สภาสามัญและสภาขุนนางของสหราชอาณาจักร ลงมติเห็นชอบร่างกฎหมายที่จะห้ามไม่ให้เด็กอายุต่ำกว่า 18 ปี ซื้อผลิตภัณฑ์ยาสูบ “ตลอดชีวิต” ซึ่งความเคลื่อนไหวดังกล่าวจะทำให้สหราชอาณาจักรเป็นประเทศแรกในยุโรป และประเทศที่สองของโลก ต่อจากมัลดีฟส์ ที่บังคับใช้มาตรการเช่นนี้


ร่างกฎหมายยาสูบและบุหรี่ไฟฟ้า ห้ามมิให้ผู้ใดก็ตามที่เกิดในหรือหลังวันที่ 1 ม.ค. 2552 ซื้อบุหรี่และผลิตภัณฑ์ยาสูบอื่น ๆ ในสหราชอาณาจักร แม้พวกเขาจะบรรลุนิติภาวะในภายหลังก็ตาม


กฎหมายข้างต้นจะมอบอำนาจใหม่ให้กับรัฐบาลลอนดอน ในการจำกัดรสชาติและบรรจุภัณฑ์ของบุหรี่ไฟฟ้า รวมถึงแบนการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในสถานที่ห้ามสูบบุหรี่อยู่แล้ว ซึ่งขยายขอบเขตครอบคลุมสนามเด็กเล่น และบริเวณใกล้โรงเรียน


นักวิจารณ์หลายคนกล่าวว่า ผลิตภัณฑ์เหล่านี้มักมีสารนิโคตินเป็นส่วนประกอบ และเป็นที่นิยมในกลุ่มคนหนุ่มสาว ซึ่งสาเหตุส่วนหนึ่งเป็นเพราะมันมีรสชาติที่หลากหลาย และบรรจุภัณฑ์สีสันสดใส


เมื่อเดือน มิ.ย. ปีที่แล้ว รัฐบาลลอนดอนออกกฎหมายห้ามจำหน่ายบุหรี่ไฟฟ้าแบบใช้แล้วทิ้ง ซึ่งมีราคาถูกและวางตลาดในลักษณะคล้ายคลึงกัน ขณะที่ร่างกฎหมายฉบับใหม่ แบนการโฆษณาและการสนับสนุนบุหรี่ไฟฟ้า และผลิตภัณฑ์นิโคตินอื่น ๆ ทุกชนิด


อนึ่ง ข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งชาติของสหราชอาณาจักร (โอเอ็นเอส) เผยให้เห็นว่า ในปี 2567 สหราชอาณาจักรมีผู้สูบบุหรี่ที่เป็นผู้ใหญ่ประมาณ 5.3 ล้านคน คิดเป็นเกือบ 10% ของประชากรในประเทศ โดยประชาชนช่วงอายุ 25-34 ปี มีสัดส่วนสูงสุด


อีกด้านหนึ่ง ข้อมูลของรัฐบาลลอนดอนแสดงให้เห็นว่า จำนวนผู้สูบบุหรี่อยู่ที่ระดับต่ำสุดในรอบกว่า 10 ปี แต่การสูบบุหรี่ยังคงเป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตที่ป้องกันได้ในสหราชอาณาจักร โดยมีผู้เสียชีวิต 80,000 รายต่อปี


นางเฮเซล ชีสแมน ผู้อำนวยการองค์กรการกุศลด้านสาธารณสุข “แอคชัน ออน สโมคกิง แอนด์ เฮลท์” หรือ “แอช” (ASH) กล่าวว่า ความเคลื่อนไหวข้างต้น “มีความสำคัญเชิงสัญลักษณ์เป็นอย่างยิ่ง” เพราะมันเป็นการส่งสัญญาณถึงเป้าหมายที่จะค่อย ๆ ยกเลิกการจำหน่ายยาสูบอย่างถูกกฎหมาย ตลอดช่วงชีวิตของบุคคลที่มีอายุ 17 ปีในปัจจุบัน


แม้ชีสแมนยอมรับว่า กฎหมายฉบับใหม่อาจไม่สามารถกำจัดปัญหาการสูบบุหรี่ในกลุ่มคนรุ่นนี้ได้อย่างสิ้นเชิงในอนาคต แต่เธอคาดว่ามันจะช่วยลดอัตราการสูบบุหรี่ลงได้อย่างมาก


ทั้งนี้ กฎหมายห้ามจำหน่ายผลิตภัณฑ์ยาสูบให้กับเยาวชนที่เกิดหลังปี 2551 จะมีผลบังคับใช้ในวันที่ 1 ม.ค. 2570 ซึ่งเป็นปีที่พวกเขามีอายุครบ 18 ปี และบรรลุนิติภาวะ หลังจากนั้น อายุขั้นต่ำตามกฎหมายในการซื้อผลิตภัณฑ์ยาสูบ จะเพิ่มขึ้น 1 ปีในทุกปี โดยจะอยู่ที่ 19 ปี ในปี 2571, 20 ปี ในปี 2572 และเพิ่มขึ้นในลักษณะเช่นนี้ไปเรื่อย ๆ


ผู้สูบบุหรี่จะไม่ถูกลงโทษ แต่ผู้ค้าปลีกรายใดที่ขายยาสูบหรือผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง เช่น กระดาษมวนบุหรี่ ให้กับบุคคลที่เกิดหลังปี 2551 จะต้องเสียค่าปรับคงที่ 200 ปอนด์สเตอร์ลิง (ราว 8,757 บาท)


ชาวสหราชอาณาจักรหลายคน แสดงความยินดีกับร่างกฎหมายฉบับนี้ แต่ในทางตรงกันข้าม ผู้คัดค้านบางคนเตือนว่า กฎหมายใหม่มีความเสี่ยงที่จะทำให้เกิด “ตลาดมืด”.

เลนซ์ซูม

เครดิตภาพ : REUTERS