เมื่อวันที่ 16 ก.ย. 68 ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์เชี่ยวชาญด้านสมองและระบบประสาท โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก “สาระสมองกับ อจ.หมอสุรัตน์” ให้ความรู้เกี่ยวกับโรคสมองเสื่อม โดยระบุว่า

5 อาการที่เกิดก่อนสมองเสื่อม (Alzheimer’s)

หลายคนคิดว่า “สมองเสื่อม = ลืมความจำ” แต่ความจริงแล้วโรค Alzheimer’s ส่งสัญญาณเตือนล่วงหน้าเป็นปีๆ อาจถึง 10 ปี ก่อนที่เราจะเห็นอาการหลงลืมชัดเจน นั่นเราเรียก prodrome อาการเตือนสำคัญ เพราะตอนนี้มันมีการตรวจระยะแรกได้แล้ว เช่น ตรวจเลือด หรือ น้ำไขสันหลัง

วันนี้เรามาดู 5 อาการสำคัญที่มักเกิดขึ้น ก่อนเข้าสู่ระยะสมองเสื่อมกันครับ

1.ความจำคำพูดเริ่มถดถอย (Verbal memory decline)

  • มักเกิด ประมาณ 8 ปีก่อน ระยะ MCI (Mild Cognitive Impairment สมองเสี่ยงเสื่อม ขั้นต้น)
  • ลืมบทสนทนาที่เพิ่งคุยไป หรือจำคำพูดบางอย่างไม่ได้
  • คนรอบข้างมักยังไม่ทันสังเกตเห็น เพราะอาการยังไม่รุนแรง

2.การหาคำพูดยากขึ้น เราเรียก word finding difficulty

  • เวลาจะพูดหรืออธิบายอะไร มักจะ “นึกไม่ออก”
  • ใช้คำง่ายๆ แทนคำที่เฉพาะเจาะจง เช่น บอกว่า “ไอ้นั่นๆ” แทนที่จะพูดชื่อสิ่งของตรงๆ น้อยๆ ไม่เป็นไร บ่อยๆ ต้องสงสัย
  • เป็นอาการที่มักเริ่มชัดขึ้นใน 2-3 ปีก่อน MCI อันนี้เสี่ยง

3.การตัดสินใจและการคิดวิเคราะห์ถดถอย

  • ทำงานที่เคยง่ายกลับรู้สึกยุ่งยากขึ้น เช่น การวางแผนการเงิน การขับรถในเส้นทางเดิม
  • ตัดสินใจผิดพลาดบ่อยขึ้น หรือทำอะไรช้า อันนี้ สะท้อนถึง “ความยืดหยุ่นในการคิด” ที่เริ่มลดลง การประมวลผลจะเสีย เคยเฉียบคม เริ่มโง่ทึบ

4.อารมณ์และพฤติกรรมเปลี่ยนไป

  • บางคนอาจมีอาการ วิตกกังวลมากขึ้น หงุดหงิดง่าย หรืออารมณ์แกว่ง
  • ไม่ค่อยสนุกกับกิจกรรมที่เคยชอบ อาการเหล่านี้ไม่ได้เกิดจากอารมณ์เพียงอย่างเดียว แต่เป็นสัญญาณของการเปลี่ยนแปลงในสมอง เรียกว่า Mild Behavioral impairment (MBI)

5.ความสับสนเล็กน้อยในชีวิตประจำวัน

  • เช่น ลืมว่าวางของไว้ที่ไหน ลืมขั้นตอนเล็กๆ ในการทำงาน งงๆ นี่ชั้นทำอะไรอยู่
  • บางคนหลงสถานที่ แม้ยังไม่ถึงขั้นรบกวนการใช้ชีวิตมาก แต่เป็นสัญญาณเริ่มต้นที่ควรจับตา

อาการก่อนสมองเสื่อมอาจเริ่มขึ้นตั้งแต่ 8-10 ปีก่อน ที่คนรอบข้างจะสังเกตเห็น โดยเริ่มจาก ความจำคำพูดถดถอย → หาคำพูดยาก → ตัดสินใจไม่ดีเหมือนเดิม → อารมณ์เปลี่ยน → เริ่มสับสนในชีวิตประจำวัน

อันนี้ สงสัย ต้องเจอหมอ หรือติดตามตรวจสมอง จะให้ดี ก็มา test ดีไปอีก ก็เจาะเลือดหาสาร amyloid หรือ tau ขยะอัลไซล์เมอร์ในสมอง.