เมื่อวันที่ 15 ส.ค. ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์เวชปฏิบัติทางประสาทวิทยาที่มีความเชี่ยวชาญพิเศษด้านสมองและความผิดปกติทางประสาทวิทยา ด้วยปริญญาจากคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ สาขาประสาทวิทยา
ได้โพสต์ข้อความลงในเพจ สาระสมองกับ อจ.หมอสุรัตน์
โกหกจนเป็นนิสัย
จากงานวิจัยด้านประสาทวิทยา มีหลักฐานว่าการโกหกซ้ำ ๆ จะทำให้สมอง “ชิน” กับการโกหก จนรู้สึกง่ายขึ้นและรู้สึกผิดน้อยลง ไม่ว่า จะโกหกเรื่องที่ร้ายหรือดี มันก็คือโกหก เพราะกระบวนการมัน train สมอง
มันมีหลักฐานจากงานวิจัย
อันนี้ ดีสุด คือ ทีมวิจัยของ Tali Sharot (University College London, ปี 2016) ใช้การสแกนสมอง (fMRI) ที่ดูการทำงานของสมองส่วนต่าง ๆ เวลาโกหก
• ครั้งแรกที่โกหก Amygdala (ศูนย์ประมวลความกลัวและความผิด) ทำงานสูง → รู้สึกไม่สบายใจ
• แต่เมื่อโกหกซ้ำ ๆ กิจกรรมใน amygdala ลดลง → ความรู้สึกผิดและความเครียดลดลง
• สมองจะ “ปรับตัว” และเริ่มรับการโกหกเป็นเรื่องปกติมากขึ้น
• การลดลงนี้เกิดได้ตั้งแต่ การโกหกเพียงไม่กี่ครั้งแรก และจะชัดเจนขึ้นเมื่อโกหกต่อเนื่องเป็น “พฤติกรรมซ้ำ”
นอกจากนี้ Frobtal lobe สมองแห่งการให้รางวัลจะทำงานเมื่อโกหกสำเร็จ และ ยังอยากโกหกอีกในครั้งต่อไป
กลไกที่เกิดขึ้น
1. Desensitization – สมองชินกับความรู้สึกผิด
2. Reward Circuit – ถ้าโกหกแล้วได้ผลประโยชน์ วงจรรางวัล (dopamine) จะเสริมแรงให้โกหกต่อ
3. Cognitive Ease – สมองใช้พลังน้อยลงเมื่อเรื่องโกหกถูกเล่า/คิดซ้ำ
หากพูดเชิงตัวเลข ว่า โกหกกี่ครั้งเป็นิสัย
• ไม่ได้มี “ตัวเลขตายตัว” ว่ากี่ครั้ง แต่การทดลองพบว่าผลชินนี้เริ่มสังเกตได้ตั้งแต่ 3 ครั้งแรก ในสถานการณ์คล้ายกัน แสดงว่า หากคุณจับได้ว่า โกหก 3 ครั้ง ในเรื่องคล้ายเดิม ก็เชื่อได้ว่า มันเป็นนิสัยไปแล้ว
• ถ้าโกหกซ้ำในรูปแบบเดิม ๆ หลายสิบครั้งขึ้นไป สมองจะลดปฏิกิริยาเชิงลบลงจนแทบไม่รู้สึกตื่นเต้นหรือผิด นั่นคือ แทบจะฝังในสันดาน
ขอบคุณเพจ สาระสมองกับ อจ.หมอสุรัตน์



