ในโอกาส ’ครบรอบ 17 ปี สรพ.“ จึงจัดงานเสวนาถอดองค์ความรู้จากอดีต เพื่อเดินหน้าสู่อนาคต ภายใต้หัวข้อ ’HA Next Generation 2030 : ยกระดับมาตรฐาน HA จากความภาคภูมิใจของไทย สู่ความเชื่อมั่นในระดับสากล“
โดย นพ.อนุวัฒน์ ศุภชุติกุล ผู้ทรงคุณวุฒิสถาบันฯ เล่าว่า การยกร่างมาตรฐานสถานพยาบาล ได้ประมวลผลการทำงานของ 4 ประเทศ เกิดเป็นมาตรฐานของไทยเมื่อราวปี 2538 และนำร่องใช้ในรพ. 35 แห่ง เมื่อปี 2540 โดยใช้แนวคิด 1.เยี่ยมสำรวจ การสร้างกระบวนการเรียนรู้ 2.ประเมินโปร่งใส และ3.เป้าหมาย คือคุณภาพและความปลอดภัยครอบคลุม ทั้งการดูคน ดูไข้ และดูคุ้ม ดังนั้นการพัฒนาอย่างสมดุล ประกอบด้วย 3S คือ 1.system ระบบที่มีคุณภาพ 2.Science ความรู้ที่พิสูจน์ได้ และ 3.spiritual จิตวิญญาณและความสุขในการทำงาน ทั้งเป้าหมายคือความปลอดภัยของผู้ป่วย
“นี่เป็นที่มาของมาตรฐาน HA ของไทยจนถึงปัจจุบัน อนาคตตนคิดว่ามีความท้าทาย และซับซ้อนสูง จึงต้องการคำตอบใหม่ ๆ เป็นนวัตกรเชื่อมโยงสิ่งที่ไม่เกี่ยวข้องเข้ากัน ด้วยแนวคิด U Theory of Change Management เริ่มด้วยการมีเป้าหมายร่วมกัน รับฟังเสียงผู้เกี่ยวข้อง ปล่อยวางความเชื่อ หรือความสำเร็จเดิม ๆ เพื่อเปิดรับไอเดียใหม่ เริ่มทดลองใหม่ ๆ” นพ.อนุวัฒน์ ระบุ
ดร.ดวงสมร บุญผดุง ผู้ทรงคุณวุฒิสถาบันฯ กล่าวว่า สรพ. แรก ๆ ไม่ได้มีทรัพยากรมากนัก แต่เป็นโอกาสที่ทำให้เราได้เห็นความทุกข์ ความกดดันของคนทำงานที่จะต้องให้ได้มาตรฐาน HA สรพ.จึงพัฒนามาตรฐาน คุณภาพการทำงาน เพื่อให้คนทำงานไม่มีความทุกข์ จะได้ดูแลผู้ป่วยอย่างมีคุณภาพและปลอดภัย เรียกเป็นธีม “คุณภาพ คุณค่า และคุณธรรม” อิงโครงการ SHA Conference นำมาสู่อีกหลายโครงการที่ทำให้การพัฒนาจิตวิญญาณเป็นรูปธรรม สอดคล้องกับเป้าหมายของสถาบันที่จะนำให้ประเทศไทยสู่ความยั่งยืน นำระบบสุขภาพให้ยั่งยืน
ผศ.นพ.จักราวุธ มณีฤทธิ์ คณบดี คณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช ก็เล่าว่า เรื่องมาตรฐาน HA ก็ทำให้เป็นทุกข์จริง ๆ แต่นั่นก็ทำให้เราต้องเรียนรู้ และหาทางออก ซึ่ง สรพ.เองก็ให้โอกาสในการเรียนรู้ ตลอดนำมาสู่การปฏิบัติได้จริง ให้โอกาสโรงพยาบาลค่อยๆ เติบโต จนเกิดเป็นความร่วมมือของทุกภาคส่วนสร้างวัฒนธรรมโรงพยาบาลคุณภาพ ผลลัพธ์ที่ดีก็ตกอยู่กับคนไข้ นอกจากนี้มาตรฐาน HA ยังนำมาประยุกต์ใช้ได้ทุกเรื่อง
ทุกระดับ
