เมื่อวันที่ 30 ก.ย. ศ.ดร.อมร พิมานมาศ นายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย พร้อมด้วย นายชูเลิศ จิตเจือจุน อุปนายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย นายวัฒนพงศ์ หิรัญมาลย์ เลขาธิการสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย และกรรมการบริหารสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย แถลงข้อมูลเชิงวิชาการ ถึงสาเหตุที่อาจจะทำให้เกิดถนนสามเสนหน้า รพ.วชิรพยาบาลทรุดตัวเป็นหลุมขนาดใหญ่ เมื่อวันที่ 24 ก.ย. ที่ผ่านมา
ศ.ดร.อมร กล่าวว่า สมาคมวิศวกรโครงสร้างฯ ได้ลงพื้นที่ที่เกิดเหตุ และได้ศึกษาทางวิชาการมองว่าการเกิดเหตุมีปัจจัยประกอบด้วย 3 อย่าง 1. ชั้นดินอ่อน 2. น้ำในดิน และ 3. การก่อสร้างใต้ดิน เพราะพื้นที่ดังกล่าวเป็นการก่อสร้างสถานีรถไฟฟ้าใต้ดิน ที่มีอุโมงค์รถไฟฟ้า 2 อุโมงค์วางซ้อนกัน โดยมีดินรองรับระหว่างอุโมงค์ทั้ง 2 ซึ่งอุโมงค์แรก ห่างจากแนวถนนด้านบน 16 เมตร วางอยู่ในดินเหนียวปนทราย ห่างจากอุโมงค์ที่ 2 6.3 เมตร และห่างจากพื้นถนน กว่า 20 เมตร ซึ่งความแตกต่างของดินแต่ละชั้นดินเมื่อเจอน้ำก็จะมีปฏิกิริยาไม่เหมือนกัน ซึ่งการหาสาเหตุอยู่ระหว่างการสืบสวนโดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง แต่ทางสมาคมวิศวกรโครงสร้างฯ ได้สันนิษฐานใน 3 รูปแบบ 1.ดินรองรับระหว่างอุโมงค์ตัวบนและตัวล่าง เกิดการไหลเข้าไปอุโมงค์ล่าง ทำให้อุโมงค์บนสูญเสียชั้นดินรองรับ และแบกรับน้ำหนักดินกดทับด้านบนไม่ได้ จึงพังถล่มลงมา ทำให้มวลดินทั้งหมดไหลเข้าไปในอุโมงค์ชั้นบน
แบบที่ 2 ดินรองรับระหว่างอุโมงค์ตัวบนและตัวล่าง สูญเสียกำลังรับน้ำหนัก หรือเกิดการกลายสภาพเป็นของเหลว ทำให้แบกรับอุโมงค์บนไม่ได้ จึงทำให้อุโมงค์บนพังถล่มลงมา แล้วทำให้มวลดินทั้งหมดไหลเข้าไปในอุโมงค์ชั้นบน
แบบที่ 3 เกิดจากปัญหาของโครงสร้างตัวอุโมงค์เองชำรุด เนื่องจากโครงสร้างตัวอุโมงค์ประกอบไปด้วยชิ้นส่วน 7 ชิ้นประกอบกันเป็นวงกลม เรียงต่อกันเป็นชั้นๆ ซึ่งมีรอยต่อจำนวนมาก หากชิ้นส่วนใด หรือรอยต่อใด เกิดการชำรุดบกพร่อง ก็อาจจะเป็นจุดเริ่มต้นของการพังทลายได้
ศ.ดร.อมร ย้ำว่า ฉากทัศน์ที่เสนอ เป็นเพียงข้อสันนิษฐานทางวิชาการเท่านั้น ซึ่งหน่วยงานที่มีอำนาจหน้าที่จะเป็นผู้สรุปสาเหตุที่แท้จริง และหลุมยุบดังกล่าวถือว่าเป็นหลุมยุบที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย และสิ่งที่ต้องเร่งจัดการ 3 จุดคือ 1. หลุมที่ยุบลงไป โดยต้องเร่งนำวัสดุมาอุดรอยต่อเพื่อป้องกันการสไลด์ของดินที่เข้าเพิ่มเติมและคืนพื้นผิวจราจร 2. โครงสร้างข้างเคียงที่ได้รับความเสียหาย เช่น สน.สามเสน จะต้องมีการเสริมฐานรากและเสาเข็มเพื่อให้แข็งแรง และ 3. ตัวอุโมงค์เองในตอนนี้คาดว่าน่าจะเสียหายแล้วแต่ยังไม่ทราบว่าเสียหายมากน้อยแค่ไหน โดยจะต้องทำการซ่อมแซมต่อไป
