‘รมช.คมนาคม’ ตอบกระทู้สดปมรัฐไฟเขียวลงทุน ‘แลนด์บริดจ์’ ชี้เป็นทางออกวิกฤติเดินเรือโลก

เมื่อวันที่ 30 เม.ย. 69 ที่รัฐสภา ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ที่มีนายโสภณ ซารัมย์ ประธานสภาผู้แทนราษฎร ทำหน้าที่ประธานในที่ประชุม ทั้งนี้มีการพิจารณากระทู้ถามสดด้วยวาจาของ น.ส.อรทัย เกิดทรัพย์ สส.ภูเก็ต พรรคกล้าธรรม ถามนายกรัฐมนตรี เรื่อง โครงการแลนด์บริดจ์ โดยมีนายสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ รมช.คมนาคม ที่ได้รับมอบหมายจากนายกรัฐมนตรี รวมถึง รมว.คมนาคม ให้มาชี้แจงแทน

น.ส.อรทัย ได้ถามถึงความชัดเจนในการรื้อฟื้นโครงการแลนด์บริดจ์ ว่า เหตุใดรัฐบาลจึงเร่งผลักดันทั้งที่ไม่มีในคำแถลงนโยบาย ขณะที่การแก้ปัญหาวิกฤติอื่นยังไม่เป็นรูปธรรม พร้อมขอให้ชี้แจงความคุ้มค่าหลังพบข้อมูลขัดแย้งระหว่างผลการศึกษาจากศูนย์บริการวิชาการจุฬาลงกรณ์ ร่วมกับสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ที่ระบุว่าโครงการ 30 ปีไม่สามารถคืนทุนได้ มีค่าผลตอบแทนที่คาดว่าเราจะได้จากการลงทุน (NPV) และผลตอบแทนทางการเงิน (FIRR) ติดลบ แต่สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) กลับระบุว่าจะคืนทุนได้ภายใน 24 ปี และมีค่า NPV เป็นบวก จึงขอทราบที่มาของตัวเลข การดึงส่วนแบ่งจากช่องแคบมะละกา

ด้านนายสิริพงศ์ กล่าวถึงสาเหตุที่รัฐบาลหยิบยกโครงการแลนด์บริดจ์ขึ้นมา เนื่องจากมีข้อเท็จจริงเรื่องสถิติการเดินเรือผ่านช่องแคบมะละกา ที่คาดว่าในปี 2030 จะมีเรือผ่านช่องแคบนี้เพิ่มขึ้นถึง 110,000 ลำต่อปี ทำให้เกิดความแออัด และมักเกิดอุบัติเหตุ นอกจากนี้ สภาพการเดินเรือทางน้ำทั่วโลกหลายพื้นที่พบปัญหา เช่น บริเวณคลองสุเอซ ที่เกิดเหตุเรือเอเวอร์กรีนติดกีดขวางทาง เหตุการณ์ก่อการร้ายในทะเลแดง ที่ทำให้เรือขนส่งสินค้าต้องแล่นเรืออ้อมแหลมกู๊ดโฮป ทำให้ต้องใช้เวลาเพิ่มอีก 10 วัน ทั้งหมดนี้แม้จะเป็นเหตุการณ์ในอดีต แต่สถานการณ์ความไม่สงบในภูมิภาคตะวันออกกลางในปัจจุบัน เป็นสิ่งที่หลายประเทศหยิบยกขึ้นมา และทุกคนเห็นตรงกันว่าจะต้องมีเส้นทางคมนาคมที่เป็นทางเลือกได้ แม้ก่อนหน้านี้ไทยเคยมีการพูดคุยเรื่องการขุดคลองไทย แต่มีความเห็นตรงกันว่าโครงการแลนด์บริดจ์จะมีความคุ้มค่าในการลงทุนมากกว่า

นายสิริพงศ์ กล่าวต่อว่า ส่วนที่จะต้องเป็นเวลานี้ เนื่องจากเป็นเวลาที่ใช่ เพราะจากความแออัดของช่องแคบมะละกา ที่จะเกิดขึ้นในอีก 10 ปีข้างหน้า รวมถึงความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ของประเทศมหาอำนาจที่ไม่มีใครสามารถบอกได้ว่าจะดีขึ้นหรือเลวลง และความพร้อมของ Smart Port Technology & AI-Digitalization

“วันนี้เทคโนโลยีก้าวหน้ามากขึ้น ในอดีตท่านอาจจะคิดว่าการเดินทางทางเรือ หมายความว่าจะใช้เรืออย่างเดียว ไม่ควรจะเป็นการยกเปลี่ยนลำ ยกของออกจากเรือขึ้นทางราง แต่นี่คือเทคโนโลยีที่เราคิดมาว่า ถ้าเป็นแลนด์บริดจ์จะประหยัดเวลาการเดินทางข้ามจากอ่าวไทยไปทะเลอันดามัน ประหยัดเวลาในการเดินทางผ่านช่องแคบมะละกาไป 5 วัน ดังนั้นเวลานี้จึงเป็นเวลาที่เหมาะสมกับการขับเคลื่อนนโยบาย” รมช.คมนาคม กล่าว

