เมื่อวันที่ 17 ธ.ค. พล.ต.อ.อัศวิน ขวัญเมือง ผู้ว่าฯ กทม. เปิดเผยถึงการเตรียมพร้อมรับมือสถานการณ์ฝุ่นละออง PM2.5 ในพื้นที่กรุงเทพฯ ว่า ได้มอบหมายหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดูแลในส่วนที่รับผิดชอบเพื่อลดผลกระทบจากสถานการณ์ค่าฝุ่น PM2.5 เกินมาตรฐาน ในส่วนของโรงเรียนในสังกัด กทม. สำนักการศึกษาประสานสำนักงานเขตแจ้งแนวทางการเตรียมความพร้อมดำเนินมาตรการแก้ไขปัญหา โดยให้งดการจัดกิจกรรมกลางแจ้งทุกประเภทในห้วงเวลาที่ค่าฝุ่นเกินค่ามาตรฐาน และให้ปรับเปลี่ยนรูปแบบกิจกรรมให้เหมาะสมกับสถานการณ์ เช่น การออกกำลังกายหรือเรียนวิชาพลศึกษา ให้ครูจัดกิจกรรมให้นักเรียนภายในห้องเรียน หรือห้องประชุมแทน   

พร้อมทั้งให้ผู้บริหารสถานศึกษาสามารถพิจารณาสั่งปิดสถานศึกษาในสังกัด กทม. กรณีค่าปริมาณฝุ่น PM2.5 สูงเกินค่ามาตรฐาน ตามแนวทาง ดังนี้ ค่าระดับปริมาณฝุ่น 0-39 ไมโครกรัม (มคก.)/ลบ.ม. หมายถึง คุณภาพอากาศดี เปิดการเรียนการสอนปกติ, ค่าระดับปริมาณฝุ่น 40-50 มคก./ลบ.ม. หมายถึง คุณภาพอากาศพอใช้ เปิดการเรียนการสอนปกติ แต่เด็กเล็กควรงดกิจกรรมกลางแจ้งรวมทั้งประชาสัมพันธ์ให้สวมหน้ากากอนามัยนอกอาคารเรียน และการเดินทางระหว่างบ้านและโรงเรียน ,ค่าระดับปริมาณฝุ่น 51-75 มคก./ลบ.ม. หมายถึง คุณภาพอากาศเริ่มมีผลเสียต่อสุขภาพ เปิดการเรียนการสอน งดกิจกรรมกลางแจ้งและสวมหน้ากากอนามัยนอกอาคารเรียน และการเดินทางระหว่างบ้านและโรงเรียน จัดให้มี Safe Zone เป็นสถานที่ปลอดภัยสำหรับทุกคนในโรงเรียน, ค่าระดับปริมาณฝุ่น 70 – 75 มคก./ลบ.ม. ให้ใช้ดุลพินิจในการปิดสถานศึกษา ตามระเบียบกรุงเทพมหานครว่าด้วยการสั่งปิดสถานศึกษาชั่วคราวเนื่องจากเหตุพิเศษ พ.ศ. 2541 ตามอำนาจ ดังนี้ ผอ.สถานศึกษา ครั้งละไม่เกิน 3 วัน, ผอ.เขต ครั้งละไม่เกิน 7 วัน

ค่าระดับปริมาณฝุ่น 76 มคก./ลบ.ม.ขึ้นไป หมายถึง คุณภาพอากาศมีผลเสียต่อสุขภาพ แบ่งเป็น ค่าระดับปริมาณฝุ่น 76 มคก./ลบ.ม.ขึ้นไป ครอบคลุมพื้นที่ 2-5 เขตปกครอง ให้เป็นอำนาจของ ผอ.สำนักฯ ครั้งละไม่เกิน 15 วัน และค่าระดับปริมาณฝุ่น 76 มคก./ลบ.ม.ขึ้นไป ครอบคลุมพื้นที่มากกว่า 5 เขตปกครอง ให้เป็นอำนาจของผู้ว่าฯ กทม.ในการสั่งปิดสถานศึกษา นอกจากนี้เมื่อพบค่าฝุ่นละอองเกินค่ามาตรฐานให้ทุกโรงเรียนส่งเสริมให้ความรู้เกี่ยวกับฝุ่นละออง PM2.5 และฉีดพ่นละอองน้ำบนอาคารเรียนอย่างต่อเนื่อง

