เรียนรู้ศิลปะขอมโบราณที่ “อุทยานประวัติศาสตร์สด๊กก๊อกธม”

อุทยานประวัติศาสตร์สด๊กก๊อกธม จ.สระแก้ว เดิมเรียกว่า “ปราสาทเมืองพร้าว” ต่อมาเรียกว่า “ปราสาทสด๊อกก๊อกธม” และ “ปราสาทสด๊กก๊อกธม” คำว่า “สด๊กก๊อกธม” เป็นภาษาเขมร แปลว่า รกไปด้วยต้นกกขนาดใหญ่

ปราสาทสด๊กก๊อกธม สร้างขึ้นในปี พ.ศ.1595 รัชสมัย พระเจ้าอุทัยทิตยวรมันที่ 2 (พ.ศ.1593-1609) เพื่อประทานแด่พระราชครูที่ลาสิกขาจากสมณเพศที่มีนามว่า “ศรีชเยนทรวรมัน” ซึ่งพระราชครูผู้นี้มีศักดิ์เป็นพระชามาดา (ลูกเขย) ของ พระเจ้าสูรยวรมันที่ 1 อีกทั้งยังเป็นผู้ประกอบพิธีบรมราชาภิเษกถวายแด่ พระเจ้าอุทัยทิตยวรมันที่ 2

โบราณสถานแห่งนี้มีรูปแบบสถาปัตยกรรมเขมร ประกอบด้วยอาคารสำคัญ คือ ปราสาทประธาน บรรณาลัย 2 หลัง ล้อมรอบด้วยระเบียงคดและกำแพงแก้ว อาคารทั้งหมดก่อสร้างด้วยหินทรายและศิลาแลง ซึ่งตกแต่งพื้นผิวในพื้นที่สำคัญด้วยการแกะสลักลวดลายลงบนเนื้อหิน เป็นภาพเล่าเรื่องราวในศาสนาพราหมณ์ฮินดูและลายพันธุ์พฤกษา เทียบเคียงได้กับศิลปกรรมในวัฒนธรรมเขมรโบราณ แบบคลังผสมกับบาปวน กำหนดอายุได้ในช่วงปลายพุทธศตวรรษที่ 16 สร้างขึ้นเนื่องในศาสนาพราหมณ์ลัทธิไศวนิกาย ศิลปะขอมแบบคลัง-บาปวน

ผังของปราสาทหันหน้าไปทางทิศตะวันออก มี “บาราย” ขนาดใหญ่อยู่ด้านหน้า เชื่อมต่อด้วย ทางดำเนินประดับด้วย “เสานางเรียง” มีซุ้มประตู “โคปุระ” และอาคาร มีอาคารระเบียงคดสร้างจากหินทรายและศิลาแลงล้อมรอบปราสาทชั้นในไว้ โดยได้มีการค้นพบ ศิลาจารึก 2 หลัก จารึกด้วยอักษรขอมโบราณ เป็นหลักฐานสำคัญที่บ่งบอกถึงอายุการสร้าง ตลอดจนบอกถึงวัตถุประสงค์ของการสร้าง

ทั้งนี้กรมศิลปากรได้ปรับปรุงและพัฒนาพื้นที่โบราณสถานปราสาทสด๊กก๊อกธม รวมถึงศูนย์ข้อมูลเสร็จสมบูรณ์แล้ว โดยได้รับพระมหากรุณาธิคุณจาก สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จะเสด็จฯ ไปทรงเปิดอุทยานประวัติศาสตร์สด๊กก๊อกธม จ.สระแก้ว อย่างเป็นทางการ ในช่วงเดือน พ.ค.นี้ด้วย

……………………………….

คอลัมน์ : จุดเช็กอิน…ยลถิ่นชุมชน