เปิดประวัติ ‘พระพุทธธรรมมิศรราชโลกธาตุดิลก’ พระประธานในพระอุโบสถวัดอรุณราชวราราม

หากพุทธศาสนิกชนหรือนักท่องเที่ยวเดินทางมาเข้าชมภายในวัดอรุณราชวราราม ถนนวังเดิม แขวงวัดอรุณ เขตบางกอกใหญ่ จะเห็นว่ามีพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์โบราณ อยู่ในพระอุโบสถ จึงจะขอพาทุกท่านไปทำความรู้จักและเปิดประวัติของพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์โบราณองค์ดังกล่าวนี้

โดยพระประธานในพระอุโบสถของวัดอรุณราชวรารามมีพระนามว่า “พระพุทธธรรมมิศรราชโลกธาตุดิลก” เป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์โบราณ ที่มีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งของวัดอรุณราชวรารามอีกองค์หนึ่ง ซึ่งมีการหล่อขึ้นในรัชสมัยของ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศนภาลัย รัชกาลที่ 2

ตามตำนานการสร้างพระพุทธรูปสำคัญองค์นี้กล่าวกันไว้ว่า หน้าพระพักตร์ขององค์หลวงพ่อพระพุทธธรรมมิศรราชโลกธาตุดิลกองค์นี้นั้น เป็นฝีพระหัตถ์ของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ทรงเป็นผู้ปั้นหุ่นหน้าพระพักตร์ขององค์หลวงพ่อด้วยพระองค์เอง

พระพุทธลักษณะขององค์หลวงพ่อพระพุทธธรรมมิศรราชโลกธาตุดิลก เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย มีหน้าตักกว้าง 3 ศอกคืบ ประดิษฐานเหนือแท่นไพทีบนฐานชุกชี เบื้องหน้าพระพักตร์มีรูปพระอัครสาวก 2 องค์ หันหน้าเข้าหาองค์พระประธาน ระหว่างกลางพระอัครสาวกมีพัดยศพระประธานตั้งอยู่ พัดยศนี้เป็นพัดยศของพระราชาคณะชั้นเทพ โดยสังเกตได้ที่ใบพัดจะมีเพชรพลอยประดับอยู่

องค์หลวงพ่อพระพุทธธรรมมิศรราชโลกธาตุดิลก พระประธานในพระอุโบสถวัดอรุณราชวรารามองค์นี้ มีความสำคัญและผูกพันกับพระมหากษัตริย์ในราชวงศ์จักรีเป็นอย่างยิ่ง เพราะวัดอรุณราชวราราม ถือเป็นวัดประจำรัชกาลของพระบาทสมเด็จ พระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2

เนื่องจากพระองค์ได้ทรงมีพระราชศรัทธาและทรงมีความผูกพันกับวัดอรุณราชวรารามแห่งนี้เป็นอย่างมาก ถึงขนาดทรงเสด็จมาดูแลการบูรณะปฏิสังขรณ์วัดอรุณทั้งพระอารามด้วยพระองค์เอง ตั้งแต่เมื่อครั้งที่พระองค์ยังทรงครองพระยศที่ สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ และพระองค์ยังทรงเป็นผู้ปั้นหุ่นพระพักตร์องค์หลวงพ่อพระพุทธธรรมมิศรราชโลกธาตุดิลก ด้วยฝีพระหัตของพระองค์เองดังกล่าวมาแล้ว

จนในเวลาต่อมาเมื่อพระองค์ทรงเสด็จสวรรคตลงแล้ว พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ทรงโปรดให้อัญเชิญพระบรมอัฐิ ขององค์พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 มาบรรจุไว้ ณ พระพุทธอาสน์ขององค์หลวงพ่อ พระพุทธธรรมมิศรราชโลกธาตุดิลก พระประธานในพระอุโบสถ วัดอรุณราชวราราม เมื่อปีรัตนโกสินธร์ศก 114 ซึ่งตรงกับปีพุทธศักราช 2438

นอกจากนั้น วัดอรุณราชวรารามยังเป็นวัดที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทุกรัชกาล สงวนไว้เสด็จพระราชดำเนินพระราชทานพระกฐินเป็นประจำทุกปี และมีการเสด็จพระราชดำเนินโดยขบวนทางชลมารคด้วยเรือพระราชพิธีที่งดงามยิ่ง

cr. ผศ.ดร.เบญยาศิริ งามสอาด ผอ.หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตร์มหาบัณฑิต ม.ปทุมธานี