ในยุตดิจิทัล ที่ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI กลายเป็นเทคโนโลยีที่มีบทบาทสำคัญที่ใช้เป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อนในหลายวงการธุรกิจและอุตสาหกรรม
หลายคนกังวลว่าเครื่องมือด้าน AI ที่มีอยู่อย่างมากมายจะกระทบต่ออนาคตด้านการงานและอาชีพของตน ซึ่งเป็นเรื่องที่เข้าใจได้ เพราะเทคโนโลยีเหล่านี้สามารถทำงานที่น่าทึ่งได้จากคำสั่งง่าย ๆ เพียงไม่กี่คำ
ความสามารถของ Generative AI (gen AI) เช่น การสร้างโค้ด เขียนคอนเทนต์ทางการตลาด ออกแบบกราฟิก สร้างสรรค์งานศิลปะได้หลากหลายสไตล์ สร้างวิดีโอเต็มรูปแบบพร้อสคริปต์และเพลงประกอบ คิดแผนธุรกิจเชิงกลยุทธ์ พัฒนาโพสต์บนโซเชียลมีเดีย และอื่น ๆ อีกมาก
แม้ปัจจุบันการใช้เครื่องมือ AI อย่างมีประสิทธิภาพจะเป็นสิ่งสำคัญสำหรับคนในแวดวงเทคโนโลยี แต่ยังมีความสามารถบางอย่างของคนที่เครื่องจักรไม่อาจเทียบ ได้ เช่น การคิดและตัดสินใจโดยใช้สัญชาตญาณ การแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ ความเข้าใจที่เกิดจากความเห็นอกเห็นใจ ทักษะมนุษย์เหล่านี้เป็นกุญแจสำคัญในการสร้างนวัตกรรม ทำให้การสื่อสารมีประสิทธิภาพ และสามารถรับมือกับปัญหาที่ซับซ้อนได้อย่างที่ AI ไม่สามารถทำได้
โดยเฉพาะทักษะด้านมนุษยสัมพันธ์และอารมณ์ (soft skills) กลับเป็นทักษะที่มีความเป็นสากลที่ทุกคนควรให้ความสำคัญกับการพัฒนาและปรับปรุง ไม่ว่าจะอยู่ในตำแหน่งหรือสายงานใดก็ตาม
“เด็บ ริชาร์ดสัน” Senior Content Strategist ของ เร้ดแฮท บอกว่า ได้สำรวจ soft skills ที่คนทำงานสายเทคโนโลยีควรให้ความสำคัญ เพื่อปรับตัวและเติบโตในยุคใหม่ที่ขับเคลื่อนด้วย AI ประกอบด้วย
1.ทักษะในการแก้ปัญหา
AI สามารถทำสิ่งต่าง ๆ ได้มากมาย แต่ความสามารถในการแก้ปัญหานั้นไม่สามารถเทียบกับมนุษย์ได้ AI สามารถสร้างโค้ดได้ แต่มนุษย์ต้องเป็นผู้ออกแบบระบบที่มีประสิทธิภาพ ขยายขนาดได้ แก้ไขปัญหาที่ไม่คาดคิด และเฝ้าระวังจุดบกพร่องและปัญหาความปลอดภัยที่ AI อาจนำมา
แม้ gen AI จะช่วยตรวจจับความผิดปกติด้านความปลอดภัยได้ แต่คนต้องเป็นผู้ประเมินและจัดอันดับความสำคัญของความเสี่ยงเหล่านี้ ระบบอัตโนมัติที่ขับเคลื่อนด้วย AI สามารถดำเนินการซ้ำ ๆ ได้มากมาย แต่ก็ยังต้องอาศัยวิจารณญาณของคนในการออกแบบอย่างรอบคอบและตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอ การพัฒนาทักษะในการแก้ปัญหา เป็นสิ่งที่สามารถพัฒนาได้ตามประสบการณ์ แต่หากต้องการฝึกฝนอย่างเป็นระบบมีบทความและหลักสูตรมากมายที่ช่วยในการเรียนรู้ได้อย่างมีแบบแผนและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
2. ทักษะในการคิดวิเคราะห์อย่างมีวิจารณญาณ
AI ยังห่างไกลจากคำว่าสมบูรณ์แบบ ด้วยโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLMs) มีข้อจำกัดจากการเทรนและข้อมูลที่ใช้ในการเทรน หากองค์กรใดกำลังใช้เครื่องมือ AI เหล่านี้ ควรให้คนขององค์กรได้ฝึกฝนทักษะในการประเมินผลลัพธ์ของ AI อย่างมีวิจารณญาณ เข้าใจข้อจำกัดของเครื่องมือ และเรียนรู้วิธีระบุอคติของโมเดลและผลลัพธ์ ที่อาจมีปัญหาได้
แม้การเรียนรู้ทักษะนี้เป็นส่วนสำคัญที่สุดของการศึกษาในระดับมหาวิทยาลัย แต่ยังมีแหล่งอื่นนอกมหาวิทยาลัยที่ช่วยคนพัฒนาด้านนี้ได้ เช่น LinkedIn Learning มีหลักสูตรหลากหลายที่เน้นการพัฒนาการคิดวิเคราะห์อย่างมีวิจารณญาณ นอกจากนี้ยังมีหนังสือมากมายเกี่ยวกับหัวข้อนี้ให้เลือกอ่านเช่นกัน
3. ทักษะในการทำงานร่วมกัน
ความสามารถในการทำงานร่วมกัน ร่วมมือกัน และทำงานเป็นทีมเป็นหนึ่งในจุดแข็งที่สำคัญของคน ซึ่งปัจจุบัน AI ยังมีข้อจำกัดด้านนี้ และไม่อาจเทียบได้กับความสามารถของคนในการสร้างความสัมพันธ์และการทำงานร่วมกัน
