เมื่อวันที่ 27 มิ.ย. นายวิเชษฐ์ พิชัยรัตน์ กรรมการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กล่าวในงานเสวนาสาธารณะ “ฟุตบอลโลก 2026 : สื่อ พนัน และเยาวชนในยุคดิจิทัล” ว่า ฟุตบอลโลก 2026 เป็นมหกรรมกีฬาที่แฟนบอลไทยให้ความสนใจอย่างมาก แต่ในอีกด้านหนึ่งก็เป็นจังหวะที่การพนันออนไลน์ การพนันฟุตบอล และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ แทรกตัวผ่านสื่อกีฬา คอนเทนต์ออนไลน์ และวัฒนธรรมการเชียร์กีฬาอย่างแนบเนียน ส่งผลให้สถานการณ์เด็กและเยาวชนไทยกับพนันออนไลน์น่ากังวล โดยพบว่ากลุ่ม Gen Z หรือผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 25 ปี เข้าไปพัวพันและเสี่ยงติดพนันราว 4 ล้านคน จากที่มีเด็กและเยาวชนไทยเล่นการพนันเกือบ 5 ล้านคน โดยมีผู้เล่นหน้าใหม่มากกว่า 7 แสนคน โดยเฉพาะการพนันฟุตบอลที่มักขยายตัวในช่วงเทศกาลแข่งขัน สสส. จึงชวนทุกภาคส่วน โดยเฉพาะสื่อกีฬาในฐานะพลังสำคัญของสังคม ร่วมกันสร้างภูมิคุ้มกันให้เด็ก เยาวชน และคนรุ่นใหม่ ภายใต้แนวคิด รักกีฬา เชียร์กีฬา งดเหล้า เลี่ยงพนัน
นายราเมศร ศรีทับทิม เครือข่ายรักกีฬา เชียร์กีฬา งดเหล้า เลี่ยงพนัน กล่วว่า จากผลสำรวจ “สื่อฟุตบอล การพนัน และเยาวชน” จากเพจฟุตบอลออนไลน์ 52 เพจ ในช่วงฟุตบอลโลก 2026 พบสัญญาณว่า การพนันออนไลน์ไม่ได้อยู่เฉพาะในเว็บพนันโดยตรง แต่เริ่มแทรกอยู่ในระบบนิเวศของคอนเทนต์ฟุตบอล ตั้งแต่วิเคราะห์บอล ฟันธง แจกทีเด็ด ราคาบอล ลิงก์แปลกปลอม คอมเมนต์ใต้โพสต์ ไปจนถึงการชวนเข้ากลุ่มปิด (กลุ่ม VIP) โดย 51.9% ของเพจที่ตอบแบบสอบถาม ระบุว่าพบเห็นเนื้อหาเการพนันฟุตบอลในสื่อกีฬาออนไลน์บ่อยถึงบ่อยมาก ขณะที่ 57.7% เห็นเนื้อหาชวนพนันเพิ่มขึ้นในช่วงฟุตบอลโลก และ 28.8% เคยได้รับการติดต่อจากผู้เกี่ยวข้องกับเว็บพนันให้ช่วยโปรโมตในรอบ 6 เดือนถึง 1 ปีที่ผ่านมา ทั้งนี้ 94.2% เห็นว่าควรมีหลักเกณฑ์หรือแนวทางการนำเสนอเรื่องพนันสำหรับสื่อกีฬา สะท้อนว่าสื่อกีฬาเองต้องการกติกาที่ชัดเจน เพื่อแยกคอนเทนต์กีฬาสร้างสรรค์ออกจากคอนเทนต์ชวนพนัน
