“มิโตะ” เมืองหลวงของจังหวัดอิบารากิ เริ่มมีชื่อเสียงโด่งดังในช่วงยุคเอโดะ ค.ศ. 1603-1868 เมื่อ อิเอยาสุ โทคุกาวะ ผู้ก่อตั้งรัฐบาลโชกุนโทคุกาวะ เลือกเมืองนี้เป็นฐานที่มั่นของหนึ่งในสามสาขาตระกูลที่สำคัญที่สุด ร่วมกับวาคายามะและนาโกยา ด้วยเหตุนี้มิโตะจึงเป็นฐานอำนาจสำคัญที่มีอิทธิพลอย่างมากต่อการเมืองและประวัติศาสตร์ทางปัญญาของยุคนั้น
ปัจจุบันมิโตะเป็นที่รู้จักกันดีเพราะชื่อเสียงของ “นัตโตะ” ถั่วเหลืองหมัก ทั้งยังเป็นที่ตั้งของ “สวนไคราคุเอ็น” ซึ่งเป็นหนึ่งในสามสวนที่สวยที่สุดของญี่ปุ่น ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางวิ่งที่ว่า สวนไคราคุเอ็นก่อตั้งขึ้นในเดือนกรกฎาคม ปี 1842 ในสมัยเอโดะ โดย นาริอากิ โทคุกาวะ เจ้าผู้ครองแคว้นมิโตะองค์ที่ 9 ชื่อ “ไคราคุเอ็น” มาจากข้อความในตำราจีนโบราณเม่งจื่อ ซึ่งสะท้อนถึงความปรารถนาอย่างแรงกล้าของท่านนาริอากิที่ต้องการสร้างสถานที่ซึ่งจะสามารถ “เพลิดเพลินไปพร้อมกับผู้คน” ได้
ว่ากันว่าท่านนาริอากิเป็นผู้ออกแบบสวนด้วยพระองค์เอง โดยทรงจินตนาการให้โคโดคังเป็นสถานที่สำหรับการศึกษาและการฝึกฝน และไคราคุเอ็นเป็นพื้นที่สำหรับการพักผ่อนหย่อนใจ เมื่อรวมกันแล้ว สถานที่ทั้งสองแห่งนี้จึงเป็นคู่ที่กลมกลืนและเติมเต็มซึ่งกันและกัน
ปัจจุบันสวนแห่งนี้ได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในสามสวนที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของญี่ปุ่น อีกสองแห่งคือ สวนเค็นโรคุเอ็นในคานาซาวะและสวนโคราคุเอ็นในโอคายามะ นอกจากนี้ยังเป็นสถานที่หลักสำหรับการจัดงาน “เทศกาลดอกบ๊วยมิโตะ” เพราะสวนขนาดใหญ่แห่งนี้มีต้นพลัมอยู่กว่า 3,000 ต้น กว่า 100 สายพันธุ์
ไคราคุเอ็นยังถูกสร้างขึ้นโดยคำนึงถึงแนวคิดเรื่องหยินและหยาง ผู้ที่เดินทางเข้ามาทางประตูหน้าโคบุนเทอิ ซึ่งเป็นทางเข้าสู่ “โลกหยิน” จะได้เดินผ่านป่าไผ่โมโซอันเงียบสงบและน้ำใสสะอาดของบ่อน้ำพุโทเกียวคุเซ็น ก่อนจะไปถึงสวนพลัมอันกว้างใหญ่ซึ่งเป็นตัวแทนของ “โลกหยาง” หากเดินตามเส้นทางนี้จะช่วยให้สัมผัสถึงแนวคิดการออกแบบหยินและหยางของไคราคุเอ็นได้อย่างเต็มที่
ข้าง ๆ สวนซึ่งรวมอยู่ในเส้นทางวิ่งคือ “ทะเลสาบเซ็นบะ” ทะเลสาบน้ำจืดรูปทรงคล้ายน้ำเต้า ที่มีเส้นรอบวงประมาณ 3 กิโลเมตร เป็นจุดชมดอกซากุระยอดฮิตของอิบารากิ เพราะมีต้นซากุระเรียงรายอยู่รอบทะเลสาบ เป็นสถานที่ซึ่งชาวเมืองมิโตะมาพักผ่อนและวิ่งออกกำลังกาย นอกจากนี้ยังเป็นที่อาศัยของนกจำนวนมาก ในยามที่พระอาทิตย์ตกดินแสงไฟก็จะแต่งแต้มบรรยากาศให้ดูคลาสสิคและโรแมนติก