ผู้ว่าฯ กทม. เปิดเผยต่ออีกว่า ในส่วนของการเตรียมความพร้อมในการจัดพื้นที่ปลอดภัย หรือห้องปลอดฝุ่นในสถานที่ที่มีกลุ่มเสี่ยง อาทิ ศูนย์เด็กเล็ก สถานที่ดูแลผู้สูงอายุ โรงเรียน หรือชุมชน สำนักพัฒนาสังคม ดำเนินการประสานผู้เกี่ยวข้องเพื่อเตรียมความพร้อมในการจัดพื้นที่ปลอดฝุ่นในสถานที่ที่มีกลุ่มเสี่ยง ดังนี้ ศูนย์พัฒนาเด็กก่อนวัยเรียนกทม.ในพื้นที่ 45 สำนักงานเขต ได้จัดส่งผู้แทนอาสาสมัครผู้ดูแลเด็ก เข้าร่วมประชุมเชิงปฏิบัติการเสริมสร้างความรู้ในการจัดการตนเองจากฝุ่น PM 2.5 ณ สถาบันพัฒนาสุขภาวะเขตเมือง กรมอนามัย

เพื่อเสริมสร้างความรู้แก่ครูอาสาสมัครผู้ดูแลเด็ก และสามารถนำความรู้ไปถ่ายทอดหรือเฝ้าระวังกลุ่มเสี่ยง กำชับให้ศูนย์พัฒนาเด็กก่อนวัยเรียนกรุงเทพมหานครปฏิบัติตามแผนประชาสัมพันธ์แนวปฏิบัติในการป้องกันฝุ่นละอองขนาดเล็กโดยเคร่งครัด และงดการทำกิจกรรมกลางแจ้งกรณีมีค่าฝุ่นเกินมาตรฐาน หากจำเป็นต้องออกนอกอาคาร ให้สวมใส่หน้ากากเพื่อเป็นการป้องกันฝุ่นละออง รวมถึงการเช็ดทำความสะอาดเครื่องปรับอากาศและพัดลมภายในศูนย์ฯ อย่างสม่ำเสมอ

ส่วนศูนย์บริการผู้สูงอายุดินแดง ดำเนินการตามมาตรการป้องกันฝุ่น PM 2.5 โดยประชาสัมพันธ์ให้ผู้สูงอายุ ติดตามสถานการณ์ และป้องกันดูแลตนเองด้วยการสวมหน้ากากสำหรับป้องกันฝุ่น PM 2.5 ก่อนออกจากบ้านทุกครั้ง และจัดเจ้าหน้าที่ทำความสะอาดบริเวณพื้นที่ในการทำกิจกรรมและฉีดพ่นละอองน้ำเพื่อลดการสะสมฝุ่นต่อเนื่อง และบ้านผู้สูงอายุบางแค 2 ดำเนินการหลีกเลี่ยงการทำกิจกรรมกลางแจ้ง โดยให้ออกกำลังกายในอาคาร หากจำเป็นต้องออกนอกอาคาร กำชับให้เจ้าหน้าที่ดูแลการสวมใส่หน้ากากที่ป้องกันฝุ่น PM 2.5 และสวมใส่แว่นเพื่อป้องกันฝุ่นเข้าตา

ติดตั้งเครื่องฟอกอากาศในห้องนอนผู้สูงอายุ เพื่อช่วยกรองอากาศให้สะอาดมากขึ้น จัดเตรียมห้องปลอดฝุ่นสำหรับผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่เป็นโรคภูมิแพ้ งดกิจกรรมที่จะก่อให้เกิดมลพิษภายในห้อง เช่น จุดเทียน จุดธูป ทำความสะอาดบริเวณ และอุปกรณ์สม่ำเสมอ โดยเฉพาะที่เป็นแหล่งสะสมของฝุ่นละอองภายในห้อง เช่น พรม หนังสือ ตุ๊กตา เครื่องปรับอากาศและแผ่นกรองอากาศทุกเดือน และล้างเครื่องปรับอากาศอย่างน้อย 6 เดือนต่อครั้ง  

ในส่วนของสำนักการแพทย์ ได้จัดเตรียมมาตรการเชิงรุกในการเฝ้าระวัง ดูแล และป้องกันผลกระทบสุขภาพประชาชนจากฝุ่น PM2.5 โดยจัดเตรียมยา เวชภัณฑ์ เตรียมหน้ากากอนามัยเพื่อแจกจ่ายให้กับประชาชน หากมีการรายงานค่าฝุ่นในพื้นที่ระดับเริ่มมีผลกระทบต่อสุขภาพ พร้อมเปิดศูนย์ปฏิบัติการการแพทย์ฉุกเฉินด้านสาธารณสุขกรณีฝุ่น PM 2.5 เกิน 75 มคก./ลบ.ม. และสั่งการให้ รพ.ในสังกัด กทม.เปิดคลินิกมลพิษทางอากาศ เพื่อให้คำปรึกษาแก่ประชาชน ให้บริการตรวจรักษาลดความรุนแรงของอาการที่เกิดจากฝุ่นละอองขนาดเล็กที่ รพ.ตากสิน รพ.สิรินธร รพ.เจริญกรุงประชารักษ์ และ รพ.กลาง

