เมื่อวันที่ 25 ก.ย. ที่กองบัญชาการกองทัพบก (บก.ทบ.) พล.ต.วินธัย สุวารี โฆษกกองทัพบก ให้สัมภาษณ์ถึงกระทรวงการต่างประเทศของกัมพูชาได้แถลงการณ์ตอบโต้ฝ่ายไทย เมื่อวันที่ 24 ก.ย. 2568 กรณีที่ชาวกัมพูชาขยายชุมชนบุกรุกเข้าไปในเขตไทย ณ พื้นที่บ้านหนองจาน และบ้านหนองหญ้าแก้ว จ.สระแก้ว ว่า กระทรวงการต่างประเทศของไทย ได้ออกมาแถลงการณ์ให้ข้อมูลข่าวสารอย่างชัดเจนต่อคำแถลงการณ์ของฝ่ายกัมพูชาที่มีข้อมูลในลักษณะบิดเบือนในหลายประการ
พล.ต.วินธัย กล่าวอีกว่า จึงขอเรียนชี้แจงย้ำอีกครั้ง เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องต่อสังคม ดังนี้ ประเด็นกล่าวอ้าง (1) : ประเทศไทยไม่สามารถอ้างสิทธิอธิปไตย หรือใช้กฎหมายภายในประเทศกับชุมชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่ยังไม่ได้กำหนดเขตแดน ตนขอชี้แจงว่าการบังคับใช้กฎหมายไทยกับพลเมืองกัมพูชาที่รุกล้ำเข้ามาประท้วงที่บ้านหนองจาน และหนองหญ้าแก้ว ขอยืนยันว่า ไทยใช้กฎหมายภายในของไทยกับบุคคลที่อยู่ในพื้นที่เขตแดนไทย ไม่ใช่พื้นที่อ้างสิทธิอย่างที่กัมพูชาบิดเบือน ซึ่งถูกต้องตามหลักอธิปไตยของรัฐและหลักสากล เมื่อมีชุมชนกัมพูชารุกล้ำเข้ามา ซึ่งไทยได้ประท้วงผ่านบันทึกความเข้าใจ (เอ็มโอยู) แล้วหลายครั้ง ดังนั้น การดำเนินการตามกฎหมายจึงเป็นสิ่งที่ถูกต้อง
พล.ต.วินธัย กล่าวอีกว่า ประเด็นกล่าวอ้าง (2) : ตลอดห้วงเวลาการหยุดยิง ประเทศไทยได้ปฏิบัติมาตรการอย่างเคร่งครัด แต่กลับเป็นฝ่ายกัมพูชาที่ปลุกปั่นประชาชนเข้ามาประท้วง ถือเป็นการยั่วยุ และละเมิดต่อกฎหมายไทยในหลายมาตราย้ำว่าชาวกัมพูชาอาศัยอยู่ในพื้นที่ของหมู่บ้านเปรยจัน ตำบลโอเบยโจน จังหวัดบันเตียเมียนเจย ของกัมพูชามาก่อนที่จะมีการลงนาม เอ็มโอยู 2000 ที่ทั้ง 2 ฝ่ายตกลงที่จะคงสถานะเดิมไว้จนกว่างานกำหนดเขตแดนจะเสร็จสมบูรณ์ ตนขอชี้แจงว่าการกล่าวอ้างดังกล่าวปราศจากหลักฐานอ้างอิง จากการตรวจสอบภาพถ่ายทางอากาศในหลายห้วงเวลา พบว่ามีการสร้างชุมชนรุกล้ำประเทศไทย ละเมิด เอ็มโอยู 2000 ซึ่งไทยได้ประท้วงมาอย่างต่อเนื่อง แต่กลับเป็นฝ่ายกัมพูชาที่ไม่แก้ไขและยังขยายพื้นที่เพิ่ม
