เนื้อความข้างต้นเป็นส่วนหนึ่งจากการระบุถึงอีกรูปแบบของ “หุ่นยนต์ทางการแพทย์” โดยเป็นส่วนหนึ่งจากการระบุไว้โดย นพ.ศิริพงศ์ เหลืองวารินกุล ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร “โรงพยาบาลธนบุรี” ที่มีการให้บริการผู้ป่วยด้วย “เทคโนโลยีการแพทย์ยุคใหม่” รวมถึง “หุ่นยนต์” หรือ “โรบอต (Robot)” ทั้งในรูปแบบที่เป็นตัวช่วยแพทย์ในการผ่าตัดต่าง ๆ และฟื้นฟูสภาพร่างกาย…
“หุ่นยนต์–โรบอต” ยุคนี้มีหลากหลาย
โดย “โรบอตการแพทย์…นี่ก็น่าสนใจ”
ทั้งนี้ สืบเนื่องจากเมื่อเร็ว ๆ นี้ “โรงพยาบาลธนบุรี” มีการจัดพิธีเปิด“ศูนย์ฟื้นพลัง ก้าว เอื้อม ยืน เดิน (ROBOTIC REHABILITATION CENTER)” ที่มีการใช้เทคโนโลยี “หุ่นยนต์ทางการแพทย์”มาเป็น“ตัวช่วยทีมแพทย์ในการช่วยเหลือผู้ป่วย”ในอีกรูปแบบที่นอกเหนือจากการเป็นตัวช่วยในรูปแบบ “หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด” โดยเป็นตัวช่วยทีมแพทย์เพื่อ ช่วยเหลือผู้ป่วยที่มีปัญหาการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อ หรืออวัยวะต่าง ๆ อย่าง…ขา เข่า แขน ไหล่ มือ นิ้วมือ หรือพูดง่าย ๆ คือมีปัญหาเกี่ยวกับการก้าว เอื้อม ยืน เดิน… ในพิธีเปิดศูนย์นี้มีทั้งแพทย์ พยาบาล สื่อมวลชน ประชาชนจำนวนมาก ให้ความสนใจเข้าร่วม เพื่อที่จะดูการสาธิตการใช้เทคโนโลยีหุ่นยนต์เพื่อช่วยเหลือผู้ป่วยหรือผู้ที่มีปัญหาอาการในกลุ่มดังกล่าวนี้
“ทีมสกู๊ปเดลินิวส์” ก็ได้ร่วมพิธีเปิด “ศูนย์ฟื้นพลัง ก้าว เอื้อม ยืน เดิน” ที่นำเทคโนโลยีหุ่นยนต์มาใช้ช่วยทีมแพทย์เพื่อการนี้หลายประเภท และได้ดูการสาธิตที่น่าสนใจมากต่อการช่วยผู้ป่วย รวมถึงได้รับทราบข้อมูลหุ่นยนต์ต่าง ๆ เช่น…
“หุ่นยนต์ช่วยฝึกเดิน”หรือ “Robotic Gait Training” ช่วยฟื้นฟูการเดิน โดยกำหนดรูปแบบการฝึกให้เหมาะสมกับสภาพร่างกายและปัญหาที่แตกต่างกันในแต่ละบุคลลได้ มีระบบประเมิน-ปรับการก้าวเดิน วิเคราะห์รูปแบบการเดินและปรับให้เหมาะสม โดยในการฝึกก็จะมีตัวเสริมคือระบบพยุงป้องกันล้มด้วย ซึ่งหุ่นยนต์ช่วยฝึกเดินนี้ เป็นประโยชน์ต่อผู้ป่วยที่พ้นอันตรายจากโรคหลอดเลือดสมองแล้ว แต่มีปัญหาอัมพฤกษ์–อัมพาต, ผู้ป่วยโรคระบบประสาทและกล้ามเนื้อ, ผู้ป่วยโรคพาร์กินสัน รวมถึงผู้บาดเจ็บไขสันหลังจนมีปัญหาการเดิน, ผู้สูงอายุที่มีปัญหาการเดิน–การทรงตัว
“หุ่นยนต์ช่วยกายภาพ”หรือ “Isokinetic Robot” นี่ใช้เพื่อการช่วยฝึกฟื้นฟูและเสริมสร้างกล้ามเนื้อขา หรือกล้ามเนื้อแขน โดยหุ่นยนต์ประเภทนี้สามารถที่จะปรับแรงต้านได้อัตโนมัติตามกำลังของผู้ใช้ เพื่อความปลอดภัย-ลดเสี่ยงบาดเจ็บซ้ำ รวมถึงมีระบบวิเคราะห์จุดที่อ่อนแรง-ความไม่สมดุลของร่างกาย และระบบติดตามผลการฟื้นฟู วิเคราะห์พัฒนาการที่เกิดขึ้นจากการฝึก ซึ่งหุ่นยนต์กายภาพนี้ เป็นประโยชน์ต่อผู้ป่วยกล้ามเนื้ออ่อนแรง, ผู้ป่วยภาวะกล้ามเนื้อไม่สมดุล, ผู้ป่วยปวดเรื้อรังจากการใช้กล้ามเนื้อ รวมถึงผู้สูงอายุที่มีปัญหาทางการเคลื่อนไหว และผู้บาดเจ็บจากการเล่นกีฬา
“หุ่นยนต์ช่วยฟื้นฟูมือและนิ้ว”หรือ “Robotic Hand Rehabilitation” ใช้เพื่อช่วยฟื้นฟูพัฒนากล้ามเนื้อ พัฒนาการเคลื่อนไหว พัฒนาการควบคุมน้ำหนักบีบ-จับ ในส่วนของมือ-ของนิ้ว รวมถึงใช้เพื่อช่วยลดการติดของข้อ โดยหุ่นยนต์ช่วยฟื้นฟูมือและนิ้วนี้ก็มีระบบติดตามผลการพัฒนาฟื้นฟู วิเคราะห์รูปแบบการเคลื่อนไหวและปรับให้เหมาะสม ซึ่งหุ่นยนต์ช่วยฟื้นฟูประเภทนี้ เป็นประโยชน์ต่อผู้ป่วยเส้นประสาทมือถูกกดทับ, ผู้ป่วยออฟฟิศซินโดรม–มืออ่อนแรง รวมถึงผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง, ผู้ป่วยโรคพาร์กินสัน, ผู้บาดเจ็บไขสันหลัง ที่มีปัญหาการเคลื่อนไหวในส่วนของมือ และนิ้ว
และนอกจากหุ่นยนต์ประเภทต่าง ๆ ดังที่ยกตัวอย่างมาแล้ว ทาง “ทีมสกู๊ปเดลินิวส์” ยังได้รับทราบข้อมูลน่าสนใจของหุ่นยนต์อีกประเภทหนึ่งจาก “ศูนย์ฟื้นพลัง ก้าว เอื้อม ยืน เดิน” ของทาง “โรงพยาบาลธนบุรี” นั่นคือ “หุ่นยนต์ช่วยปั่นออกกำลังกายในท่านอน”หรือ “Motorized Movement Therapy” หรือเรียกย่อ ๆ ว่า “MMT” ที่นอกจากปั่นด้วยเท้าแล้วก็ยังเปลี่ยนเป็นแบบปั่นด้วยมือได้ด้วย โดย เป็นประโยชน์ต่อผู้ป่วยที่มีภาวะข้อยึดติด-อ่อนแรง, ผู้ป่วยที่ยังไม่มีกำลังพอที่จะลุกขึ้นมาเคลื่อนไหวแขน-ขา, ผู้ป่วยหลังการผ่าตัดที่ยังต้องนอนพักฟื้น แต่ก็ต้องเริ่มฟื้นฟูกล้ามเนื้อ รวมถึงผู้ป่วยหนักในห้อง ICU ที่ไม่อาจหายจากโรคได้เนื่องจากหัวใจและปอดอ่อนแอจากการนอนติดเตียงโดย MMT นี้นอกจากจะช่วยทีมแพทย์ในการช่วยผู้ป่วยฟื้นฟูกล้ามเนื้อหรือข้อแล้ว ยังมีส่วนช่วยฟื้นฟูหัวใจและฟื้นฟูปอดผู้ป่วยด้วย
สำหรับการใช้เทคโนโลยี “หุ่นยนต์ทางการแพทย์” มาเป็น “ตัวช่วยทีมแพทย์ในการช่วยเหลือผู้ป่วย” ที่มีปัญหาการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อ อวัยวะต่าง ๆ… ขา เข่า แขน ไหล่ มือ นิ้วมือ หรือที่มีปัญหาข้อติด ใช้เป็นตัวช่วยทีมแพทย์ในการ ช่วยผู้ป่วยที่มีปัญหาการก้าว เอื้อม ยืน เดิน ให้สามารถที่จะฟื้นคืนสู่ภาวะปกติ หรือใกล้เคียงปกติเท่าที่จะเป็นไปได้ และรวมถึงยังมีส่วนช่วยฟื้นฟูหัวใจและปอดให้กับผู้ป่วยได้ด้วย ดังที่ระบุมาข้างต้นนี้ ในการฝึกฟื้นฟูนั้นก็จะอยู่ภายใต้การดูแลของทีมแพทย์ด้านเวชศาสตร์ฟื้นฟู และนักกายภาพบำบัด ซึ่งจะมีการประเมินผลต่อเนื่องเพื่อปรับแผนการฟื้นฟูให้เหมาะสม
การที่วงการแพทย์มีหุ่นยนต์ มี “โรบอตการแพทย์” เป็นตัวช่วยทีมแพทย์ ดังที่ทาง “ทีมสกู๊ปเดลินิวส์” ได้สะท้อนมาข้างต้นนี้ นอกจากจะสามารถ ช่วยฟื้นฟูด้านพลังร่างกายให้ดีขึ้นอย่างเร็วขึ้นกว่าการทำกายภาพแบบเดิม ๆ อย่างเดียว แล้ว การใช้ “เทคโนโลยีการแพทย์ยุคใหม่” อย่าง “หุ่นยนต์-โรบอต” ก็ยัง ช่วยฟื้นฟูความหวังพลังใจให้ผู้ป่วยด้วย ซึ่งเมื่อผู้ป่วยมีพลังใจดี ก็จะมีผลดีต่อพลังกายอีกส่วนหนึ่งด้วยเทคโนโลยีการแพทย์ดังกล่าวนี้จึงเป็นประโยชน์มาก
ในส่วนของ “โรงพยาบาลธนบุรี” ประธานเจ้าหน้าที่บริหารโรงพยาบาลฯ ระบุไว้ด้วยว่า… เพราะเห็น โอกาสใหม่ ๆ ที่จะช่วยผู้ป่วยให้สามารถฟื้นฟูสภาพร่างกายได้ดีขึ้น จึงเริ่มจากนำหุ่นยนต์ฝึกเดินมาใช้ช่วยผู้ป่วยที่โรงพยาบาลฯ ซึ่งหลังใช้งานผ่านไป 2-3 ปีก็เห็นได้ชัดเจนว่าสามารถช่วยให้ผู้ป่วยกว่า 80% มีพัฒนาการในการเดินดีขึ้น จึงมีการต่อยอดโดยเพิ่มหุ่นยนต์ฟื้นฟูการเดินและฟื้นฟูการเคลื่อนไหวอื่น ๆ หลายตัวหลายประเภท รวมถึงปรับเพิ่มพื้นที่ให้บริการผู้ป่วยให้กว้างขวางเพียงพอ และที่สำคัญเช่นกันคือส่งบุคลากรไปเข้ารับการอบรมจากผู้ผลิตหุ่นยนต์ทางการแพทย์เหล่านี้โดยตรงด้วย…
“เป็นการยกระดับมาตรฐานการฟื้นฟูผู้ป่วยให้เดินหน้าอย่างครบวงจร ด้วยการใช้หุ่นยนต์การแพทย์ ใช้เครื่องมือทันสมัยต่าง ๆ เพื่อช่วยผู้ป่วยได้อย่างมีประสิทธิภาพ” …ทาง นพ.ศิริพงศ์ เหลืองวารินกุล ระบุถึง “ศูนย์ฟื้นพลัง ก้าว เอื้อม ยืน เดิน” ที่ช่วย “ฟื้นฟูผู้ป่วยโดยผสานเทคโนโลยี–อุปกรณ์ทันสมัย กับทีมสหวิชาชีพทางการแพทย์”
ทั้งนี้ “หุ่นยนต์”หรือ “โรบอต”จากที่เคยทึ่งกันกับจินตนาการผ่านทาง “นิยาย–หนังแนวไซไฟ”… ด้วยความก้าวหน้าของเทคโนโลยียุคใหม่ ที่สุดก็นำสู่การมีหุ่นยนต์ มีโรบอตรูปแบบต่าง ๆ เกิดขึ้นในโลกความเป็นจริง รวมถึง “โรบอตการแพทย์” ซึ่งจากที่ทาง “ทีมสกู๊ปเดลินิวส์” ได้ไปรู้ไปเห็นที่ “โรงพยาบาลธนบุรี” นั้น ถือว่าเป็น “ของจริง”ที่น่าทึ่งในประโยชน์…
ประโยชน์น่าสนใจ “โรบอตการแพทย์”
ตัวช่วย “แก้ปัญหาก้าว–เอื้อม–ยืน–เดิน”
นำสู่ “ก้าวได้–เอื้อมถึง–ยืนมั่น–เดินฟื้น”.
ทีมสกู๊ปเดลินิวส์
