จากกรณีศาลรัฐธรรมนูญ มีมติรับคำร้อง ‘ผู้ตรวจการแผ่นดิน’ ชี้ขาดปม ‘เลือกตั้ง 69’ เป็นโมฆะหรือไม่ หลังภาค ปชช. ชี้ ‘บาร์โค้ด’ บนบัตรเลือกตั้ง ส่อทำให้การเลือกตั้งไม่ลับ ตามที่เสนอไปก่อนหน้านี้
เมื่อวันที่ 18 มี.ค. 69 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า “นายวัส ติงสมิตร” นักวิชาการอิสระ และอดีตผู้พิพากษาอาวุโสในศาลฎีกา ได้ออกมาโพสต์วิเคราะห์ทำไมศาลรัฐธรรมนูญพึงรับคำร้อง “บาร์โค้ดบัตรเลือกตั้ง 69” ลงเฟซบุ๊ก “วัส ติงสมิตร” พร้อมเผยเหตุผลทางกฎหมายและการคุ้มครองสิทธิ
โดยเจ้าของโพสต์ ระบุข้อความว่า “ทำไมศาลรัฐธรรมนูญพึงรับคำร้อง “บาร์โค้ดบัตรเลือกตั้ง 69” วิเคราะห์เหตุผลทางกฎหมายและการคุ้มครองสิทธิ กรณีผู้ตรวจการแผ่นดินยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญให้วินิจฉัยว่า การใช้บาร์โค้ด 1 รหัสต่อ 1 ผู้ใช้สิทธิ (Unique Barcode) บนบัตรเลือกตั้ง สส. บัญชีรายชื่อ (บัตรสีชมพู) เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ผ่านมานั้น มิใช่เพียงเรื่องเทคนิคบริหารจัดการของ กกต. แต่เป็นประเด็นที่ทำให้สามารถ “ตรวจสอบย้อนกลับ” (Traceability) ไปจนรู้ตัวว่าใครเลือกใคร”
อีกทั้ง นี่คือประเด็น “ความเป็นความตาย” ของระบอบประชาธิปไตยไทย และนี่คือ 5 เหตุผลสำคัญที่ศาลรัฐธรรมนูญพึงรับคำร้องนี้ไว้พิจารณา มีดังต่อไปนี้
1.อำนาจโดยตรงในการวินิจฉัยความชอบด้วยรัฐธรรมนูญ
ตามรัฐธรรมนูญและกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ ศาลรัฐธรรมนูญมีหน้าที่วินิจฉัยการกระทำที่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญด้วย ประเด็น “การลงคะแนนโดยลับ” (Secret Ballot) ตามมาตรา 83 (ที่แก้ไขใหม่) และมาตรา 85 คือหัวใจของอำนาจอธิปไตย หากองค์กรอิสระละเมิดหลักการนี้ ศาลรัฐธรรมนูญคือองค์กรเดียวที่มีอำนาจเด็ดขาดในการวางบรรทัดฐาน!
2.ผู้ตรวจการแผ่นดินคือ “ประตู” บรรเทาความเสียหายของประชาชน
ในระบบปัจจุบัน ประชาชนไม่สามารถฟ้อง กกต. ต่อศาลได้โดยตรงหากความลับถูกสั่นคลอน การที่ผู้ตรวจการแผ่นดินยื่นคำร้องแทนประชาชน จึงเป็นช่องทางเดียวตามระบบ “ตรวจสอบและถ่วงดุล” (Checks and Balances) หากศาลไม่รับคำร้อง จะเท่ากับปิดตายการตรวจสอบการใช้อำนาจของ กกต. ในเรื่องที่สำคัญที่สุด!
3.ขอบเขตอำนาจที่แยกออกจากศาลฎีกาชัดเจน
ศาลฎีกา (แผนกคดีเลือกตั้ง) ดูแลคดีทุจริตรายกรณี (ซื้อเสียง) แต่กรณี “บาร์โค้ดรายใบ” เป็นเรื่องของ “ความชอบด้วยรัฐธรรมนูญในเชิงระบบ” ซึ่งเป็นปัญหาข้อกฎหมายรัฐธรรมนูญโดยแท้ ศาลรัฐธรรมนูญจึงไม่อาจปฏิเสธโดยอ้างว่าเป็นอำนาจศาลอื่นได้
4.รัฐธรรมนูญตัดอำนาจศาลปกครอง
ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 197 วรรคสาม อำนาจศาลปกครองไม่รวมถึงการวินิจฉัยชี้ขาดขององค์กรอิสระที่เป็นการใช้อำนาจโดยตรงตามรัฐธรรมนูญ การตัดสินใจใช้ Unique Barcode บนบัตรสีชมพูเป็นอำนาจโดยตรงของ กกต. ศาลปกครองไม่มีอำนาจพิจารณา “ศาลรัฐธรรมนูญจึงเป็นที่พึ่งสุดท้าย”
5.ประโยชน์สาธารณะและการคุ้มครองสิทธิในอนาคต
อย่างไรก็ตาม “หากไม่วินิจฉัยและสั่งทำลายบัตรโดยเร็ว “บรรทัดฐานที่ผิดเพี้ยน” จะทำให้ผู้ไปใช้สิทธิตกอยู่ในภาวะหวาดหวั่นต่อการ “ตามเช็กบิล” ของพรรคการเมือง กลายเป็นการเลือกตั้งที่ไม่เสรีและไม่เป็นธรรม การวินิจฉัยครั้งนี้จึงเป็นการคุ้มครองสิทธิคนไทยในระยะยาวและพิสูจน์ความโปร่งใสของสถาบันทั้งหมด หากศาลรัฐธรรมนูญมีมติ “รับคำร้อง” ในวันพิจารณา จะเป็นการแสดงจุดยืนปกป้องเจตนารมณ์รัฐธรรมนูญว่า “คะแนนเสียงของประชาชนต้องเป็นความลับ” เพื่อให้การเลือกตั้งสะท้อนเจตจำนงที่แท้จริงของราษฎรอย่างปราศจากความกังวล”
ขอบคุณข้อมูล : วัส ติงสมิตร
