กำลังเป็นประเด็นร้อนแรงในโลกออนไลน์อยู่ในขณะนี้ หลังสื่อยักษ์ใหญ่อย่าง BBC ได้นำเสนอสารคดีเรื่อง “Thailand: The Dark Side Of Paradise” แต่กลับจุดประเด็นวิพากษ์วิจารณ์อย่างดุเดือด เหตุเพราะชาวเน็ตส่วนใหญ่มองว่าไม่ใช่เนื้อหาที่อยากเปิดโปง “ด้านมืด” ของประเทศไทย แต่ชาวเน็ตทั่วโลกต่างมองว่าเนื้อหาดังกล่าวนั้น ตั้งใจ “บิดเบือน” และ “นำเสนอข้อมูลด้านเดียว” อย่างน่าสงสัย และอันที่จริงเกิดอะไรขึ้นกันแน่?
สารคดีตีแผ่ แต่กลับเป็นเนื้อหาด้านเดียว?
สารคดีเรื่อง “Thailand: The Dark Side Of Paradise” ที่นำเสนอโดย Zara McDermott เผยแพร่ตัวอย่างสารคดีใน TikTok ของ BBC เมื่อวันที่ 9 ก.ย.ที่ผ่านมา โดยเนื้อหาหลักนั้น มีการพูดถึงเกี่ยวกับการค้าประเวณีและอันตรายที่อาจเกิดขึ้นในประเทศไทย โดยเฉพาะตามแหล่งท่องเที่ยวกลางคืนในกรุงเทพฯ และเมืองท่องเที่ยวต่าง ๆ และตั้งคำถามว่าเหตุใดนักท่องเที่ยววัยรุ่นชาวอังกฤษจำนวนมากจึงนิยมเดินทางมาประเทศไทยในแต่ละปี ซึ่งภายหลังจากที่มีการปล่อยคลิปอกมา ผลปรากฏว่าแทนที่ผู้ชมจะมีมุมมองเชิงลบต่อประเทศไทย แต่กลับมียอดคอมเมนต์รวมกว่า 2,400 คอมเมนต์ที่เข้ามาวิพากษ์วิจารณ์สารคดีเรื่องนี้อย่างหนัก โดยผู้ที่เคยเดินทางมาหรืออาศัยอยู่ในไทยได้ออกมาแสดงความเห็นโต้แย้งเนื้อหาดังกล่าวกันอย่างดุเดือด
วาทกรรมความปลอดภัยที่ต่างกันสุดขั้ว
หนึ่งในประเด็นที่ถูกโต้แย้งมากที่สุดคือเรื่อง “ความปลอดภัย” ผู้ชมหลายรายยืนยันว่ามุมมองในสารคดีไม่ตรงกับความเป็นจริงที่พวกเขาเคยสัมผัส และมองว่าประเทศไทยปลอดภัยกว่าหลายประเทศในตะวันตกมาก ตัวอย่างเช่น
-“กรุงเทพฯ และด้านมืด? ฉันเดินถือโทรศัพท์ไปตามถนนที่เปลี่ยว ๆ ตอนตี 4 ในกรุงเทพฯ เป็นเดือน ๆ ไม่เคยเจอเรื่องร้ายเลย แต่ฉันไม่สามารถทำแบบเดียวกันได้ในอังกฤษ”
-“ฉันอยู่เมืองไทยมา 5 ปีแล้ว เรื่องอาชญากรรมที่ได้ยินส่วนใหญ่ก็เป็นเรื่องในครอบครัว สิ่งเดียวที่เจอคือหมาไล่ตอนวิ่งออกกำลังกาย”
-“ทำไมพวกเขาถึงพยายามทำให้ประเทศไทยดูอันตรายจัง? หัวเราะหนักมาก ประเทศไทยปลอดภัยกว่าสหรัฐ และสหราชอาณาจักรเยอะมากจริง ๆ”
-“เมื่อวานที่เกาะสมุย ฉันเดินผ่านร้านขายเครื่องประดับกลางแจ้งที่เขียนป้ายว่า ‘กลับมาใน 1 ชั่วโมง’ ลองนึกดูว่าจะเกิดอะไรขึ้นในสหราชอาณาจักร ร้านคงถูกขโมยในไม่กี่นาที แต่ที่นี่ปลอดภัยโดยสมบูรณ์”
-“BBC ไม่ได้ทำอะไรเลย นอกจากทำให้มันดูอันตราย! มันไม่ได้แย่ขนาดนั้น คุณแค่ใช้ชีวิตตามกฎของพวกเขา! มันเป็นประเทศที่วิเศษจริงๆ”
ในขณะเดียวกัน คอมเมนต์จากชาวกัมพูชาที่เข้ามาเปรียบเทียบว่าควรไปเที่ยวกัมพูชาเพราะปลอดภัยกว่าประเทศไทย ก็ได้รับเสียงโต้แย้งจากชาวเน็ตรายอื่น ๆ เช่นกัน
‘จัดฉาก’ และ ‘บิดเบือน’ !!