พล.ต.วินธัย กล่าวอีกว่า ประเด็นกล่าวอ้าง (3) : การประท้วงของชาวบ้านกัมพูชาเป็นการตอบโต้อย่างยุติธรรม ต่อการละเมิดทรัพย์สินและบ้านเรือนของพวกเขา ตนขอชี้แจงว่ามูลเหตุแห่งความขัดแย้งในพื้นที่ดังกล่าวเกิดจากฝ่ายกัมพูชา สร้างชุมชนรุกล้ำดินแดนอธิปไตยของไทย ซึ่งฝ่ายไทยได้ประท้วงแต่กัมพูชาไม่แก้ไข จึงควรเป็นฝ่ายไทยที่เรียกร้องต่อการละเมิด ทั้งนี้ การรุกล้ำและการประท้วงโดยใช้สิ่งเทียมอาวุธของชาวบ้านกัมพูชา เป็นการกระทำที่พิสูจน์ทราบว่า มีเจ้าหน้าที่กัมพูชาให้การสนับสนุน เจ้าหน้าที่ไทยจึงจำเป็นต้องดูแลควบคุมความสงบเรียบร้อยตามหลักสากล
พล.ต.วินธัย กล่าวอีกว่า ประเด็นกล่าวอ้าง (4) : ฝ่ายกัมพูชาชี้ว่า ดูจากเส้นตรงที่บิดเบือนไปจากภาพอินโฟกราฟิกที่ฝ่ายไทยนำเสนอ คนไทยได้ครอบครองและทำการเกษตรบนพื้นที่หลายเฮกตาร์ที่ตั้งอยู่บนพรมแดนฝั่งกัมพูชามาเป็นเวลานานหลายปี ตนขอชี้แจงว่า พิกัดเส้นตรงจากภาพอินโฟกราฟิกที่ฝ่ายไทยนำเสนอ ไม่เคยระบุยืนยันว่าแผนผังดังกล่าวกำหนดเส้นเขตแดน เพราะการเจรจาเรื่องเส้นเขตแดนอยู่ภายใต้อาณัติของกลไกคณะกรรมาธิการเขตแดนร่วม (เจบีซี) ทั้งนี้ แผนผังที่ฝ่ายไทยนำแสดงดังกล่าว เป็นเพียงการนำพิกัดหลักเขตแดนไปทำภาพจำลองเส้นเขตแดนบนแผนที่แบบไม่เป็นทางการเท่านั้น เพื่อความเข้าใจของประชาชนทั่วไป และจากหลักฐานดังกล่าวพบการรุกล้ำพื้นที่ของฝ่ายกัมพูชาอย่างชัดเจน
พล.ต.วินธัย กล่าวอีกว่า ประเด็นกล่าวอ้าง (5) : เรียกร้องให้ฝ่ายไทยแก้ไขปัญหาพื้นที่พิพาทนี้ผ่านเจบีซีแทนที่จะพยายามบังคับใช้กฎหมายและอำนาจอธิปไตยของไทยด้วยกำลัง รวมถึงการบังคับขับไล่ชาวบ้านกัมพูชาออกไป ตนขอชี้แจงว่าพื้นที่ดังกล่าวไม่ใช่พื้นที่พิพาทหรือพื้นที่อ้างสิทธิตาม เอ็มโอยู 2000 แต่เป็นเขตแดนไทยที่ชัดเจน เมื่อเป็นเช่นนั้น จึงไม่จำเป็นต้องใช้กลไก เจบีซี แก้ไขปัญหา ทั้งนี้ ไทยได้ปฏิบัติตามกลไก เจบีซี และ เอ็มโอยู 2000 มาโดยตลอด
พล.ต.วินธัย กล่าวอีกว่า ประเด็นกล่าวอ้าง (6) : ภายใต้ข้อตกลง เอ็มโอยู 2000 กัมพูชาได้ยื่นคำร้องต่อฝ่ายไทยหลายครั้ง เพื่อขอให้มีการแก้ไขในพื้นที่ที่มีการละเมิดพรมแดนฝั่งกัมพูชา แต่ไม่เป็นผล ตนขอชี้แจงว่าฝ่ายไทยยืนยันไม่มีแนวคิดหรือพฤติกรรมในการรุกล้ำเส้นเขตแดนกัมพูชาตามที่กล่าวอ้าง กลับเป็นฝ่ายไทยที่ถูกกัมพูชารุกล้ำละเมิดเอ็มโอยูดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง ดังที่ได้เรียนมาแล้ว ปล่อยให้มีการสร้างอาคาร สถานที่ บ้านเรือน และชุมชน ทั้งในเขตพื้นที่ที่ต่างฝ่ายต่างอ้างสิทธิ และในเขตที่เป็นอธิปไตยของไทย ซึ่งฝ่ายไทยได้ทำการประท้วงในกรอบเอ็มโอยูแล้วกว่า 500 ครั้ง ในห้วง 20 ปีที่ผ่านมา แต่ฝ่ายกัมพูชากลับเพิกเฉย และไม่ยอมแก้ไข