พร้อมประชาสัมพันธ์เตือนประชาชนกลุ่มเปราะบางที่มีความเสี่ยงสูง เช่น เด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยโรคภูมิแพ้ หอบหืด เยื่อบุตาอักเสบ หัวใจและหลอดเลือด รวมถึงผู้ที่ทำงานกลางแจ้งเป็นเวลานาน ควรเลี่ยงพื้นที่ฝุ่นสูง (สีแดง) หรือลดระยะเวลาออกนอกอาคารให้น้อยที่สุด หากจำเป็นต้องออกนอกอาคาร ให้สวมหน้ากากป้องกันฝุ่น และงดการทำกิจกรรม หรือออกกำลังกายกลางแจ้ง รวมทั้ง ปิดประตูหน้าต่างให้สนิท หรืออยู่ในห้องปลอดฝุ่นและสังเกตอาการตนเอง หากมีอาการไอ แน่นหน้าอก วิงเวียนศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน ผื่นแดง หรือมีอาการผิดปกติทางร่างกายอื่น ๆ ควรรีบไปพบแพทย์ทันที หรือปรึกษาเรื่องสุขภาพ โทรฯ HOTLINE 1646 สายด่วนสุขภาพ สำนักการแพทย์ ให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง

นอกจากนี้ กทม.ได้บูรณาการความร่วมมือกับกองบังคับการตำรวจจราจร กรมการขนส่งทางบก กรมควบคุมมลพิษ และองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ จัดเจ้าหน้าที่ชุดเฉพาะกิจลงพื้นที่ตรวจสอบ กวดขัน และห้ามใช้รถยนต์ควันดำในพื้นที่กรุงเทพมหานคร และจะได้ประสานจังหวัดปริมณฑลและใกล้เคียง ประกอบด้วย จ.ปทุมธานี สมุทรปราการ นครปฐม สมุทรสาคร และนนทบุรี เพื่อขอความร่วมมือในการติดตามเฝ้าระวังสถานการณ์ฝุ่น PM2.5 และควบคุมกำกับดูแลไม่ให้มีการเผาในที่โล่ง ทั้งในพื้นที่ป่า ชุมชนเมือง พื้นที่เกษตรกรรม และพื้นที่ริมทาง เพื่อบรรเทาความรุนแรงของฝุ่นละออง PM2.5 และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับสุขภาพอนามัยของประชาชน รวมทั้งรณรงค์ให้ประชาชนหมั่นตรวจเช็กสภาพรถ และดูแลบำรุงรักษาเครื่องยนต์เพื่อลดการปล่อยมลพิษ ไม่นำรถยนต์ที่มีควันดำมาใช้งานบนท้องถนน ไม่จอดรถริมทางกีดขวางการจราจร ดับเครื่องยนต์ทุกครั้งที่ไม่ได้ขับ เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม สำนักสิ่งแวดล้อม จะเฝ้าระวังและแจ้งเตือนสถานการณ์ฝุ่น PM2.5 ให้ประชาชนรับทราบแบบเรียลไทม์ พร้อมทั้งรายงานข้อมูลและให้คำแนะนำแก่ประชาชนในการป้องกันตนเองจากฝุ่นละออง PM2.5 ผ่านช่องทางการสื่อสารต่าง ๆ ประกอบด้วย เว็บไซต์ www.bangkokairquality.com, www.air4bangkok.com, www.prbangkok.com เพจเฟซบุ๊ก : กองจัดการคุณภาพอากาศและเสียง สำนักสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานคร, สำนักสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานคร และกรุงเทพมหานคร โดยสำนักงานประชาสัมพันธ์ แอปพลิเคชัน : AirBKK รวมถึงจอแสดงผลบริเวณสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศ และจอแสดงผลแบบเคลื่อนที่ โดยปัจจุบันกรุงเทพมหานครรายงานข้อมูลสถานการณ์ฝุ่นละออง 3 รอบเวลา คือ 07.00 น. 12.00 น. และ 15.00 น.