คนหนุ่มสาวในภาคตะวันออกเฉียงใต้ของสหราชอาณาจักร และพื้นที่อื่น ๆ เข้าแถวรอรับวัคซีนป้องกันโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบชนิดบี หลังการระบาดทำให้มีผู้เสียชีวิต 2 ราย ส่งผลให้ร้านขายยาต้องออกคำเตือนเรื่องโด๊สวัคซีนไม่เพียงพอ และก่อให้เกิดคำถามอย่างกว้างขวาง เกี่ยวกับมาตรการสาธารณสุขที่ดีที่สุดในการรับมือกับโรคนี้
แม้ผู้ที่เกรงว่าตนเองอาจสัมผัสกับผู้ติดเชื้อในการระบาดที่เทศมณฑลเคนต์ สามารถรับวัคซีนและยาปฏิชีวนะป้องกันได้จากสำนักงานความปลอดภัยสุขภาพของสหราชอาณาจักร (ยูเคเอชเอสเอ) ผ่านทางอาคารมหาวิทยาลัยเคนต์ คลินิก และแพทย์ประจำครอบครัว แต่ความต้องการวัคซีนจากภาคเอกชน ซึ่งมีความกังวลเกี่ยวกับการระบาดในวงกว้าง ก็เพิ่มขึ้นเช่นกัน
“ร้านขายยาได้รับคำขอวัคซีนป้องกันโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบชนิดบีปริมาณมาก ในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา” สมาคมเภสัชกรรมแห่งชาติ (เอ็นพีเอ) ซึ่งเป็นตัวแทนของร้านขายยาอิสระ 6,000 แห่งในสหราชอาณาจักร ระบุ
อีกด้านหนึ่ง ศูนย์บริการฉีดวัคซีนของมหาวิทยาลัยเคนต์ มีนักศึกษาเข้าแถวยาวกว่าหนึ่งไมล์ และโดยนักศึกษาบางคนรอรับวัคซีนนานถึง 8 ชั่วโมง
ขณะที่เครือร้านขายยา”บูตส์” (Boots) และ “ซูเปอร์ดรัก” (Superdrug) ต่างเตือนถึงปัญหาการขาดแคลน และจัดทำรายชื่อผู้รอรับวัคซีนทางออนไลน์แล้ว
เมื่อวันที่ 19 มี.ค. ที่ผ่านมา รัฐบาลลอนดอนปล่อยวัคซีนป้องกันโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบชนิดบี 20,000 โด๊ส จากคลังของระบบบริการสุขภาพแห่งชาติ (เอ็นเอชเอส) เพื่อบรรเทาปัญหาการขาดแคลนในตลาดเอกชน แต่ถึงอย่างนั้น เอ็นพีเอระบุว่า จำนวนดังกล่าวไม่น่าจะเพียงพอต่อความต้องการ
วัคซีนป้องกันโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบชนิดบีที่มีให้บริการในเอ็นเอชเอส คือ เบ็กซ์เซโร (Bexsero) ผลิตโดยบริษัท จีเอสเค ผู้ผลิตยาของสหราชอาณาจักร ส่วนภาคเอกชนก็มีวัคซีนชนิดนี้เช่นกัน รวมถึงทรูเมนบา (Trumenba) ซึ่งผลิตโดยบริษัท ไฟเซอร์ ของสหรัฐ โดยวัคซีนทั้งสองชนิดมีราคาประมาณ 200 ปอนด์สเตอร์ลิง (ราว 8,722 บาท) เมื่อซื้อในคลินิกเอกชน
อนึ่ง วัยรุ่นในสหราชอาณาจักร และในอีกหลายประเทศ ไม่ได้รับการฉีดวัคซีนป้องกันโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบชนิดบีเป็นประจำ ซึ่งเป็นการติดเชื้อของเยื่อหุ้มป้องกันที่ล้อมรอบสมองและไขสันหลัง
โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบชนิดบี เกิดจากแบคทีเรียกลุ่มหนึ่ง และแบคทีเรียสายพันธุ์อื่น ๆ รวมถึงการติดเชื้อไวรัส ก็สามารถทำให้เป็นเยื่อหุ้มสมองอักเสบได้เช่นกัน โดยผู้ป่วยโรคนี้จะมีอาการได้แก่ ไข้ขึ้นสูงเฉียบพลัน ปวดศีรษะ ตึงบริเวณคอ คลื่นไส้อาเจียน สับสน ชัก หรือซึมลง ซึ่งอาการเหล่านี้อาจรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็ว
