สำนักข่าวต่างประเทศรายงานจากกรุงโดฮา ประเทศกาตาร์ เมื่อวันที่ 19 ก.ย. ว่า เที่ยวบินพิเศษของกาตาร์ แอร์เวย์ส เดินทางจากอิหร่าน มายังท่าอากาศยานนานาชาติโดฮา ในกรุงโดฮา เมืองหลวงของกาตาร์ เมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมาตามเวลาท้องถิ่น พร้อมพลเมืองสหรัฐเชื้อสายอิหร่าน 5 คน หนึ่งในนั้นเป็นผู้หญิง และเป็นภรรยาของพลเมืองชายชาวอเมริกันคนหนึ่ง ซึ่งอยู่ในกลุ่มนี้เช่นกัน
ทั้งนี้ พลเมืองสหรัฐทั้ง 5 คน ถูกจับกุมและคุมขังอยู่ในอิหร่าน นานมากน้อยแตกต่างกันไป ในข้อหาเกี่ยวกับการล้มล้างอำนาจรัฐ เนื่องจากรัฐบาลเตหะรานไม่ยอมรับบุคคลถือสองสัญชาติ จึงถือว่า พลเมืองสหรัฐทั้ง 5 คน “เป็นชาวอิหร่านเท่านั้น”
A plane carrying five prisoners sought by the US in a swap with Iran arrived in Qatar.
— Al Jazeera English (@AJEnglish) September 18, 2023
Al Jazeera's @DorsaJabbari explains this agreement also involves the release of $6 billion in Iranian assets frozen in South Korea ⤵️ pic.twitter.com/ILKFatHS6Y
ในเวลาเดียวกัน ทำเนียบขาวออกแถลงการณ์ยืนยัน ประธานาธิบดีโจ ไบเดน ผู้นำสหรัฐ ลงนามในคำสั่งอภัยโทษให้แก่พลเมืองอิหร่าน 5 คน ซึ่งรับโทษอยู่ในเรือนจำ ฐานละเมิดมาตรการคว่ำบาตร และการเป็นจารชนให้กับรัฐบาลเตหะราน
อย่างไรก็ดี มีรายงานว่า ผู้ได้รับการปล่อยตัว 3 คน ขอเดินทางต่อไปยังประเทศที่สาม ซึ่งยังไม่มีการเปิดเผย เนื่องจากไม่ประสงค์เดินทางกลับอิหร่าน ส่วนชาวอิหร่านอีกสองคนขออยู่ในสหรัฐต่อไป เนื่องจากมีสถานะพำนักถูกต้องตามกฎหมาย
US Secretary of State Antony Blinken says he’s had an “emotional” conversation with the American prisoners and detainees who’ve been released as part of an exchange between the US and Iran ⤵️ pic.twitter.com/FlHiRXpn0Z
— Al Jazeera English (@AJEnglish) September 18, 2023
ขณะเดียวกัน รัฐบาลสหรัฐและอิหร่านต่างยืนยัน ว่าการแลกเปลี่ยนนักโทษครั้งนี้เกิดขึ้น “ด้วยเหตุผลทางมนุษยธรรม” กระนั้น ความเคลื่อนไหวครั้งสำคัญนี้ เกิดขึ้นหลังธนาคารกลางกาตาร์ยืนยัน การได้รับโอนเงิน 6,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 214,041 ล้านบาท) จากธนาคารกลางเกาหลีใต้ เงินจำนวนนี้เป็นรายได้จากการขายน้ำมันของอิหร่าน และธนาคารกลางของเกาหลีใต้อายัดไว้ ตามมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐ
หลังนายแอนโทนี บลิงเคน รมว.การต่างประเทศสหรัฐ ยื่นหนังสือต่อสภาคองเกรส เมื่อวันที่ 8 ก.ย. ที่ผ่านมา เกี่ยวกับการยกเว้นการคว่ำบาตรอิหร่านบางส่วน แต่จะยังคงมีเงื่อนไขว่า รัฐบาลเตหะรานสามารถเบิกเงินจำนวนนี้ออกไปใช้ได้ ด้วยเหตุผลเกี่ยวกับมนุษยธรรมเท่านั้น ด้านธนาคารกลางอิหร่านกล่าวว่า “มีสิทธิเต็มที่” ที่จะเข้าถึงเงิน และจะเรียกค่าเสียหายจากทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ต่อการโอนเงินล่าช้า
อีกด้านหนึ่ง สมาชิกสภาคองเกรสหลายคน ทั้งจากพรรคเดโมแครตและพรรครีพับลิกัน วิจารณ์ความเคลื่อนไหวครั้งนี้ว่า รัฐบาลสหรัฐ “ยอมจ่ายค่าไถ่” ให้แก่อิหร่าน ประเทศซึ่งไม่มีความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างกัน นับตั้งแต่เกิดการปฏิวัติในอิหร่าน เมื่อปี 2522.
เครดิตภาพ : AFP



