เมื่อวันที่ 24 มิ.ย. 69 ที่รัฐสภา นายคริส โปตระนันทน์ สส.บัญชีรายชื่อ และประธานพรรคเศรษฐกิจ แถลงความคืบหน้าการตรวจสอบ ‘ระบบอากง’ หรือเครือข่ายการทุจริตในกรุงเทพมหานคร ว่า งบประมาณของ กทม.กว่า 92% หรือคิดเป็นมูลค่ากว่า 43,000 ล้านบาท เป็นการจัดซื้อจัดจ้างที่ไม่ผ่านกระบวนการประมูล เนื่องจากเป็นโครงการที่มีวงเงินต่ำกว่า 500,000 บาท จึงใช้วิธีจัดซื้อจัดจ้างเฉพาะเจาะจงได้ แม้ตัวเลขดังกล่าวจะถูกเปิดเผยต่อสาธารณะ แต่ยังไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดว่าโครงการเหล่านั้นคือโครงการใด เกี่ยวข้องกับใคร และมีบริษัทใดเข้ามาได้รับประโยชน์จากระบบดังกล่าวบ้าง
“ปัญหาสำคัญอยู่ที่โครงสร้างการบริหารของกรุงเทพมหานครซึ่งใช้กฎหมายที่มีอายุเกือบ 40 ปี ทำให้อำนาจกระจุกตัวอยู่ที่ผู้ว่าฯ กทม. มากเกินไป ขณะที่กลไกการตรวจสอบกลับมีไม่เพียงพอ พรรคเศรษฐกิจจึงได้เสนอญัตติศึกษาการปฏิรูประบบบริหาร กทม. โดยครอบคลุมการทบทวนอำนาจหน้าที่ของผู้ว่าฯ กทม. การแก้ปัญหาความซ้ำซ้อนกับหน่วยงานอื่น และที่สำคัญคือการสร้างกลไกป้องกันและปราบปรามการทุจริตใน กทม. อย่างเป็นรูปธรรม”
“จึงเสนอให้มีการจัดตั้งองค์กรอิสระด้านการต่อต้านคอร์รัปชันประจำกรุงเทพมหานคร ทำหน้าที่ตรวจสอบการทุจริตโดยเฉพาะ ไม่ขึ้นตรงต่อผู้ว่าฯ กทม. หรือปลัด กทม. มีวาระดำรงตำแหน่ง 6 ปี และคัดเลือกจากคณะกรรมการที่ประกอบด้วยตัวแทนจากศาลฎีกา ศาลปกครอง สำนักงาน ป.ป.ช. สภากรุงเทพมหานคร และผู้ทรงคุณวุฒิ เพื่อให้เป็นองค์กรกลางที่สามารถตรวจสอบการใช้งบประมาณได้อย่างอิสระ กทม. มีงบประมาณรวมปีละประมาณ 100,000 ล้านบาท และได้รับการสนับสนุนจากงบประมาณแผ่นดินมากกว่า 36,000 ล้านบาท เรื่องนี้จึงเกี่ยวข้องกับภาษีของประชาชนทั้งประเทศ จึงจำเป็นต้องมีการตรวจสอบอย่างเข้มข้น”
นายคริส กล่าวต่อว่า ระบบอากงนั้น ในขั้นตอนการพิจารณางบประมาณของ กทม. จะมีการประสานงานระหว่างฝ่ายบริหารกับสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร (สก.) เพื่อให้ความเห็นชอบร่างงบประมาณ จากนั้นจะมีกระบวนการปรับลดงบประมาณบางส่วน และนำงบประมาณที่ถูกตัดลดไปจัดสรรใหม่ในลักษณะที่เอื้อต่อกลุ่มบุคคลบางกลุ่ม โดยงบประมาณที่ถูกจัดสรรลงพื้นที่ของ สก. แต่ละเขต อาจถูกนำไปแบ่งเป็นโครงการย่อยจำนวนมากให้มีวงเงินต่ำกว่า 500,000 บาท เพื่อหลีกเลี่ยงการประมูล และเปิดช่องให้ใช้วิธีคัดเลือกผู้รับจ้างหรือผู้ขายสินค้าแบบเฉพาะเจาะจง ซึ่งอาจนำไปสู่การเรียกรับผลประโยชน์ตอบแทนหรือเงินทอนจากผู้รับเหมาและผู้ประกอบการที่ได้รับงาน
นายคริส กล่าวว่า ข้อมูลรายชื่อโครงการและรายชื่อบริษัทเอกชนที่ได้รับงานในหลายพื้นที่ของ กทม. พบความผิดปกติในหลายเขต อาทิ เขตบางนา พระโขนง บางแค บางซื่อ จตุจักร ราชเทวี ลาดพร้าว ยานนาวา ทวีวัฒนา ตลิ่งชัน และพระนคร จึงขอเรียกร้องให้ผู้ว่าฯ กทม. บุคคลที่พรรคเรียกว่าอากง สก.ในพื้นที่ที่เกี่ยวข้อง ออกมาชี้แจงต่อสาธารณชนถึงความสัมพันธ์กับบริษัทที่ได้รับงานดังกล่าว รวมทั้งชี้แจงกระบวนการจัดสรรงบประมาณและการดำเนินโครงการต่างๆ ว่าเป็นไปอย่างโปร่งใสหรือไม่ และเขตที่พบข้อสังเกตหลายแห่งเป็นพื้นที่ที่มี สก.สังกัดพรรคการเมืองหลายพรรค รวมถึงพรรคการเมืองฝ่ายสีส้ม
“เอกสารทั้งหมดที่พรรคเศรษฐกิจรวบรวมได้จากการตรวจสอบครั้งนี้ จะถูกนำไปยื่นต่อสำนักงาน ป.ป.ช. ภายในสัปดาห์หน้า เพื่อให้มีการตรวจสอบข้อเท็จจริงและดำเนินการตามกฎหมายต่อไป” นายคริส กล่าว