ทั้งนี้ เมื่อประเมินตามกรอบ IPHG ซึ่งเป็นเครื่องมือประเมินเนื้อหาและสื่อทางออนไลน์ เพื่อจัดระดับความเสี่ยงในการชักชวนหรือเชื่อมโยงไปสู่การพนัน พบว่า ข่าวกีฬาและโปรแกรมการแข่งขันมีความเสี่ยงสูงถึงสูงมาก 11.5% การวิเคราะห์บอลหรือทำนายผล 61.5% ราคาบอลหรืออัตราต่อรอง 96.2% และการโปรโมตเว็บพนัน ชวนสมัคร 90.4% ซึ่งการประเมินนี้ช่วยให้เห็นเส้นแบ่งของคอนเทนต์ฟุตบอลชัดขึ้น โดยข่าวกีฬาและโปรแกรมแข่งขันยังเป็นข้อมูลกีฬาทั่วไป ส่วนวิเคราะห์บอลและทำนายผลเป็นพื้นที่ก้ำกึ่งที่ต้องระวัง ขณะที่ราคาบอล อัตราต่อรอง และการโปรโมตเว็บพนัน ถือเป็นพื้นที่สีแดงที่เชื่อมโยงกับการพนันอย่างชัดเจน ทั้งนี้ การวิเคราะห์บอลไม่ผิด หากเป็นการวิเคราะห์แท็กติก ฟอร์มทีม สถิติ หรือความน่าสนใจของเกม แต่ถ้าวิเคราะห์แล้วพาไปสู่ราคาบอล แจกทีเด็ด ค่าน้ำ ลิงก์สมัคร หรือโค้ดโปรโมชั่น นั่นไม่ใช่แค่สื่อกีฬาอีกต่อไป แต่คือทางผ่านสู่การพนัน
นายธีระ วัชรปราณี ผู้จัดการสำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า (สคล.) กล่าวว่า กีฬาไม่ควรถูกมองเป็นเพียงกิจกรรมยามว่าง แต่ควรเป็นพื้นที่พัฒนาชีวิต ช่วยให้เด็กและเยาวชนได้เรียนรู้กติกา วินัย การทำงานเป็นทีม และการควบคุมตนเอง โดย สคล. มุ่งสร้างพื้นที่กีฬาให้เป็น Safe Zone หรือพื้นที่ปลอดภัยจากปัจจัยเสี่ยง ทั้งแอลกอฮอล์ บุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า ยาเสพติด และความรุนแรง โดยทำงานร่วมกับโค้ช ผู้ปกครอง โรงเรียน และชุมชน เพื่อให้เด็กได้ใช้กีฬาเป็นพื้นที่เรียนรู้ เติบโต และเห็นคุณค่าของตนเอง ทั้งนี้ สื่อกีฬาควรทำให้เด็กเห็นความสนุกของกีฬาไม่จำเป็นต้องพึ่งแอลกอฮอล์หรือปัจจัยเสี่ยง แต่ควรขยายเรื่องราวของนักกีฬา โค้ช และเยาวชนต้นแบบ ที่พิสูจน์ว่าความสำเร็จเกิดจากวินัย การฝึกซ้อม และการตัดสินใจที่ดี
นายภัทพงศ์ เพ็ชรชำลิ ผู้ก่อตั้งเพจศักดิ์ศรีลีกล่าง กล่าวว่า ความตั้งใจตั้งแต่วันแรกที่เริ่มทำเพจ คือการเป็นกระบอกเสียงให้สังคมเห็นคุณค่าของนักฟุตบอลและบุคลากรในลีกล่าง ซึ่งเป็นฐานรากสำคัญของฟุตบอลไทย ลีกล่างคือบันไดขั้นแรกของเส้นทางอาชีพ และทุกคนควรได้รับการยกย่องในความพยายาม หากฐานรากแข็งแรง วงการฟุตบอลไทยก็จะมีนักกีฬาและบุคลากรคุณภาพป้อนเข้าสู่ระบบอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในยุคที่สื่อกีฬาออนไลน์เผชิญความท้าทายจากเนื้อหาพนันและปัจจัยเสี่ยง สื่อกีฬาต้องช่วยสร้างพื้นที่ฟุตบอลที่ปลอดภัย สร้างสรรค์ และส่งเสริมการเติบโตของเด็กและเยาวชน.
