นางวิเวียน ฉือ จากมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด กล่าวว่า การตอบโต้บริษัทเสี่ยวกัว อย่างรวดเร็ว เป็นการแสดงให้เห็นถึง “จุดต่ำสุดใหม่อันน่าเศร้า” ในการอดทนอดกลั้นของทางการจีน ต่อคำพูดที่ไม่พึงประสงค์ ขณะที่ นายสตีฟ จาง ผู้อำนวยการสถาบันจีน เอสโอเอเอส ชี้ว่า บทลงโทษดังกล่าวมีความสอดคล้องกับสำนวน “เชือดไก่ให้ลิงดู”
หลังการประกาศลงโทษบริษัทเสี่ยวกัว และนายหลี่ การแสดงดนตรีและการแสดงตลกทั่วประเทศถูกยกเลิก โดยบางกรณีถูกอธิบายว่าเป็น “เหตุสุดวิสัย” ทว่ากลุ่มอื่น ๆ ไม่ได้ให้เหตุผล และไม่ได้บอกว่าจะมีการแสดงในอนาคตอีกหรือไม่
“เดี่ยวไมโครโฟนอาจมีความเสี่ยงเป็นพิเศษ เนื่องจากมันเป็นการแสดงตลกรูปแบบใหม่ในจีน และมันเป็นเรื่องยากที่จะทราบถึงขอบเขตที่เหมาะสม” นางเสี่ยวหนิง ลู่ จากเอโอเอเอส กล่าว “นอกจากนี้ นักชาตินิยมบางคนยังมองว่า มันเป็นวัฒนธรรมที่นำเข้าจากชาติตะวันตก ซึ่งบ่อนทำลายความเชื่อมั่นทางวัฒนธรรมของจีน”
ในอดีต พรรคคอมมิวนิสต์จีนควบคุมศิลปะอย่างเหนียวแน่น โดยใช้มันเพื่อโฆษณาชวนเชื่อทางการเมือง และปราบปรามอะไรก็ตามที่ส่อไปในทิศทางเห็นต่าง ดังที่ประธานเหมา เจ๋อตง ผู้ก่อตั้งพรรคคอมมิวนิสต์ เคยกล่าวไว้ว่า มันไม่มีสิ่งที่เรียกว่า “ศิลปะที่แยกออก หรือเป็นอิสระจากการเมือง”
“การเซ็นเซอร์ และการเซ็นเซอร์ตัวเองมีอยู่ตลอด แม้ว่าความรุนแรงอาจจะแตกต่างกันไปในบางครั้ง” นายเฉิง โจว จากมหาวิทยาลัยฮ่องกงแบปทิสต์ กล่าว
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา รัฐบาลจีนเผยแพร่ “แนวปฏิบัติทางศีลธรรม” ฉบับใหม่ ซึ่งเรียกร้องให้นักแสดงมีทัศนคติเชิงบวก และความรักชาติ รวมถึงมุ่งเป้าไปยัง “ความงามที่ผิดปกติในสื่อ” นั่นคือ ผู้ชายหรือเด็กชายที่มีลักษณะเหมือนผู้หญิง
อีกทั้งในการประกาศปรับบริษัทเสี่ยวกัว ทางการจีนระบุว่า พวกเขาหวังว่า ผู้ที่ทำงานด้านวรรณกรรมและศิลปะทุกคน จะปฏิบัติตามกฎหมายและระเบียบข้อบังคับ, แก้ไขความคิดสร้างสรรค์ของพวกเขา และเสริมสร้างการปลูกฝังศีลธรรม
“ขอบเขตของการหัวเราะอย่างเหมาะสมในจีนนั้นมีความยืดหยุ่นเสมอ ขึ้นอยู่กับบรรยากาศทางการเมือง” ลู่ กล่าว ด้านฉือ กล่าวเพิ่มเติมว่า สถาบันทหารของจีนถือเป็น “สิ่งศักดิ์สิทธิ์” นั่นหมายความว่าจะต้องไม่มีเสียงหัวเราะจากสาธารณชนใด ๆ ทั้งสิ้น แม้กระทั่งการพูดถึงกองทัพปลดปล่อยประชาชนอย่างอ้อม ๆ ก็ตาม
“ในจีน สิ่งใดก็ตามที่เกี่ยวข้องกับการดูหมิ่นศักดิ์ศรีและความภาคภูมิใจของชาติไม่ใช่เรื่องเล็กน้อย เพราะมันเป็นที่ซึ่งความสนใจของรัฐ และความคิดเห็นของประชาชน น่าจะมาบรรจบกันมากที่สุด” โจว กล่าว.
เลนซ์ซูม
เครดิตภาพ : AFP
