผ่าตัดอัณฑะหนึ่งข้างเพื่อรักษามะเร็ง ไม่ใช่จุดจบของความเป็นชาย ฮอร์โมนและสมรรถภาพทางเพศส่วนใหญ่ยังคงอยู่ได้ตามปกติ หากพบว่าฮอร์โมนต่ำก็สามารถพิจารณาทดแทนได้ภายใต้การดูแลของแพทย์ สิ่งสำคัญที่สุดคือ การทำความเข้าใจและไม่ตื่นตระหนกเกินไป เพื่อให้ผู้ป่วยมีกำลังใจและคุณภาพชีวิตที่ดีต่อไป.

ศ.เกียรติคุณ น.ท.ดร.นพ.สมพล เพิ่มพงศ์โกศล
รพ.รามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล