ปัจจุบันไม่มีใครรู้ว่ามะเร็งต่อมลูกหมาก เกิดจากอะไร ยังไม่สามารถบอกได้ว่าบางคนเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก ในขณะที่อีกคนไม่เป็น มีการศึกษาพบว่ามีองค์ประกอบบางอย่างที่มีผลต่อการเกิดมะเร็งต่อมลูกหมาก ได้แก่ อายุ พบโรคนี้ในคนสูงอายุส่วนใหญ่มากกว่า 65 ปี ในอายุต่ำกว่า 45 ปี พบน้อยมาก ประวัติครอบครัว ถ้ามีพ่อ, พี่ชาย หรือน้องชาย เป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก จะทำให้มีโอกาสเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากมากขึ้น เชื้อชาติ มะเร็งต่อมลูกหมากพบมากในคนแอฟริกันมากกว่าคนผิวขาว แต่จะพบได้น้อยในคนเอเชีย มีเซลล์ที่เปลี่ยนแปลงในต่อมลูกหมาก อาจทำให้พบมะเร็งต่อมลูกหมากสูงขึ้น
อาหารมีการศึกษารายงานออกมาว่าการกินอาหารจำพวกเนื้อสัตว์ ไขมันสัตว์มาก มีโอกาสเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากมากกว่าพวกกินอาหารจำพวกพืชผัก มะเร็งต่อมลูกหมากเป็นมะเร็งที่พบในชายอายุมากกว่า 50 ปีที่บ่อยที่สุด และเมื่อคนไข้รับการผ่าตัดมะเร็งต่อมลูกหมาก ซึ่งมีความเสี่ยงในการเกิดภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศหลังการผ่าตัด อัตราการเกิดที่มีรายงานมี 14-89% โดยมีวิธีการจัดการหลายวิธี ได้แก่ การใช้ยากลุ่มยับยั้งเอนไซม์ พีดีอี 5 ไอ (PDE5I), การฉีดยาที่องคชาต, การฉีดยาเข้าในท่อปัสสาวะ และการบริหารกล้ามเนื้อแบบระบบ
การผ่าตัดมะเร็งต่อมลูกหมาก จะมีความเสียหายของเส้นประสาทเสมอ เส้นประสาทนี้จะมีส่วนในการแข็งตัวขององคชาตด้วย ถึงแม้ว่าเส้นประสาทจะฟื้นฟูได้เองหลังการผ่าตัดแต่จะช้ามากกว่าจะฟื้นฟูจนปกติซึ่งอาจใช้เวลาถึง 3 ปี และทำให้การแข็งตัวลดลงหรือไม่มีในที่สุด นอกจากนี้พบว่าเลือดที่ไหลเวียนสู่องคชาตลดลงจากการบาดเจ็บของเส้นเลือด ซึ่งการไหลเวียนของเลือดที่ลดลงนี้อาจทำให้เกิดภาวะขาดออกซิเจน และเกิดการเพิ่มขึ้นของสาร transforming growth factor-β, การตายของเซลล์, การสะสมของคอลลาเจน และเกิดพังผืดในกล้ามเนื้อขององคชาตในที่สุด
ปัจจุบันจึงได้มีการหาวิธีบำบัดรักษาหลังการผ่าตัดเพื่อป้องกันหรือฟื้นฟูอาการข้างต้น ถึงแม้ว่าการฟื้นฟูของเส้นประสาทต้องอาศัยเวลานาน แม้แต่การเกิดพังผืดก็สามารถป้องกันได้โดยการเพิ่มออกซิเจนในกล้ามเนื้อองคชาต ซึ่งมีความจำเป็นต่อการคงสภาพของกล้ามเนื้อเรียบ ซึ่งพบว่ามีการฝ่อหลังการผ่าตัด 4-8 เดือน การใช้ยาฉีด การใช้ยากินเฉพาะอย่างตามด้วยการบริหารกล้ามเนื้อแบบระบบช่วยให้กล้ามเนื้อแข็งแรงร่วมเพศได้ภายใน 30 วัน.
……………………………….
ดร.อุ๋มอึ๋ม