นายชูเลิศ กล่าวด้วยว่า โครงสร้างของอาคาร สน.สามเสน ไม่จำเป็นต้องทุบทิ้ง ยังสามารถซ่อมแซมให้กลับมาใช้งานได้อย่างปลอดภัย เพราะจุดที่เสียหายคือฐานรากที่มีสามเสาเข็มอยู่ด้านมุมของอาคารเสียหายเพียงหนึ่งจุด ส่วนที่เหลือ ได้รับผลกระทบแต่ยังไม่เสียหายมาก ซึ่งอาคารได้มีการถ่ายเทน้ำหนักจากฐานรากดังกล่าวไปยังฐานรากจุดอื่น ทำให้อาคารไม่พังถล่มลงมา ทางสมาคมจึงได้เสนอการใช้โฟมผสมในการซ่อมฐานราก เพื่อลดน้ำหนักดิน โดยการแก้แบบนี้จะเป็นการรับแรงดันโดยใช้โฟมที่สามารถรองรับน้ำหนักโครงสร้างได้ และเมื่อถมดินกลับเรียบร้อยแล้ว พื้นที่ดังกล่าวก็สามารถใช้งานเป็นถนนได้ปกติ และหลังจากนั้นก็สามารถดำเนินการแก้ไขโครงสร้าง เสริมฐานรากของอาคารสถานีตำรวจ ใช้เสาเข็มไมโครไพล์ทดแทน
ศ.ดร.อมร ยังเสนอแนวทางเพื่อป้องกันการเกิดดินทรุด 1.ขอให้หน่วยงานที่มีการตรวจสอบออกมาชี้แจงผลการสอบสวนถึงสาเหตุที่แท้จริงว่าเป็นเพราะอะไร 2.ควรจะมีการตรวจสอบซ้ำในพื้นที่การก่อสร้าง และติดตั้งเครื่องตรวจวัดแรงดันน้ำใต้ดิน และ เครื่องตรวจวัดการเคลื่อนตัวของดิน และ 3.ต้องทบทวนและยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยทางเทคนิควิศวกรรมในการก่อสร้างชั้นใต้ดินในชั้นดินอ่อนทั้งหมด
ศ.ดร.อมร กล่าวอีกว่า ในหลายเหตุการณ์ไม่ได้เกิดขึ้นในทันที มันมีสัญญาณเห็นก่อนหน้านั้น เช่น มีน้ำที่ผุดออกมาบนผิวถนน เพราะอาจเกิดจากแรงดันน้ำที่สูงขึ้น เหตุการณ์นี้จึงต้องมีเครื่องมือตรวจจับแรงดันน้ำ และเครื่องมือตรวจจับการเคลื่อนตัวของดินในชั้นใต้ดิน และควรมีระบบตรวจจับแรงดันน้ำ ระบบตรวจจับการเคลื่อนตัวของดินแบบต่อเนื่องและตรวจได้แบบเรียลไทม์ เพราะถ้าเกิดวิกฤติจะได้แจ้งเตือนล่วงหน้าเพื่อรักษาชีวิตคน และเป็นการแจ้งเตือนอพยพ และสิ่งที่เราเสนอไปเป็นเพียงข้อเสนอทางวิชาการที่อยากจะนำเสนอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องไปพิจารณาและดำเนินการแก้ไข
นายชูเลิศ กล่าวทิ้งท้ายว่า กรุงเทพฯ เป็นดินอ่อนที่ติดท็อปไฟว์ของโลกที่แย่มาก มองว่าวิธีที่เราใช้อยู่ในปัจจุบันอาจจะไม่ครอบคลุมหรือเพียงพอในการก่อสร้างแต่ก็พบความผิดพลาดที่อาจเกิดความผิดพลาดได้ หากจากนี้คงต้องทบทวนวิธีการให้รัดกุมรอบคอบมีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้นถึงจะสามารถแก้ไขปัญหาเหล่านี้ได้ และมองว่า ปฏิบัติการดังกล่าวมาถูกทางในการแก้ไขและเพิ่มความปลอดภัยลดโอกาสดินสไลด์ และหากเกิดฝนตกลงมาก็ไม่ใช่เรื่องที่จะน่าเป็นห่วง.