นพ.จินดา โรจนเมธินทร์ ผอ.รพ.ราชวิถี กล่าวว่า กระบวนการรับรองคุณภาพที่ประสบความสำเร็จจะช่วยสร้างคุณค่าให้กับองค์กร ซึ่งต้องเข้าใจว่า รพ.กระทรวงสาธารณสุข โดยเฉพาะรพ.ราชวิถี ซึ่งเป็นรพ.ตติยภูมิมีผู้ป่วยเยอะ รักษาโรคยุ่งยากซับซ้อน ซึ่งบุคลากรมีคุณภาพอยู่แล้ว แต่ด้วยทรัพยากรจำกัด โดยเฉพาะเรื่องการเงิน จึงต้องสร้างสมดุลเรื่องบริการกับคุณภาพให้ไปด้วยกันให้ได้ โดยใช้หลัก HA บริหารจัดการ ปรับวิชาการร่วมดูแลคนไข้ ทำให้เห็นผลเป็นรูปธรรมจากตัวเลขการพัฒนาคนไข้ที่ดีขึ้น ปลอดภัยขึ้น ประสบความสำเร็จขึ้น และได้เรียนรู้วิธีคิดที่เป็นเชิงระบบ ในการบริหารบุคลากรกว่า 5-6 พันคน ไปสู่เป้าหมายที่ทำให้คนไข้มีความปลอดภัย ผ่าน 3P
ภญ.อาทิรัตน์ จารุกิจพิพัฒน์ ผอ.และประธานเจ้าหน้าที่บริหาร รพ.บำรุงราษฎร์ กล่าวว่า รพ.บำรุงราษฎร์มีความภูมิใจที่ได้รับการรับรองคุณภาพมาตรฐาน HA ปัจจุบันก็ยังพัฒนาตัวเองไม่หยุดทำให้ได้รับมาตรฐาน AHA ซึ่งการได้รับมาตรฐานเหล่านี้ ทำให้ได้รับการยอมรับจากชาวต่างชาติทั่วโลก ดังนั้นไม่ว่ากลยุทธ์การตลาดของรพ.จะเปลี่ยนไปอย่างไร สิ่งที่เราไม่เปลี่ยนคือค่านิยมคำว่า
Patient Safety กับ Quality แต่ถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น ยิ่งตอนนี้เราตั้งใจเป็นศูนย์การแพทย์ชั้นนำ (Mayo Clinic of Asia) จึงต้องมีคุณภาพทั้งคน ทั้งระบบการ บริหารจัดการของโรงพยาบาล ทุกอย่างล้วนคำนึงถึงมาตรฐาน HA, AHA ทั้งนี้ ชื่นชมแนวทางที่ทันสมัยของ HA ในเรื่อง educational learning ทำให้เราอยู่กับระบบคุณภาพได้สนุก ท้าทาย และพัฒนาไม่
หยุดยั้ง ทำให้เราเป็นคนคุณภาพที่แท้จริง
ปิดท้ายด้วย พญ.ปิยวรรณ ลิ้มปัญญาเลิศ ผอ.สรพ. ระบุว่า “สรพ. เกิดมาเพื่อเป็นหลักประกันให้กับประชาชนได้รับบริการที่มีมาตรฐานและมีคุณภาพ รวมถึงกำหนดมาตรฐานเพื่อพัฒนาระบบบริการให้ยกระดับ ระบบบริการที่มีคุณภาพและมาตรฐาน” นี่คือคำตอบที่ สรพ. ต้องพัฒนาเชิงระบบและขับเคลื่อนไปให้ถึงผลลัพธ์คือจิตวิญญาณ (Spiritual HA) ดูแลผู้ป่วยให้มีความปลอดภัย วันนี้มีรพ.กว่า 70% ที่มีหลักคิดนี้ สำหรับมาตรฐานการรับรองใหม่ที่ได้มาตรฐานสากลนั้น ทางรพ.จะขอการรับรองหรือไม่ก็ได้ แต่สามารถโหลดได้ที่เว็บไซต์เพื่อนำมาเป็นเครื่องมือบริหาร พัฒนารพ.ได้เลย
“สรพ. เองก็ผ่านการรับรองว่าเป็นองค์กรสากล เมื่อมีความเป็นสากลแล้ว เราจะทำอย่างไรให้คนทั้งประเทศและทั่วโลกได้เห็นความเป็นสากลนั้น สรพ.จะผลักดันจุดแข็งตรงนี้ เพื่อสะท้อนผลลัพธ์ และสร้างพื้นที่การแข่งขันให้เกิดขึ้นในระดับประเทศ เราจะเป็นส่วนหนึ่งของการเพิ่มเชิงเศรษฐกิจ สร้างความน่าเชื่อถือและความไว้วางใจระบบบริการสุขภาพของประเทศที่มีคุณภาพ ที่เกิดจากกำลังของคน และองค์กรต่างๆ ในประเทศไทยร่วมกัน โดยเฉพาะกำลังสำคัญที่สุดคือรพ. ขอฝากไว้ว่า คุณภาพ คือการทำงานประจำให้ดี มีอะไรให้คุยกัน ขยันทบทวน” พญ.ปิยวรรณ ระบุตอนท้าย.
อภิวรรณ เสาเวียง