นายสิริพงศ์ กล่าวยอมรับว่า ในอดีต สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) เคยทำข้อมูล FIRR ต่ำ และมีการร่วมมือกับบริษัทที่ปรึกษาด้านวิศวกรรมระดับโลกจากเนเธอร์แลนด์ แต่วันนี้ FIRR ของ สนข. เปลี่ยนไปเป็นบวก และพิจารณาดูแล้วมีความน่าสนใจที่จะลงทุน โดยจะเป็นโครงการแบบ PPP หรือโครงการร่วมระหว่างรัฐกับเอกชน จะทำให้ไม่เป็นภาระด้านงบประมาณมากเกินไป

จากนั้น น.ส.อรทัย ได้สอบถามถึงผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมของคนในพื้นที่ จ.ระนอง และชุมพร ที่นักวิชาการออกมาระบุว่า EHIA กับ EHIA ที่อยู่ในโครงการกับที่มีการสำรวจจริงต่างกัน

นายสิริพงศ์ ได้ชี้แจงว่า เป็นธรรมดาของทุกครั้งที่มีการก่อสร้างโครงการที่เปลี่ยนแปลงภูมิประเทศจะมีข้อถกเถียง เพราะส่งผลต่อระบบนิเวศที่จะเปลี่ยนแปลงไม่ใช่แค่ในประเทศไทย ซึ่งตนทราบดีว่าโครงการแลนด์บริดจ์มีข้อโต้แย้งจากหลายๆ ส่วน ทั้งประเด็น EIA และ EHIA ที่รัฐบาลจะต้องทำให้ครบถ้วน และทำความเข้าใจกับประชาชนในพื้นที่ให้เข้าใจสิ่งที่จะเกิดขึ้นใน 4 จังหวัดภาคใต้ ที่ในอนาคตที่เราจะเรียกว่า SEC สิ่งเหล่านี้ต้องเกิดการสร้างงาน สร้างรายได้ให้กับคนในพื้นที่ โดยกระบวนการเริ่มต้นจะต้องทำ พ.ร.บ.SEC ก่อน ส่วนที่อาจมีข้อกังวลว่าชาวต่างชาติจะถือครองที่ดินเกินกว่าคนไทย ยืนยันว่าเป็นการจัดสรรพื้นที่ให้คนไทยและคนต่างประเทศได้มีโอกาสลงทุน สิ่งที่เกิดขึ้นคือการสร้างเศรษฐกิจและการจ้างงานรูปแบบใหม่ ยืนยันว่ารัฐบาลตั้งใจทำโครงการนี้เพื่อให้เกิด New S-Curve ใหม่ ที่จะสร้างรายได้และสร้างเศรษฐกิจให้กับจังหวัดภาคใต้ ส่วนผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและวิถีชีวิตเป็นสิ่งสำคัญที่รัฐบาลจะไม่ปล่อยให้หลุดไป ขอให้ประชาชนในพื้นที่สบายใจได้

ต่อมา น.ส.อรทัย ยังระบุว่า อยากให้รัฐมนตรีเน้นย้ำอาชีพสงวนที่จะไม่ปล่อยให้ต่างชาติเข้ามาแย่งงาน รวมถึงบทลงโทษ ขณะเดียวกันจะทำอย่างไรให้ประเทศไทยไม่ตกเป็นเป้าและเป็นพื้นที่การแข่งขันของประเทศมหาอำนาจ รวมทั้งการเวนคืนที่ดินของประชาชนในพื้นที่ไปเป็นสัมปทานของชาวต่างชาติ

นายสิริพงศ์ ยังระบุถึงระยะเวลาขนถ่ายสินค้าของโครงการแลนด์บริดจ์ที่ใช้เวลา 5 วัน ว่า สำหรับคนปกติอาจจะเป็นระยะเวลาแค่ 5 วัน แต่ในสถานการณ์ที่เรือไม่สามารถแล่นผ่านได้ระยะเวลา 5 วัน มีความสำคัญ ส่วนกรณีสัมปทานให้กับชาวต่างชาติ 50 ปีนั้น ยืนยันว่าต่างจาก 99 ปี เพราะหากไม่ได้ทำผิดเงื่อนไข จึงจะมีสิทธิที่จะขอต่อสัญญาได้ และเพื่อให้เกิดความมั่นใจ รัฐบาลได้เปิดตั้งกองทุนให้ผู้ได้รับสัมปทานต้องสมทบเข้ากองทุนเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในพื้นที่ SEC เชื่อว่าสิ่งนี้จะสร้างความอุ่นใจให้กับคนในพื้นที่ได้ ขณะเดียวกันการเวนคืนที่ดินเป็นหน้าที่ของรัฐบาลในการจัดสรรเพื่อให้ประชาชนคนไทยได้รับประโยชน์สูงสุด และย้ำว่า เรื่องการแข่งขันทางภูมิเศรษฐศาสตร์ ไทยมีจุดแข็งในการรักษาสถานภาพความเป็นกลางในการต่อสู้กันของขั้วอำนาจเศรษฐกิจ