ก่อนจะต่อเนื่องไปถึง “ปราสาทมิโตะ” เป็นปราสาทดินที่ใหญ่ที่สุดในญี่ปุ่น สร้างขึ้นระหว่างปลายศตวรรษที่ 12 ถึงต้นศตวรรษที่ 13 หลังจากเปลี่ยนผู้ปกครองดินแดนหลายครั้ง ในปี 1609 เมื่อ โยริฟุซะ โทคุกาวะ ถูกส่งตัวมาอยู่ที่มิโตะ ปราสาทแห่งนี้จึงกลายเป็นที่พำนักของตระกูลมิโตะ โทคุกาวะ หลังรัฐบาลในสมัยเอโดะล่มสลายในปี 1868 ปราสาทมิโตะถูกทิ้งร้าง อาคารหลายแห่งเสียหาย ถูกทุบทำลายจากสงคราม
ปัจจุบันคงเหลือเพียงคันกำแพงดิน คูน้ำ โคโดคัง โรงเรียนไดเมียวของแคว้น และประตูยาคุอิมง ประตูของป้อมกลางปราสาท ส่วนประตูโอเทมงและป้อมซึมิยาคุระ ป้อมสังเกตการณ์ตรงมุมปราสาทของนิโนะมารุ ปราสาทที่อยู่รอบนอกฮงมารุ ได้รับการบูรณะตามแบบเดิม ประตูโอเทมงเป็นประตูที่ทรงเกียรติที่สุด ทำหน้าที่เป็นทางเข้าหลัก จนกระทั่งถูกรื้อถอนในยุคเมจิ ประตูที่เห็นในปัจจุบันคือประตูยักษ์ (ยาคุระมอน) สูงประมาณ 13 เมตร กว้าง 17 เมตร ซึ่งได้รับการบูรณะอย่างสมบูรณ์ในเดือนกุมภาพันธ์ 2020 และเป็นสัญลักษณ์ที่โดดเด่นของซากปรักหักพังปราสาทมิโตะ
เส้นทางส่วนใหญ่เป็นทางราบ มีเนินเล็กน้อยให้วิ่งได้อย่างสนุกสนาน ด้วยเวลาจำกัด 6 ชั่วโมง และสนามที่ได้รับการรับรองจาก JAAF/WA จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับนักวิ่งที่ต้องการทำลายสถิติของตัวเอง สิ่งที่ดึงดูดอีกอย่างคือ เหรียญรางวัล “Inro” (อินโระ) ซึ่งจำลองมาจากสิ่งของที่เป็นสัญลักษณ์ของการวิ่งมาราธอนมิโตะ อินโระเป็นกล่องพกพาแบบดั้งเดิมของญี่ปุ่น คล้ายกับ “กระเป๋าอัจฉริยะ” จากยุคเอโดะ เนื่องจากกิโมโนไม่มีกระเป๋า ผู้คนจึงแขวนกล่องขนาดกะทัดรัดเคลือบเงาไว้กับเข็มขัดเพื่อพกพายา ตราประทับ หรือของมีค่าชิ้นเล็ก ๆ
ไม่ใช่แค่นั้นเหรียญที่ว่ายังมีตราประจำตระกูลมิโตะ โทคุกาวะ รูปดอกฮอลลี่ฮ็อก ซึ่งจะเปลี่ยนดีไซน์ทุกปีด้วยลวดลายมงคลแบบญี่ปุ่น จึงทำให้กลายเป็นของสะสมที่มีคุณค่าและเป็นของที่ระลึกแบบญี่ปุ่นแท้ ๆ นอกจากนี้ยังมี มิโตะ โคมอน วีรบุรุษในละครย้อนยุคที่ได้รับความนิยมยาวนานที่สุดเรื่องหนึ่งของญี่ปุ่น เขาเป็นขุนนางศักดินาที่เกษียณอายุแล้ว เดินทางไปทั่วประเทศโดยปลอมตัวพร้อมกับข้าราชบริพารผู้ภักดี คอยลงโทษข้าราชการทุจริตและช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาส
สำหรับผู้ที่ชื่นชอบประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น วัฒนธรรมซามูไร และละครย้อนยุค นี่จึงเป็นเส้นทางวิ่งที่น่าจดจำ และยิ่งมาพร้อมกับการต้อนรับแบบญี่ปุ่น ที่คนทั้งเมืองตั้งแต่เด็ก ๆ ไปจนถึงผู้สูงอายุที่ออกมาให้กำลังใจนักวิ่ง โดยไม่แคร์ว่าจะมีจำนวนคนเข้าร่วมมากถึงกว่า 10,000 คน
การแข่งขันมิโตะ โกมง มันยู มาราธอน ครั้งที่ 11 จะมีขึ้นในวันที่ 25 ตุลาคม 2569 ณ เมืองมิโตะ จังหวัดอิบารากิ เป็นการแข่งขันมาราธอนเต็มระยะ 42.195 กม. กำหนดจำนวนผู้เข้าร่วมไว้ที่ 10,000 คน สามารถลงทะเบียนรับสมัครได้ถึง 30 มิถุนายน 2569 เวลา 23:59 น. ที่ www.mitokomon-manyu-marathon.com/
