หรือขี้ไก่ย่าน เป็นพรรณไม้ล้มลุก หรือ ไม้เถาเลื้อย โดยมีเถาหลักแตกเถาย่อยจำนวนมากขึ้นเป็นพุ่มพันกันโดยมักจะขึ้นคลุมพืชอื่น เถา หรือ ลำต้นเกลี้ยง หรือ มีขนนุ่มเล็กน้อย มีลักษณะกลมเป็นโอบล้อมสีเขียวอ่อน มีความสูงได้ประมาณ 7 เมตร เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับออกตรงข้ามบริเวณข้อเถา ลักษณะของใบเป็นรูปหัวใจ มีขนาดกว้าง 3-5 ซม. ยาว 5-10 ซม. โคนใบเว้า ลึกจนถึงบริเวณโคนใบ ปลายใบแหลม ขอบใบหยักเป็นฟันเลื่อยห่างๆ แผ่นใบเป็นร่องตามเส้นใบจนเห็นได้ชัด มีขนอ่อนนุ่มปกคลุมทั้งแผ่นใบด้านบนและด้านล่าง มีก้านใบ ยาว 3-5ซม. ดอก ออกเป็นช่อกระจุกบริเวณซอกใบตั้งแต่กลางเถาจนถึงปลายเถา ใน 1 ช่อดอกจะประกอบด้วยดอกย่อยจำนวนมาก โดยดอกย่อยมีลักษณะเป็นริ้วประดับบาง กลีบดอกสีขาวแกมเขียว ยาว 4-5 มิลลิเมตร มีโคนเชื่อมติดกัน ปลายแยกออกเป็นแฉก 5 แฉก มีเกสรเพศผู้ 5 อัน ส่วนเกสรเพศเมียมีท่อสีขาว ปลายบิดโค้งแยกเป็น 2 แฉก ผล มีขนาดเล็กเป็นเป็นรูปขอบขนานแคบ ยาว 3-3.5 มิลลิเมตร ผลอ่อนเป็นสีขาว ถ้าแห้งจะเปลี่ยนเป็นสีแดง หรือ สีน้ำตาลเข้ม ผลมีต่อม รยางค์แข็งจำนวนมาก ตรงโคนมีปีกแผ่เป็นพู่จำนวนมาก ซึ่งสามารถทำให้ผลลอยลมได้
ประโยชน์และสรรพคุณ ช่วยบำรุงตับ ช่วยรักษาตับอักเสบ ใช้รักษาแผลสมานแผล ทั้งแผลสด แผลเปื่อย แผลหนอง รักษาอาการบวม ปวด ฟกช้ำ รักษาอาการเจ็บตา ตาอักเสบ ตาบวม รักษาโรคผิวหนัง หิด กลาก เกลื่อน น้ำกัดเท้า ช่วยลดอาการปวดจากแมลงกัดต่อย แก้ไอ แก้เจ็บตา แก้โรคที่เกินทางลำไส้ แก้คัน ใช้รักษาแผลในกระเพาะอาหาร
สำหรับการใช้ยาบขี้ไก่ เป็นยาสมุนไพร ควรระมัดระวังในการใช้เช่นเดียวกันกับการใช้สมุนไพร ชนิดอื่นๆ โดยเฉพาะการใช้ใน รูปแบบการรับประทาน โดยควรใช้ในขนาดและปริมาณที่เหมาะสมตามที่ได้ระบุไว้ตำรับตำรายาต่างๆ ไม่ควรใช้ในขนาดที่มากจนเกินไป หรือ ใช้ต่อเนื่องกันเป็นระยะเวลานานจนเกินไปเพราะอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาวได้.