เมื่อพัฒนานาแอปพลิเคชัน AI ผู้พัฒนาจะต้องทำงานใกล้ชิดกับผู้เชี่ยวชาญด้าน AI นักวิทยาศาสตร์ข้อมูล ผู้จัดการผลิตภัณฑ์และโครงการ รวมถึงผู้มีส่วนเกี่ยวข้องอื่น ๆ มากขึ้นเรื่อย ๆ และแน่นอนว่าทักษะการทำงานร่วมกันนั้นมีความสำคัญอย่างยิ่งในโปรเจ็กต์ที่เป็นโอเพ่นซอร์ส ซึ่งถือเป็นรากฐานสำคัญของการดำเนินงานโครงการเหล่านี้
ทักษะการทำงานร่วมกันเป็นสิ่งสำคัญของการทำงานเป็นทีมและการสร้างความไว้วางใจ สามารถเรียนรู้ได้จากทั้งหนังสือและหลักสูตรต่าง ๆ บนแพลตฟอร์มต่าง ๆ ที่กล่าวข้างต้น หรือเริ่มต้นง่าย ๆ บน YouTube
4. ทักษะด้านการสื่อสาร
ทักษะด้านการสื่อสาร มีความสำคัญอย่างยิ่งกับทุกสาขาอาชีพในแวดวงเทคโนโลยี วิศวกรด้านไอทีต้องสามารถให้คำอธิบายแนวคิดทางเทคนิค และแนวทางเชิงกลยุทธ์ในการแก้ไขปัญหาด้านการออกแบบและสถาปัตยกรรมได้อย่างชัดเจน ซึ่งนั่นเป็นสิ่งที่ AI ไม่สามารถทำได้
ทักษะการสื่อสารช่วยให้ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีทำงานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลดช่องว่างระหว่างทีมเทคนิคและทีมอื่นที่อาจไม่เชี่ยวชาญทางเทคนิค และขับเคลื่อนนวัตกรรมผ่านการแปลงแนวคิดที่ซับซ้อนให้เป็นกลยุทธ์ที่นำไปปฏิบัติได้จริง
5. ทักษะในการปฎิบัติอย่างรู้จริง
AI เป็นเทคโนโลยีใหม่ที่น่าตื่นเต้น ซึ่งขณะนี้ถูกนำไปใช้งานในแทบทุกอุปกรณ์และแอปพลิเคชันต่าง ๆ แต่ในความเป็นจริงแล้ว AI ยังมีข้อจำกัดอยู่บ้าง และมีประสิทธิภาพมากกว่าในบางเรื่อง แอปพลิเคชัน AI ควรได้รับการออกแบบและสร้างขึ้นเพื่อแก้ปัญหาที่แท้จริงของผู้ใช้ และเชื่อมโยงกับความต้องการทางธุรกิจที่มีอยู่
การปฏิบัติอย่างรู้จริงเป็นสิ่งที่พัฒนาขึ้นตามธรรมชาติจากประสบการณ์ แต่ก็เหมือนกับทักษะอื่น ๆ ที่สามารถฝึกฝนได้ผ่านการเรียนรู้และการลงมือปฎิบัติอย่างสม่ำเสมอ
ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี สามารถพัฒนาความเป็นนักปฏิบัติอย่างรู้จริงได้โดยมุ่งเน้นที่ผลลัพธ์จริง และเลือกโซลูชันที่ใช้งานได้จริงและมีประสิทธิภาพในสถานการณ์จริง ยอมรับการพัฒนาแบบรอบวนซ้ำ การทดสอบ และการรับฟังความคิดเห็นอย่างต่อเนื่อง สิ่งเหล่านี้จะช่วยให้แนวทางการทำงานมีความเป็นรูปธรรมและตั้งอยู่บนพื้นฐานของความเป็นจริง
6. ทักษะในการปรับตัว
มนุษย์ยุคแรกสามารถอยู่รอดและเติบโตได้ เพราะมีความสามารถพื้นฐานในการปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ ซึ่งเป็นทักษะที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในปัจจุบัน เห็นได้ชัดจากช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาที่อุตสาหกรรมเทคโนโลยีกำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ส่วนหนึ่งมาจากการพัฒนาอย่างรวดเร็วของเครื่องมือและขีดความสามารถของ AI
การพัฒนาความสามารถในการปรับตัวในที่ทำงาน โดยพื้นฐานแล้วคือการสร้างทัศนคติที่ยืดหยุ่น ผ่อนสั้นผ่อนยาว เพียงแค่เปิดใจให้กับสิ่งใหม่ ๆ และการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง เปิดรับแนวคิด ความรับผิดชอบใหม่ ๆ ทุ่มเทให้กับการพัฒนาตนเอง กระตือรือร้นในการเสนอแนวทางแก้ไขหรือการปรับปรุงเมื่อเจอปัญหา และติดตามให้ทันการเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรมอยู่เสมอ
สุดท้ายแล้ว “soft skills” กลับมีความสำคัญมากขึ้นในยุคของ AI เพราะแม้ AI จะช่วยให้เราทำงานได้มากขึ้นและรวดเร็วขึ้น แต่ก็ยังมีข้อจำกัดมันไม่สามารถทดแทนการทำงานของคนได้ โดย 6 ทักษะสำคัญดังกล่าวจึงเป็นสิ่งที่มนุษย์ยุค AI ต้องมี!
Cyber Daily
