เห็ดโคน เป็นเห็ดป่าที่เติบโตแบบพึ่งพาอาศัยกับปลวก มีลักษณะเด่นคือ หมวกดอกทรงกรวยคว่ำที่มียอดแหลมตรงกลาง คล้ายร่มหรือจอมปลวก มีก้านยาวสีขาวอวบอ้วน และมีรากเห็ดหยั่งลึกลงไปในดินเชื่อมกับรังปลวกรายละเอียดลักษณะสำคัญของเห็ดโคน :หมวกดอก เมื่อยังอ่อนจะมีลักษณะเป็นทรงกรวยคว่ำหรือทรงกระทะคว่ำ ยอดดอกจะเรียวยาวหรือนูนแหลมเห็นได้ชัดเจน เมื่อดอกบานจะกางออกคล้ายร่ม ตรงกลางหมวกยังคงมีปุ่มยื่นแหลมสูงขึ้นมา ผิวเรียบเป็นมัน มีสีตั้งแต่สีขาว สีดำ สีเทาอมน้ำตาล ไปจนถึงสีน้ำตาลแดง (ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์) ก้านดอก ทรงกระบอกสีขาวหรือสีขาวอมเหลือง โคนก้านมักจะพองโตคล้ายกระบอง เนื้อสัมผัสแน่นและกรอบ ก้านยาวประมาณ 1.1 ถึง 30 ซม. เนื้อเห็ด ด้านในเนื้อเยื่อเป็นสีขาว รสชาติหวาน กรอบ กลิ่นหอมคล้ายเนื้อสัตว์
ประโยชน์ของเห็ดโคน ช่วยลดความเสี่ยงในการเป็นโรคหัวใจ ซึ่งในเห็ดโคนมีสารชนิดหนึ่งที่เรียกว่า Eritadenine อยู่ในปริมาณมาก ซึ่งสารชนิดนี้มีคุณสมบัติช่วยละลายไขมันในเส้นเลือด และช่วยลดความเสี่ยงในการเผชิญกับภาวะไขมันอุดตันในเส้นเลือด ดังนั้นจึงช่วยลดโอกาสในการเป็นโรคหัวใจให้ลดน้อยลง ที่สำคัญเห็ดโคนจัดเป็นอาหารที่เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุมไขมันในเส้นเลือด รวมทั้งผู้ที่เป็นโรคหัวใจอีกด้วย เป็นยาบำรุงกำลัง เห็ดโคนให้รสชาติที่หวานและมีฤทธิ์เป็นกลาง ซึ่งในสมัยโบราณจะกินเห็ดโคนเพื่อเป็นยาบำรุงกำลัง เพราะเชื่อว่าเห็ดชนิดนี้มีส่วนช่วยให้เกิดการเจริญอาหาร เมื่อกินเข้าไปจะให้ความรู้สึกสดชื่น อีกทั้งยังมีฤทธิ์ช่วยกระจายโลหิต ที่สำคัญคนไทยโบราณยังนิยมกินเห็ดโคนเพื่อเป็นอาหารบำรุงสมองอีกด้วย แก้อาการไอ อาการคลื่นไส้ ขับเสมหะ เพราะเห็ดโคนก็คือ มีส่วนช่วยย่อยอาหาร ช่วยขับเสมหะ แก้อาการไอ ลดอาการอาเจียน แก้บิด และลดอาการแน่นหน้าอกได้เป็นอย่างดี
แม้ว่าเห็ดโคนจะมีสรรพคุณที่น่าสนใจและไม่ได้จัดอยู่ในกลุ่มเห็ดมีพิษ แต่เห็ดมีโปรตีน ซึ่งบางคนอาจมีอาการแพ้โปรตีนจากเห็ดโคนได้ ดังนั้นหากยังไม่เคยกินเห็ดโคนมาก่อนอาจต้องลองกินเห็ดโคนในปริมาณน้อย ๆ เพื่อทดสอบอาการแพ้เห็ดโคนดูก่อน นอกจากนี้คนที่กินยากดภูมิคุ้มกัน คนที่ปลูกถ่ายอวัยวะ หรือผู้ป่วยโรคพุ่มพวง และโรครูมาตอยด์ ก็ควรหลีกเลี่ยงการรับประทานเห็ดด้วย เนื่องจากเห็ดมีฤทธิ์เพิ่มภูมิต้านทาน ซึ่งอาจทำให้อาการกำเริบได้
