เมื่อวันที่ 13 พ.ค. นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รมว.แรงงาน ให้สัมภาษณ์ถึงกรณีเกาหลีใต้แบนแรงงานไทยจาก 4 จังหวัด คือ ขอนแก่น อุดรธานี ชัยภูมิ และมหาสารคาม ไม่ให้ไปทำงาน ภาคเกษตร/ภาคประมง ตามฤดูกาลที่มาจาก MOU (E8) เป็นระยะเวลา 1 ปี ระหว่างวันที่ 1 ม.ค. 2569 ถึงวันที่ 31 ธ.ค. 2569 เนื่องจากมีรายงานบางส่วนที่หลบหนีนายจ้าง ว่า ใน MOU ระบุชัดว่าหากแรงงานจากจังหวัดใดหลบหนีเกิน 20% จะมีผลต่อการระงับการรับแรงงานจากจังหวัดนั้น โดยยอมรับว่าลอตแรกที่ส่งไปมีสัดส่วนเกินจริง จนเกิดปัญหาตามมา ซึ่งมาตรการทางฝั่งไทยเพื่อเป็นการป้องกันนั้น ย้ำว่าก็จำเป็นต้องมี แต่การให้วางหลักประกันหรืออะไรต่างๆ ก่อนเดินทางเพื่อเป็นการป้องกันการหลบหนีนั้น ต้องบอกว่าทำได้ยาก เราไม่อยากออกมาตรการที่กลายเป็นภาระกับแรงงานไทย เพราะทุกมาตรการสุดท้ายจะกลายเป็นต้นทุน ค่าใช้จ่าย หรือภาระเพิ่มของแรงงานเอง อาจต้องไปกู้เงินเพิ่ม รัฐบาลจึงไม่อยากใช้แนวทางดังกล่าว
“ค่าปรับก็ไม่มีประโยชน์ เพราะพอหนีไปแล้วจะไปปรับใคร ประเทศไทยเสียหายไปแล้ว กว่าจะเจรจาหาแรงงานส่งออกได้แต่ละพันตำแหน่งไม่ใช่เรื่องง่าย” นายจุลพันธ์ กล่าว
อย่างไรก็ตามเรื่องนี้จำเป็นต้องหารือกับฝ่ายเกาหลีใต้ เพราะไม่ควรนำการกระทำผิดของคนส่วนน้อยไปกระทบต่อแรงงานอีกกว่า 80% ที่ตั้งใจไปทำงานอย่างถูกต้อง ทั้งนี้ได้สั่งการให้อธิบดีกรมการจัดหางาน เร่งหาข้อมูล พร้อมทั้งเชิญ สถานทูตเกาหลีในประเทศไทย มาร่วมหารือในประเด็นดังกล่าว เพื่อแก้ปัญหาร่วมกันในสัปดาห์นี้ โดยในสาระเตรียมเจรจาขอ “ผ่อนผัน” มากกว่าการขอแก้ไข MOU ทั้งฉบับ เนื่องจากไทยไม่มีอำนาจต่อรองมากนัก และต้องยอมรับว่าปัญหาส่วนหนึ่งเกิดจากแรงงานไทยหลบหนีเอง
เมื่อถามถึงการแก้ปัญหาหลบหนีไปเป็นผีน้อย ซึ่งปัจจุบันมีประมาณ 1.1 แสนคน จะทำให้ลดลงได้อย่างไร นายจุลพันธ์ กล่าวว่า รัฐบาลไม่ได้ต้องการให้แรงงานทั้งหมดกลับประเทศ แต่ต้องการทำให้แรงงานเหล่านี้เข้าสู่ระบบอย่างถูกกฎหมายมากขึ้น ทั้งนี้ ปัญหาสำคัญคือระบบแรงงานของเกาหลีใต้มีความซับซ้อน แตกต่างจากระบบแรงงานในประเทศไทย ซึ่งหากแรงงานต่างด้าวใบอนุญาตทำงานหมดอายุ เราก็เปิดโอกาสให้ต่อทะเบียนได้ แต่ในส่วนของเกาหลีใต้ หากแรงงานหมดสัญญาจ้างจะต้องกลับประเทศต้นทางก่อน แล้วค่อยสมัครกลับเข้าไปทำงานที่เกาหลีใต้รอบใหม่ ซึ่งก็ไม่มีอะไรการันตีว่าจะได้อยู่กับนายจ้างรายเดิม ทำให้แรงงานจำนวนมากเลือกอยู่ต่อแบบผิดกฎหมาย เพราะพอใจกับงานและนายจ้างคนเดิม อันนี้เป็นปัญหาที่แก้กันมาหลายยุคแล้ว
เมื่อถามถึงแนวทางการดึงแรงงานกลับเพื่อใช้ต่อรองกับเกาหลีใต้นั้น นายจุลพันธ์ กล่าวว่า ทำได้ยาก เพราะรัฐบาลไม่สามารถบังคับให้แรงงานไทยกลับประเทศได้ อีกทั้งตลาดแรงงานเป็นระบบแข่งขัน หากไทยไม่ส่งแรงงาน ประเทศอื่นก็พร้อมเข้าไปแทน
“ตลาดแรงงาน ถ้าเราไม่ส่ง คนอื่นก็เข้าไปแทน อย่างช่วงตะวันออกกลางที่ผ่านมา ถ้าเราไม่ไป ประเทศอื่นก็เข้าไปแทนทันที” นายจุลพันธ์ กล่าว.