ประเด็นดังกล่าวยิ่งร้อนแรงมากยิ่งขึ้น เมื่อ YouTuber ชื่อดังเจ้าของช่อง “Mac TV Travel Learn Inspire” ออกมาเปิดเผยความจริงเบื้องหลังการถ่ายทำที่เขาอ้างว่าเต็มไปด้วยการหลอกลวงและการจัดฉาก Mac กล่าวหาว่าสารคดีดังกล่าวเต็มไปด้วยคำโกหก การบิดเบือน และการสร้างเรื่อง เพื่อนำเสนอ ‘วาทกรรมปลุกปั่น’ (woke narrative)
โดย Mac อ้างว่า BBC ติดต่อเขาโดยแจ้งว่าสารคดีจะเกี่ยวกับการใช้ชีวิตของ “ครีเอเตอร์คอนเทนต์ในประเทศไทย” แต่สุดท้ายกลับเปลี่ยนไปเป็นสารคดีด้านมืด ซึ่งเขาเรียกว่าเป็น “คำโกหกแรก” หลังจากนั้น ทีมงานยังเปลี่ยนสถานที่นัดพบไปที่ซอย 6 พัทยาในนาทีสุดท้าย แต่ในสารคดีที่มี Zara McDermott เป็นผู้นำเสนอ กลับบอกว่า Mac เป็นผู้เสนอสถานที่ดังกล่าว ซึ่ง Mac ยืนยันว่าเป็น “คำโกหกอีกข้อ” นอกจากนี้ Mac ยังกล่าวหาว่าโปรดิวเซอร์ ‘ตัดต่อเสียง’ ของเขาจากบทสนทนาคนละช่วงเวลามาปะติดปะต่อให้เป็นประโยคที่เขาไม่ได้พูดจริง และยังสงสัยว่าฉากที่ Zara เกือบถูกจับกุมในกรุงเทพฯ อาจ ‘ถูกจัดฉาก’ ขึ้นเพื่อสร้างความตื่นเต้น
อย่างไรก็ตาม Mac ยังบอกด้วยว่า เขารู้สึกสงสาร Zara ที่เหมือนเป็น “หุ่นเชิด” และ “อินฟลูเอนเซอร์” ที่ได้รับค่าจ้างเพื่อนำเสนอวาทกรรมดังกล่าว นอกจากนี้แฟนคลับของ Mac ยังออกมาสนับสนุนเขาอย่างเต็มที่ โดยมองว่า Zara เป็นเพียงผู้เข้าแข่งขันรายการเรียลิตี้ ไม่ใช่นักข่าว และรู้สึกว่าเธอไม่พอใจเมื่อผู้ชายมีความสุข
ความน่าเชื่อถือของสื่อ VS วาทกรรมปลุกปั่น
จากประเด็นของสารคดีดังกล่าว รวมไปถึงกระแสตอบกลับทั้งชาวไทย และนักท่องเที่ยวต่างชาติที่เคยมาเยือนสยามเมืองยิ้ม ล้วนสะท้อนมุมมองรวมไปถึงช่องว่างของความแตกต่าง ในสิ่งที่สื่อที่มีชื่อเสียงของตะวันตกพยายามนำเสนอถึงภาพลักษณ์ของประเทศไทย จนนำไปสู่การตั้งคำถามถึงความน่าเชื่อถือ และ ความเป็นกลางของสื่อ และตอกย้ำถึงความสำคัญของการบริโภคข้อมูลข่าวสารต่างๆ ที่ควรมีวิจารณญาณในยุคดิจิทัลอย่างในปัจจุบัน..
