ช่วงนี้คำว่า “วัคซีนงูสวัด” ถูกพูดถึงอย่างมาก จนหลายคนเริ่มสงสัยว่า เราควรฉีดหรือยัง แต่มีบางคนถึงกับเข้าใจคิดไปด้วยว่า อาจช่วยป้องกันโรคจากเพศสัมพันธ์ได้ ไม่นานมานี้ ผมได้รับโทรศัพท์จากชายหนุ่ม อายุประมาณ 25 ปี เขากังวลเรื่องโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และสอบถามอยากมาฉีดวัคซีนงูสวัดเพื่อป้องกันจะช่วยได้หรือไม่
คำตอบคือ วัคซีนงูสวัด ไม่ได้มีไว้ป้องกันโรคทางเพศสัมพันธ์
อาการของ งูสวัด กับ เริม ต่างกันอย่างไร? ถึงแม้ทั้งสองโรคอาจมีจุดเหมือนกัน คือ ทำให้เกิดตุ่มน้ำใสบนผิวหนัง จนอาจทำให้หลายคนสับสนว่าเป็นโรคเดียวกัน แต่ความจริงแล้วเป็นคนละโรค
โรคงูสวัด คืออะไร? โรคงูสวัดเกิดจากเชื้อเดียวกับอีสุกอีใส หลังจากหายแล้ว เชื้อจะซ่อนอยู่ในร่างกาย และอาจกลับมาเป็นอีกครั้งเมื่อภูมิคุ้มกันลดลง โดยมีลักษณะอาการคือ ตุ่มน้ำใสขึ้นเป็นแนวตามลำตัวหรือใบหน้า มักขึ้นข้างเดียว ปวดแสบปวดร้อนค่อนข้างมาก และโรคงูสวัด ไม่ใช่โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
โรคเริม คืออะไร? เริมเกิดจากไวรัสอีกชนิดหนึ่ง มีได้ 2 ตำแหน่งที่พบบ่อย เริมที่ปากตุ่มน้ำใสที่ริมฝีปาก เริมที่อวัยวะเพศ เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ลักษณะอาการคือตุ่มน้ำใสเป็นกลุ่มแตกเป็นแผลตื้น ๆ แสบเจ็บ และมักกลับมาเป็นซ้ำได้
ทำไมชื่อถึงต่างกัน ทั้งที่ดูคล้ายกัน? ภาษาไทยแยกคำชัดเจน “งูสวัด” ใช้เรียกโรคที่ขึ้นตามลำตัว ส่วน “เริม” ใช้เรียกโรคที่ปากหรืออวัยวะเพศ แม้ทั้งสองโรคจะอยู่ในกลุ่มไวรัสใกล้เคียงกันแต่เป็นคนละชนิดของเชื้อจึงต้องแยกกันทั้งชื่อ อาการ และการป้องกัน
วัคซีนงูสวัด ป้องกันเริมได้หรือไม่? คำตอบคือ ไม่ได้ วัคซีนงูสวัดใช้ป้องกันงูสวัดเท่านั้น ไม่สามารถป้องกันเริมที่ปากหรืออวัยวะเพศได้ แล้วถ้ากังวลเรื่องโรคทางเพศสัมพันธ์ ควรป้องกันอย่างไร? ในความเป็นจริง มีวัคซีนที่เกี่ยวข้องกับโรคทางเพศสัมพันธ์โดยตรง คือ วัคซีนป้องกันเชื้อเอชพีวี (HPV) เชื้อนี้เป็นสาเหตุสำคัญของมะเร็งปากมดลูก หูดหงอนไก่ และมะเร็งบางชนิดในอวัยวะเพศ.
