จากกรณี สส. พรรคประชาชน ได้ออกมากระทุ้งถึงปัญหาโควตาหวยของทหารผ่านศึก กว่า 1 ล้านใบต่องวด ซึ่งเป็น “สิทธิประโยชน์เพื่อทหารผ่านศึก” แต่กลับไม่ได้อยู่ในมือของทหารผ่านศึกจริง ๆ นั้น ทีมข่าวเดลินิวส์ ได้เข้าไปตรวจสอบข้อมูลการจัดสรรสลากกินแบ่งรัฐบาลในแต่ละงวดว่ามีที่มาที่ไหน มาให้ติดตามกันบ้าง

ปัจจุบัน สลากกินแบ่งรัฐบาล แอล 6 มีวางจำหน่ายรวม 105 ล้านฉบับ หรือ 1.05 ล้านเล่ม โดยมีสัดส่วนการแบ่งโควตาให้กับผู้ค้าและช่องทางจำหน่ายต่าง ๆ อย่างชัดเจน เป็น 3 กลุ่ม

1.สลากดิจิทัล 27 ล้านเล่ม 

สลากดิจิทัล : มีการจัดสรรจำนวนมากที่สุดเป็นอันดับสอง คิดเป็น 270,000 เล่ม (25.71%) โดยจำหน่ายผ่านแอปพลิเคชัน “เป๋าตัง” เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงสลากในราคา 80 บาท

2.การจัดสรรโควตาสลากใบ (ระบบซื้อ-จองล่วงหน้า) แก่ผู้มีสิทธิซื้อจองรายย่อย

  • สลากระบบจองซื้อล่วงหน้า : จัดสรรไปที่ 466,254 เล่ม (44.41%) ซึ่งเป็นสัดส่วนที่ใหญ่ที่สุดสำหรับการจัดสรรสลากในงวดนี้
  • สลากระบบซื้อ: จัดสรรไปที่ 15,360 เล่ม (1.46%)

3. สัดส่วนโควตาจำหน่ายตามกลุ่มผู้ค้า (โควตาถาวร)  

  • บุคคลทั่วไป : ได้รับจัดสรรไป 127,256 เล่ม (12.12%)
  • สมาคม/มูลนิธิ องค์กรคนพิการ : ได้รับจัดสรรไป 145,095 เล่ม (13.82%) ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการสร้างอาชีพและสนับสนุนกิจการขององค์กร
  • คนพิการ : ได้รับจัดสรรไป 7,408 เล่ม (0.71%)
  • ร้านสลาก 80 (จุดจำหน่าย) : จัดสรรสำหรับโครงการจำหน่ายสลากในราคา 80 บาท ที่จุดจำหน่ายที่กำหนด โดยมีจำนวน 18,627 เล่ม (1.77%)

ทั้งนี้ ภาพรวมเห็นว่า สลากส่วนใหญ่ถึงกว่า 44% ถูกจัดสรรผ่านระบบจองซื้อล่วงหน้า ซึ่งเป็นกลไกหลักในการกระจายสลากสู่ผู้ค้ารายย่อย ขณะเดียวกัน ยังมีสลากดิจิทัล ที่มีสัดส่วนสูงถึงกว่า 1 ใน 4 ของการจำหน่ายทั้งหมด (25.71%) ซึ่งเป็นระบบที่มีความโปร่งใส เพราะใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ควบคุมราคาและทำให้เข้าถึงมือประชาชนโดยตรง

อย่างไรก็ตาม ในส่วนโควตา ทหารผ่านศึก ที่มี 10,988 เล่ม หรือมากกว่า 1 ล้านใบนั้น ตามขั้นตอนการได้มาสลากฯ ของมูลนิธิและองค์กรการกุศลต่างๆ จะต้องมีการคัดเลือก รวบรวมรายชื่อผู้ที่ได้สิทธิ เช่น ทหารผ่านศึก ผู้พิการ โดยส่งหลักฐานรายชื่อมาให้สำนักงานสลากฯ เป็นผู้พิจารณา

จากนั้นสำนักงานสลากฯ จะจัดสรรเป็นสลากก้อนใหญ่ เพื่อไปให้หน่วยงานต้นสังกัดนั้น บริหารจัดการเพื่อแจกจ่ายให้กับสมาชิก หรือผู้ได้สิทธิเป็นผู้นำไปจำหน่ายต่อไป อย่างไรก็ตาม กรณีที่เกิดปัญหาความไม่โปร่งใส ผู้เสียหายมีสิทธิเข้ามาร้องเรียน ส่งข้อมูลมาให้สำนักงานสลากฯ ตรวจสอบได้ หากพบมีการกระทำผิดเงื่อนไข ไม่ได้ขายเอง หรือบริหารจัดการไม่โปร่งใส สำนักงานสลากฯ ก็สามารถเพิกถอนสิทธิ ยึดโควตาคืนได้