นับตั้งแต่ปี 2558 วัคซีนป้องกันโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบชนิดบีถูกฉีดให้กับทารก ซึ่งเป็นกลุ่มเสี่ยงสูงสุดของโรคนี้ โดยมีวัคซีนป้องกันเชื้อสายพันธุ์อื่น ๆ ฉีดให้กับวัยรุ่นด้วย
“ผมสามารถเข้าใจได้ว่า ทำไมผู้คนถึงอยากฉีดวัคซีนขึ้นมาทันที” นายเบรนแดน เรน ศาสตราจารย์และผู้อำนวยการร่วมจากศูนย์วัคซีนของวิทยาลัยอนามัยและเวชศาสตร์เขตร้อนแห่งลอนดอน (แอลเอสเอชทีเอ็ม) กล่าว
อย่างไรก็ตาม เรนกล่าวเสริมว่า ยาปฏิชีวนะเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด สำหรับผู้ที่กลัวว่าตัวเองอาจสัมผัสกับเชื้อ เนื่องจากยาปฏิชีวนะเริ่มออกฤทธิ์เกือบจะทันที ในขณะที่การสร้างภูมิคุ้มกันจากวัคซีน 2 โด๊ส ต้องใช้เวลาหนึ่งเดือน
ทั้งนี้ทั้งนั้น การระบาดครั้งนี้ยังทำให้เกิดคำถามว่า วัคซีนป้องกันโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบชนิดบี ควรฉีดให้กับวัยรุ่น ซึ่งเป็นกลุ่มเสี่ยงสูงอันดับสอง ในวงกว้างหรือไม่
“มันมีช่องว่างในตารางการฉีดวัคซีนของเอ็นเอชเอส และมีเหตุผลทางศีลธรรมที่มั่นคงในการเข้าแทรกแซง” นายทอม นัตต์ ประธานคณะเจ้าหน้าที่บริหาร (ซีอีโอ) ของ “เมนิงจิทิส นาว” (Meningitis Now) องค์กรการกุศลด้านโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบขนาดใหญ่ที่สุดในสหราชอาณาจักร กล่าว
ภายหลังการระบาดในเทศมณฑลเคนต์ นายเวส สตรีตติง รมว.สาธารณสุขสหราชอาณาจักร ขอให้คณะกรรมการร่วมด้านการฉีดวัคซีนและภูมิคุ้มกัน (เจซีวีไอ) ซึ่งเป็นคณะกรรมการที่ปรึกษาด้านวัคซีนของสหราชอาณาจักร ทบทวนว่าใครควรมีสิทธิได้รับวัคซีนป้องกันโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบชนิดบี จากเอ็นเอชเอส พร้อมกับเสริมว่า ประชาชนไม่จำเป็นต้องออกไปซื้อวัคซีนเอง เนื่องจากผู้ที่มีความเสี่ยงได้รับความคุ้มครองจากโครงการของยูเคเอชเอสเอแล้ว
ขณะเดียวกัน นายอดัม ฟินน์ ศาสตราจารย์กิตติคุณด้านกุมารเวชศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยบริสตอล และสมาชิกเจซีวีไอด้านวัคซีนอื่น ๆ กล่าวว่า คำแนะนำเกี่ยวกับการแทรกแซงด้านการดูแลสุขภาพ เช่น วัคซีน จัดทำขึ้นบนพื้นฐานของการวิเคราะห์ “ต้นทุนและผลประโยชน์”
แม้จำนวนผู้ป่วย 29 คนในการระบาดที่เทศมณฑลเคนท์ เป็นจำนวนที่สูงผิดปกติ แต่ฟินน์กล่าวว่า มันไม่น่าจะเปลี่ยนแปลงจุดยืนของเจซีวีไอ เว้นแต่ว่าจะเป็นกรณีแรกในหลายเหตุการณ์ที่คล้ายคลึงกัน
“เจซีวีไอจะปฏิบัติตามวิธีการอิงตามหลักฐานที่พวกเขาใช้มาโดยตลอด เพื่อทำให้แน่ใจว่า พวกเราทุกคนจะได้รับประโยชน์สูงสุดจากทรัพยากรที่จัดสรรให้กับเอ็นเอชเอส แม้มันไม่สามารถชดเชยความเจ็บปวดของผู้ป่วยโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบได้ก็ตาม” ฟินน์ กล่าวทิ้งท้าย.
ทีมข่าวต่างประเทศ
เครดิตภาพ : REUTERS
