ที่ จ.อุทัยธานี นางนาถถาพร วงษ์ดรมา ประธานกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านใหม่สามัคคี ม.19 ต.ระบำ อ.ลานสัก จ.อุทัยธานี เปิดเผยว่า กลุ่มชาวไทยอีสานบ้านใหม่สามัคคี ได้รวมตัวตั้งกลุ่มแม่บ้านเกษตรกร เพื่อทำกิจกรรมกลุ่ม โดยเฉพาะการทอผ้าพื้นเมือง เพื่อจำหน่ายเสริมสร้างรายได้ หลังว่างเว้นจากการทำไร่ทำนา
โดยใช้สีย้อมผ้าจากวัสดุรรมชาติ ที่ปลูกไว้ตามข้างบ้านและขึ้นตามหัวไร่ปลายนา นำมาเป็นวัสดุในการย้อมผ้า อาทิ มะม่วงหาว มะนาวโห่ ซึ่งให้สีชมภู, เปลือกเพกา ให้สีเหลืองเหลืองเข้ม, ใบยอ ให้สีเขียว, เปลือกสะเดา ให้สีน้ำตาลแดง, ดอกดาวเรือง ให้สีเหลือง ,ลูกมะเกลือ ให้สีดำ, ใบว่านรางแดง ให้สีเหลืองส้ม, เปลือกไม้ประดู่ ให้สีน้ำตาลแดง, ส่วนใบไม้ประดู่ ให้สีเขียว,ส่วนดอกอัญชัน ให้สีฟ้าม่วง
ส่วนการสกัดสีจากวัสดุธรรมชาติ จะนำชิ้นส่วนของวัสดุดังกล่าว ไม่ว่าจะเป็น ผล ดอก ใบและเปลือก นำมาต้มน้ำ อยากได้สีอะไร ก็จะนำวัตถุดิบชนิดนั้นาต้ม แล้วนำมากรอง พร้อมกับใส่ยีสต์และนมสด ลงไปตามอัตราส่วน เพื่อให้สีที่ย้อมเกาะติดกับเส้นใยผ้าได้ดี ทำให้สีไม่ตก ซึ่งเป็นเทคนิค ที่สำคัญของกลุ่มฯ จากนั้นนำเส้นใยไหม เส้นใยฝ้าย สำหรับทอผ้า ลงแช่ในภาชนะ ทิ้งไว้ 1 คืน นำมาตากลม พร้อมตรวจสอบดูว่า ได้สีเข้มตามต้องการหรือยัง หากสียังไม่เข้ม ก็จะนำมาหมักต่ออีก แล้วนำมาผึ่งลมให้แห้งแล้วนำมาซัก
พอได้สีตามต้องการแล้ว จะเข้าสู่กระบวนการทอผ้า เริ่มต้นด้วย นำเส้นใยที่ได้ มาปั่น ขึ้นเครือ นำไปต่อเส้นด้าย แล้วนำไปทอเป็นผ้ามัดหมี่ ผ้าขาวม้า ผ้าถุง ผ้าสไบ หมวก กระเป๋า พันคอและผ้ายกดอก ซึ่งเป็นลายโบราณของชนเผ่าตั้งแต่สมัยปู่ ย่า ตายาย ซึ่งเป็นชาวกุลา ลาวตองซู ไทยใหญ่ ที่บรรพชนอพยพ ย้ายถิ่นฐานมาจากสิบสองปันนาแล้วมาอยู่ในภาคอีสานของประเทศไทย ซึ่งการย้อมผ้าด้วยสีธรรมชาติ นอกจากจะเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมแล้ว ยังเป็นการยกระดับของคุณภาพสินค้า ให้มีคุณค่าและมีความโดดเด่น อีกด้วย
ซึ่งได้สืบทอดผ้ายกดอก ซึ่งเป็นผ้าทอที่มีลวดลายเล็กๆ อาทิ ลายดอกจิก ลายนาคคู่ ลายดอกพิกุล ลายสร้อยดอกหมาก โดยสืบสานผ้ายกดอก มาจนถึงปัจจุบันนี้ ซึ่งนับวันจะหาผู้ที่ทอผ้าลายยกดอก นี้ยากขึ้นทุกวัน รวมทั้งในขณะนี้ ยังทอลายพระราชทานของพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าหญิง ศิริวรรณ วลีนารีรัตน์ อีกด้วย โดยได้ส่งชิ้นผ้าลายพระราชทานนี้เข้าประกวดได้รับรางวัลที่ 1 ของจังหวัดอุทัยธานีและได้รับรางวัลที่ 2 ในการประกวดของภาคเหนือ สำหรับผลิตภัณฑ์ผ้าทอของกลุ่มฯ แต่ละผืน มาราคาหลักร้อยถึงหลักหมื่นบาท โดยเฉพาะผ้าทอลายพระราชทาน ที่ได้รับรางวัลมา มีผู้มาขอซื้อในราคา 1 หมื่นบาท แต่ยังไม่ขาย เพราะเป็นความภาคภูมิใจของกลุ่ม
