นายมงคล จงใจลาน นายกองค์การบริหารส่วนตำบลมะนาวหวาน พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร ฝ่ายปกครอง ได้พาผู้สื่อข่าวล่องเรือไปเที่ยวชม พร้อมทั้งได้บันทึกภาพความเจริญรุ่งเรืองของหมู่บ้านมะนาวหวาน อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรีในอดีต ก่อนที่จะมีการก่อสร้างเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ตามแนวพระราชดำริของ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหลวงรัชกาลที่ 9 ซึ่งถือว่ายังคงความเป็นธรรมชาตินำมาถ่ายทอดให้นักท่องเที่ยวได้เห็นเพื่อจะได้เดินทางมาท่องเที่ยว
ทางผู้สื่อข่าวได้ขึ้นเรือมุ่งหน้าไปกลางเขื่อนป่าสักฯ ที่เป็นจุดหมายปลายทางเมืองเก่ามะนาวหวานระยทางประมาณ 2 กิโลเมตร โดยใช้เวลาในการล่องเรือประมาณ 30 นาทีก็จะเริ่มเห็นสะพานโผล่เด่นชัดอยู่กลางเขื่อน ซึ่งเป็นสะพานข้ามแม่น้ำป่าสักเก่า ถ้าน้ำเต็มเขื่อนสะพานแห่งนี้จะจมน้ำและใกล้กับสะพานจะพบมีร่องรองซากหักพังอดีตชุมชนบ้านมะนาวหวาน รวมถึงวัดเก่าแก่ชื่อวัดกัณฑาพฤกษ์ สถานีตำรวจมะนาวหวานที่สังเกตได้จากแท้งค์น้ำปูนที่ยังหลงเหลือให้จิตนาการถึงภาพในอดีตอย่างน่าตื่นเต้น โดยภาพบริเวณวัดกัณฑาพฤกษ์ยังพบซากผนังโบสถ์ วิหารที่ปรักหักพัง หลังคา เสาปูน อิฐเก่า ซากต้นโพธิ์ใหญ่ที่อยู่ริมรั่วของโบสถ์ ส่วนทางด้านทิศเหนือมีศาลาการเปรียญที่เคยใช้จัดกิจกรรมทางศาสนา เมรุเผาศพที่ยังเหลือซากเตาเผา เจดีย์ที่เก็บกระดูกบรรพบุรุษ รวมทั้งสิ่งต่าง ๆ ที่เป็นซากก่อนที่จะมีการปล่อยน้ำเข้าเก็บในตัวเขื่อน
สำหรับเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์สร้างขึ้นตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) เพื่อแก้ปัญหาน้ำท่วมและภัยแล้ง โดยมีกรมชลประทานเป็นผู้ดำเนินการก่อสร้างเมื่อปี พ.ศ.2537 โดยพระราชทานนามว่า “เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์”ที่หมายถึงเขื่อนเก็บน้ำที่สร้างขึ้นได้สำเร็จด้วยดี ซึ่งเก็บกักน้ำเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ.2541 ซึ่งหมู่บ้านมะนาวหวาน หมู่ที่ 1 ตำบลมะนาวหวาน อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี ก็เป็นหมู่บ้านที่ได้รับผลกระทบจากการก่อสร้างเขื่อนป่าสักฯ จึงทำให้ที่ทำกิน ที่อยู่อาศัย วัด สิ่งผลูกสร้างต่าง ๆ ถูกน้ำท่วม โดยความเสียหายที่เกิดขึ้นทางภาครัฐได้เยียวยาเจ้าของที่ดินโดยการจ่ายเงินชดเชยและจัดสรรพื้นที่ทำกินแห่งใหม่ให้ ซึ่งในช่วงหน้าแล้งของทุกปีน้ำในเขื่อนป่าสักฯจะถูกระบายลงไปใช้ประโยชน์ทำให้บางปีน้ำในเขื่อนลดลงไปมากจนมองเห็นร่องรอยของชุมชนเก่าบ้านมะนาวหวานทำให้กลายเป็นแลนด์ โดยเริ่มที่จะมีนักท่องเที่ยวที่ทราบและสนใจนั่งเรือเข้ามาชมเมืองเก่าชุมชนบ้านมะนาวหวานที่จะมีเรือของชาวบ้านให้บริการอยู่ที่ชายหาดน้ำจืด
ปัจจุบันหมู่บ้านมะนาวหวานได้ย้ายมาตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ สภาพแวดล้อมเป็นที่ราบลุ่มริมแม่น้ำป่าสัก ทั้งสองฝั่งรายล้อมด้วยทุ่งนา ไร่และป่าละเมาะ มีลำน้ำธรรมชาติไหลลงสู่แม่น้ำป่าสัก พื้นที่ชุมชนบางส่วนอยู่ในเขตชลประทานของโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ ซึ่งเกษตรกรสามารถใช้ประโยชน์ในการอุปโภค บริโภคได้ตลอดทั้งปี รวมถึงวัดวัดกัณฑาพฤกษ์ ได้สร้างขึ้นใหม่เให้พุทธศาสนิกชนทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาและสืบสานประเพณีชาวชุมชนได้ทำบุญตักบาตร โดยนำลูกนิมิตรหินทรายทรงหัวกระสุนจากโบสถ์หลังเก่าทั้ง 9 ลูก นำมาเก็บไว้รวมอยู่ในวิหารที่เป็นที่ประดิษฐานรูปเหมือนของพระครูสุนทรวีรคุณอดีตเจ้าอาวาทวัดกัณฑาพฤกษ์ ซึ่งเป็นพระที่ชาวบ้านมะนาวหวานยังคงให้ความเคารพสักการะถึงปัจจุบัน
หากนักท่องเที่ยวสนใจจะเดินทางไปเที่ยวชมชุมชนเก่าของหมู่บ้านมะนาวหวานที่จะโผล่ขึ้นกลางเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ที่หาดูได้ทุก ๆ ปี โดยเฉพาะในปีนี้จะชมได้ถึงช่วงเดือนสิงหาคม นี้เท่านั้นเพราะถ้าเลยช่วงนี้ไปจะอยู่ในช่วงฤดูมรสุมลมแรงน้ำจะท่วมหมู้บ้านเก่า ซึ่งผู้สนใจสามารถเดินทางด้วยรถส่วนตัวไปยังจุดทะเลน้ำจืดมะนาวหวาน ตำบลมะนาวหวาน อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี สามารถติดต่อได้กับ นายมงคล จงใจลาน นายก อบต.มะนาวหวาน โทร.081-7806477 หรือติดต่อเช่าเรือ 081-3847019 ค่าบริการลำละ 500 บาท นั่งได้ถึง 10 คนมีเสื้อชู้ชีพสวมให้กับนักท่องเที่ยว คนขับเรือมีใบขับขี่ถูกต้องตามกฎหมาย และมีความชำนาญในพื้นที่