พล.ต.วินธัย กล่าวอีกว่า ประเด็นที่ฝ่ายกัมพูชาระบุว่าจำเป็นเร่งด่วนต้องสนับสนุนให้เจบีซีเร่งรัดการปักปันเขตแดน ควบคู่ไปกับการรักษาสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการดำเนินงานเจบีซีตามข้อตกลงเอ็มโอยู 2000 ตนขอชี้แจงว่าฝ่ายไทยยึดหลักการทำงานตามกรอบ เจบีซี และ เอ็มโอยู 2000 เสมอมา แต่การที่กัมพูชาไม่แก้ไขปัญหาการสร้างสิ่งก่อสร้างรุกล้ำ กลับเป็นสิ่งที่ฉุดรั้งกระบวนการของเจบีซี อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และสะท้อนถึงความไม่จริงใจในการแก้ไขปัญหาเขตแดนร่วมกัน
พล.ต.วินธัย กล่าวอีกว่า ประเด็นกล่าวอ้าง (7) : กัมพูชาขอเน้นย้ำถึงความมุ่งมั่นต่อเงื่อนไขการหยุดยิงตามที่ประชุมคณะกรรมาธิการเขตแดนร่วม (เจบีซี) เมื่อ 7 ส.ค. 2568 และ 10 ก.ย. 2568 หวังว่าไทยจะยึดมั่นตามเงื่อนไขการหยุดยิงที่ยืนยันไว้ด้วยความจริงใจ ตนขอชี้แจงว่าการอ้างของกัมพูชาถึงความมุ่งมั่นต่อเงื่อนไขการหยุดยิงตามการประชุมคณะกรรมการชายแดนทั่วไปไทย–กัมพูชา (จีบีซี) นั้น ขัดแย้งต่อหลักฐานที่กองทัพไทยตรวจพบ ไม่ว่าจะเป็นการวางทุ่นระเบิด การเคลื่อนกำลัง และการใช้โดรนสอดแนมในพื้นที่ เป็นผู้สนับสนุน ปลุกปั่น และจัดฉากให้ประชาชนกัมพูชาออกมาชุมนุมประท้วงด้วยท่าทีที่ก้าวร้าว ก่อความไม่สงบในดินแดนไทย และใช้ความรุนแรงกับเจ้าหน้าที่ตำรวจไทย จนมีเจ้าหน้าที่ได้รับบาดเจ็บจำนวนหลายราย
พล.ต.วินธัย กล่าวอีกว่า ไทยมุ่งมั่นปฏิบัติตามข้อตกลงหยุดยิงอย่างเคร่งครัด โดยใช้ความอดทนอดกลั้นขั้นสูงสุดมาโดยตลอด การปฏิบัติทางการทหารทุกครั้งเป็นไปเพื่อป้องกันตนเอง รักษาอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดน และประกันความปลอดภัยให้แก่พี่น้องประชาชนทั้ง 2 ฝ่าย ฝ่ายไทยขอยืนยันความมุ่งมั่นต่อเงื่อนไขการหยุดยิง ตามที่ประชุมจีบีซี เมื่อ 7 ส.ค. 2568 และ 10 ก.ย. 2568 ได้มีมติร่วมกัน และหวังเป็นอย่างยิ่งว่ากัมพูชาจะปฏิบัติตามเงื่อนไขดังกล่าวด้วยความจริงใจและสำนึกในความรับผิดชอบร่วมกัน
