เมื่อไม่นานมานี้ สำนักข่าวในจีนรายงานว่ามีผู้ซื้อสินค้าออนไลน์บางรายฉ้อโกงผู้ค้าโดยใช้รูปภาพปลอมที่สร้างขึ้นโดยปัญญาประดิษฐ์หรือ “เอไอ” เพื่อขอเงินค่าสินค้าคืนจากร้านค้า ก่อให้เกิดความกังวลด้านศีลธรรมและกฎหมาย
รายงานข่าวระบุว่า ช่วงเทศกาลชอปปิงครั้งใหญ่ “11.11” ของจีนซึ่งจะจัดกันในวันที่ 11 พฤศจิกายนของทุกปี เจ้าของร้านค้าอีคอมเมิร์ซหลายรายเปิดเผยว่า พวกเขาได้รับรูปภาพสินค้าที่เสียหายซึ่งสร้างโดย “เอไอ” จากผู้บริโภคที่พยายามใช้เป็นหลักฐานเพื่อขอเงินค่าสินค้าคืน
ลูกค้าบางคนถ่ายรูปผลไม้ที่พวกเขาสั่งซื้อไป จากนั้นใช้ AI ทำให้ผลไม้เหล่านั้นดูเน่าเสียและขึ้นรา ผู้ขายแปรงสีฟันไฟฟ้าคนหนึ่งเล่าว่า พบผู้ซื้อส่งรูปภาพของแปรงสีฟันขึ้นสนิมมาให้และเรียกร้องขอเงินค่าสินค้าคืน
พนักงานจากร้านขายเสื้อผ้าแห่งหนึ่งกล่าวว่า มีลูกค้าขอเงินค่าสินค่าคืนเต็มจำนวน โดยอ้างว่าชุดเดรสที่ได้รับมีด้ายหลุดลุ่ยที่คอเสื้อ และส่งรูปภาพที่สร้างโดยเอไอมาให้ดู แต่ทางร้านสังเกตเห็นว่า แสงในภาพตรงบริเวณคอเสื้อดูน่าสงสัยเมื่อเทียบกับส่วนอื่นของชุด และตรงขอบของชุดก็มีร่องรอยที่ชัดเจนว่าเป็นภาพที่สร้างขึ้นโดยเอไอ
ในอีกกรณีหนึ่ง ผู้ขายแก้วเซรามิกกล่าวว่า เขาก็ได้รับคำขอเงินค่าสินค้าคืนเต็มจำนวน โดยผู้สั่งซื้อส่งรูปภาพที่แสดงแก้วที่มีรอยร้าว ทำให้ผู้ขายรู้สึกแปลกใจเพราะเขาบรรจุสินค้าลงหีบห่ออย่างระมัดระวังที่สุด เพื่อป้องกันไม่ให้แตกหักเสียหาย
แต่หลังจากที่ผู้ขายรายนี้ขอให้ลูกค้าส่งคลิปวิดีโอมาให้เพื่อยืนยัน ลูกค้าคนนั้นก็ถอนคำร้องขอเงินคืนทันที นอกจากนี้ ผู้ขายยังใช้เครื่องมือตรวจจับเอไอตรวจสอบรูปภาพดังกล่าว ซึ่งได้ผลออกมาว่า มีความเป็นไปได้ราว 92% ที่รูปภาพนั้นถูกสร้างขึ้นโดยเอไอ
ร้านค้าออนไลน์หลายแห่งในจีนประสบปัญหาจากกลุ่มที่เรียกว่า “ผู้ตัดขนแกะ” ซึ่งหมายถึงคนที่ใช้ประโยชน์จากผู้อื่นเพื่อผลประโยชน์ของตนเอง คนเหล่านี้มักจะหาข้อบกพร่องของสินค้าราคาถูกที่พวกเขาสั่งซื้อทางออนไลน์ จากนั้นก็ขอเงินค่าสินค้าคืนเต็มจำนวนโดยไม่จำเป็นต้องคืนสินค้า ผู้ขายบางรายเปิดเผยว่านโยบายของแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซมักจะเข้าข้างผู้ซื้อและจะอนุมัติคำขอเงินคืน แม้ว่าคำขอนั้นจะไม่สมเหตุสมผลก็ตาม
ในขณะเดียวกัน ผู้ขายบางรายก็ใช้เอไอเพื่อตกแต่งผลิตภัณฑ์ของตนเองด้วยเช่นกัน แหล่งข่าวคนหนึ่งบอกสำนักข่าว Jiemian News ว่า “ร้านค้าบางแห่งใช้เอไอสร้างนางแบบปลอม พื้นหลัง และแม้กระทั่งผลิตภัณฑ์”
เมื่อประสบปัญหาการโกงด้วยภาพเอไอที่เพิ่มมากขึ้น แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซหลายแห่งจึงได้ยกเลิกตัวเลือก “คืนเงินเท่านั้น” ไปเสีย
ในเดือนเมษายนที่ผ่านมา ทั้ง Taobao และ Tmall Group ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มในเครือบริษัท Alibaba Group ได้ตั้งระบบที่ให้คะแนนเครดิตของผู้ซื้อตามประวัติการซื้อและการคืนเงิน รวมถึงข้อเสนอแนะจากผู้ขาย
หลิวตงเฉิง ผู้เชี่ยวชาญจากสำนักงานกฎหมาย Shaanxi Zhongzhi กล่าวว่า การที่ผู้บริโภคใช้รูปภาพที่สร้างโดยเอไอเป็นหลักฐานเพื่อขอรับเงินค่าสินค้าคืนนั้น อาจถือเป็นการฉ้อโกง
“แพลตฟอร์มไม่ควรยอมให้พฤติกรรมที่ไร้ศีลธรรมเช่นนี้เกิดขึ้น ใครก็ตามที่ใช้รูปภาพที่สร้างโดยเอไอ เพื่อหลอกเอาเงินคืนควรถูกแบนตลอดไป” ชาวเน็ตคนหนึ่งกล่าว ขณะที่ชาวเน็ตอีกรายชี้ว่า “เอไอสามารถสร้างรูปภาพที่ดูสมจริงมาก การขอหลักฐานเป็นคลิปวิดีโออาจเป็นทางออกที่ดี”
ในประเทศจีนเพิ่งมีการประกาศบังคับใช้กฎหมายใหม่ในการระบุเนื้อหาเอไอตั้งแต่วันที่ 1 กันยายนที่ผ่านมา โดยกำหนดให้ติดป้ายกำกับอย่างชัดเจนสำหรับเนื้อหาที่สร้างโดยเอไอทั้งหมด
ที่มา : scmp.com
เครดิตภาพ : cqnews, Xiao Hong Shu
