เมื่อวันที่ 22 ส.ค. ที่วัดพระศรีมหาธาตุ บางเขน สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก มีพระบัญชาโปรดให้ สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ กรรมการมหาเถรสมาคม (มส.) แม่กองธรรมสนามหลวง ปฏิบัติพระศาสนกิจแทนพระองค์ ในพิธีประทานโล่ประกาศเกียรติคุณและทุนสำนักเรียนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม ดีเด่น ปีการศึกษา 2568
ในการนี้ สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ ได้เชิญพระสัมโมทนียกถา ความว่า สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก มีพระบัญชาให้โปรดเชิญพระสัมโมทนียกถา ความว่า ท่านทั้งหลายในฐานะพระสังฆาธิการ บรรพชิต ครูอาจารย์ ผู้บริหารการศึกษา ย่อมมีหน้าที่โดยตรงในการวางนโยบาย บริหาร จัดการ ควบคุม ดูแล ประสานงาน เสนอแนะ และสนับสนุน งานพระปริยัติธรรมแผนกธรรม จึงขอให้ทุกท่านตระหนักในภาระหน้าที่ของท่าน ไม่ใช่ว่าเป็นเรื่องเล็กน้อย เพราะการจัดการศึกษาพระพุทธศาสนา ทั้งสำหรับบรรพชิต สำหรับคฤหัสถ์ นอกจากการเป็นสืบอายุพระพุทธศาสนา ยังเป็นการสนองพระบรมราโชบายของสมเด็จพระบรมบพิตร พระราชสมภารเจ้า ผู้ทรงเป็นเอกอัครศาสนูปถัมภก และพระประมุขของชาติ ซึ่งมีพระราชประสงค์ให้พลเมืองเป็นผู้มีคุณธรรมจริยธรรม จักสามารถนำพาบ้านเมือง ให้ผาสุก สืบต่อไป
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้พระราชทานพระราชหัตถเลขา เป็นหลักในการสำคัญสำหรับการจัดการศึกษาให้ราษฎรมีความรู้คู่คุณธรรม ความว่า การสอนศาสนาในโรงเรียนทั้งในกรุงและหัวเมือง จะต้องให้มีขึ้น ให้มีความวิตกไปว่า เด็กในชั้นหลังจะห่างเหินจากการศาสนา จนเลยเป็นคนไม่มีธรรมะในใจมากขึ้น คนที่ไม่มีธรรมะเป็นเครื่องดำเนินตาม คงจะหันไปทางทุจริตโดยมาก ถ้ารู้น้อยก็โกงน้อย ไม่ค่อยคล่อง หรือโกงไม่สนิท ถ้ารู้มากก็โกงคล่องมากขึ้น และโกงพิสดารมากขึ้น ด้วยเหตุนี้ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส และสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระชินวรวิสุทธิเทวารยวงศ์ จึงทรงสนองพระบรมราโชบาย ด้วยการประทานกำเนิดงานนักธรรมและธรรมศึกษา จึงขอท่านพระสังฆาธิการ เจ้าสำนักเรียน และผู้บริหารสถานศึกษา พากเพียรบริหารจัดการศึกษาตามหลักสูตรนักธรรมและธรรมศึกษา ให้เป็นมาตรฐานของการจัดการสำนักเรียนพระปริยัติธรรม และสถานศึกษาที่ท่านบริหารจัดการอยู่ทุกแห่งเสมอไป อันจักเสมอกับการแสดงความกตัญญูกตเวที สนองพระมหากรุณาธิคุณ ของสมเด็จพระปิยมหาราช ได้อีกทางหนึ่งด้วย
จากนั้น สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ กล่าวให้โอวาท ว่า การศึกษาพระปริยัติธรรมทั้งฝ่ายบรรพชิตและคฤหัสถ์ ทางคณะสงฆ์โดยมส.ได้มีมติให้สำนักงานแม่กองธรรมฯ ปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้กำกับดูแลหลักสูตรและวัดผลการศึกษามาโดยตลอดระยะเวลาร้อยกว่าปี เจริญรุ่งเรืองมาโดยลำดับ อยากให้สิ่งนี้เข้าไปซึมซับในประชาชนของเราให้มากขึ้น ตั้งแต่ระดับประถมศึกษา จะเป็นความหวังว่าเราจะได้บุคลากรที่ดีของประเทศชาติของเราในโอกาสต่อไป เราจะทำอย่างไรให้ประชาชนของเรา บุคลากรของประเทศชาติเรา มีคุณธรรมจริยธรรมมากยิ่งขึ้น การศึกษาธรรมศึกษา การศึกษานักธรรมก็เป็นส่วนหนึ่งที่จะช่วยให้บุคลากรในประเทศชาติของเราเป็นคนมีความรู้คู่คุณธรรม เราไม่ใช่ทำกันเล่นๆ ต้องการทำอย่างจริงจัง ทำแล้วประเมินผลว่าดีอย่างไร
สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ กล่าวต่อไปว่า ตอนนี้เรามีข่าวต่างๆ สถานศึกษามีเด็กที่ใช้ความรุนแรง เราไม่เคยมีความรุนแรงในสถานศึกษา เป็นเพราะอะไร สถาบันครอบครัวหรือสถาบันการศึกษา สถาบันครอบครัวเราพร้อมกันหรือไม่ ต้องยอมรับว่าปัจจุบันก็ยังไม่พร้อมกัน บกพร่องในทางคุณธรรมจริยธรรมเยอะ ทำให้ผลผลิตที่ออกมาบกพร่องทางคุณธรรมจริยธรรม ดังนั้นเราต้องช่วยกันบริหารให้การศึกษาให้มีคุณธรรมจริยธรรมอย่างจริงจัง ขอฝากไว้ในฐานะที่คณะสงฆ์เป็นผู้นำด้านคุณธรรมจริยธรรม ก็ขอฝากว่าโรงเรียนตามวัดต่างๆ ที่อยู่ในวัด อยากจะให้พระภิกษุผู้มีความรู้มีความสามารถเข้าไปกำกับดูแล ไปอบรมสั่งสอนด้วย ผู้อำนวยการสถาบันนั้นก็ควรจะให้โอกาสหรือให้พระเข้าไปอบรม เป็นผู้นำทางด้านคุณธรรมจริยธรรม ครูอาจารย์ก็ต้องประพฤติให้เด็กดู ว่าบุคคลที่ดีนี้มีความประพฤติอย่างไร เป็นตัวอย่างที่ดีให้กับอนุชนของเรา ทั้งขอฝากท่านพระสังฆาธิการทั้งหลาย ที่เป็นเจ้าสำนักเรียน ก็ขอให้ช่วยกัน ถ้าเราไม่ช่วยกันในปัจจุบันนี้ ปล่อยปละละเลยกันไป อีกหน่อยประเทศชาติของเราจะเป็นแบบไหน จะเป็นประเทศที่น่าอยู่หรือไม่ ผู้บริหารสถานศึกษาต่างๆ ก็เช่นเดียวกัน อยากให้ทุกท่านเป็นกำลังใจให้คณะที่ทำงาน คณะครูที่ดูแลจัดการเรื่องนี้ จัดการอย่างจริงจังและจริงใจ และหวังผลคือความสวัสดิมงคลแก่ประชาชนในชาติของเรา ให้คนในชาติของเรานั้นเป็นคนที่มีคุณธรรมจริยธรรม
