วันที่ 6 ต.ค.จากกรณีที่ พล.ต.ณัฏฐ์ ศรีอินทร์ รองแม่ทัพภาคที่ 2 ได้โพสต์ภาพปราสาทไบแบก หรือ “ปราสาทที่ถูกลืมบนแผ่นดินไทย” ผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว พร้อมข้อความเชิญชวนให้คนไทยตระหนักถึงคุณค่าของโบราณสถานแห่งนี้ โดยระบุว่า “ตัวปราสาทยังคงมีความสมบูรณ์ หากได้รับการบูรณะเพิ่มเติม จะกลายเป็นโบราณสถานสำคัญ เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ผู้คนจะหวงแหน ก่อนที่คนจัญไรจะมาเคลม”
โพสต์ดังกล่าวกลายเป็นที่พูดถึงในวงกว้าง โดยเฉพาะในพื้นที่ชายแดนไทย-กัมพูชา ด้าน นายเจริญชัย วงค์มณฑล รองนายกเทศมนตรีตำบลจันทบเพชร อำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์ เปิดเผยว่า “ปราสาทไบแบก” ตั้งอยู่ห่างจากชายแดนไทย-กัมพูชาเพียงประมาณ 1.2 กิโลเมตร ปัจจุบันอยู่กลางสวนยางพาราของชาวบ้าน
นายเจริญชัย เล่าว่า ปราสาทแห่งนี้ถูกค้นพบเมื่อปี 2521 ขณะชาวบ้านเข้ามาทำการเกษตรและขุดพบโบราณสถานขนาดใหญ่ ลักษณะเป็นปราสาท 3 หลัง ซึ่งในขณะนั้นยังคงสมบูรณ์มาก ต่อมาในช่วงปี 2527 เคยถูกคนร้ายลักลอบขุดหาทรัพย์สมบัติโบราณ จนโบราณสถานบางส่วนทรุดโทรม และเคยมีเหตุลักลอบขโมย “ล้อเกวียนหินทราย” หนักเกือบตันไปถึงสองล้อ ก่อนที่คนร้ายจะนำมาคืนในภายหลัง เชื่อกันว่าอาจพบสิ่งลี้ลับจนต้องรีบนำกลับมา
รองนายกเทศมนตรีกล่าวต่อว่า เมื่อราว 10 ปีก่อน กรมศิลปากรเคยลงพื้นที่สำรวจและบูรณะบางส่วน แต่หลังจากนั้นก็เงียบหายไป ปัจจุบันสภาพปราสาทเริ่มชำรุดทรุดโทรมอย่างเห็นได้ชัด จึงอยากให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาดูแลและเร่งดำเนินการบูรณะอย่างจริงจัง “เพราะถ้าปล่อยไว้นานไป เกรงว่าฝั่งกัมพูชาอาจอ้างสิทธิ์ทางศิลปวัฒนธรรมได้ และนั่นจะเป็นความสูญเสียทางจิตใจของคนไทยทั้งชาติ” นายเจริญชัยกล่าวด้วยน้ำเสียงกังวล
จากข้อมูลของสำนักงานศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา ระบุว่า “ปราสาทไบแบก” เป็นปราสาทบริวารของ “ปราสาทพนมรุ้ง” อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์ สร้างขึ้นในศิลปะขอมโบราณ ตัวปราสาทก่ออิฐไม่สอปูน 3 องค์ ตั้งเรียงแนวเหนือ-ใต้บนฐานศิลาแลงเดียวกัน มีประตูทางเข้าด้านทิศตะวันตก ส่วนด้านอื่นเป็นประตูหลอก เสาประดับกรอบประตูเป็นหินทรายแปดเหลี่ยม
แม้เวลาจะผ่านไปหลายทศวรรษ แต่ปราสาทไบแบกยังคงตั้งอยู่ท่ามกลางธรรมชาติเงียบงัน รอวันได้รับการเหลียวแล เพื่อกลับมาสง่างามสมศักดิ์ศรีโบราณสถานบนแผ่นดินไทยอีกครั้ง — ก่อนที่ “คนอื่น” จะมาทวงคืนในสิ่งที่เคยเป็นของเรา
